اشتغال، مهمترین دغدغه جوانان امروز

زمان انتشار: ۱۵:۰۴ ۱۳۹۳/۱۱/۲۷

مطلب زیر توسط میثم فرج پور (دانشجوی کارشناسی علوم اجتماعی دانشگاه شهید بهشتی) تقریر و به خواست ایشان در پایگاه علوم اجتماعی اسلامی ایرانی منتشر شده است. اشتغال پدیده ای اقتصادی اجتماعی است که پیوندی ناگسستنی با زندگی انسان اجتماعی دارد. این واژه، هدفی است موقتی برای رسیدن به هدفی متعالی که همانا شکوفایی استعداد […]

مطلب زیر توسط میثم فرج پور (دانشجوی کارشناسی علوم اجتماعی دانشگاه شهید بهشتی) تقریر و به خواست ایشان در پایگاه علوم اجتماعی اسلامی ایرانی منتشر شده است.

اشتغال پدیده ای اقتصادی اجتماعی است که پیوندی ناگسستنی با زندگی انسان اجتماعی دارد. این واژه، هدفی است موقتی برای رسیدن به هدفی متعالی که همانا شکوفایی استعداد های انسان است. از این جهت، رفع آن، مسئله ای مهم در جامعه ای است که به روایت آمار های آن، خیل عظیمی از جوانان آن، جویای کار هستند. در این مقال  با نگاه جمعیت شناختی به این مسئله نگاه خواهیم کرد، بنابراین لازم است از دریچه های مرتبط با این حوزه، به مسئله اشتغال بنگریم.

تعریف

برای شروع به تعریف واژه های مرتبط با اشتغال در این حوزه می پردازیم.

1- عوامل موثر بر عرضه ی نیروی کار (نیروی انسانی)

2- عوامل موثر بر تقاضای نیروی کار (نیروی انسانی)

  • عوامل موثر بر عرضه ی نیروی کار:

عرضه ی نیروی کار به رشد جمعیت، ترکیب سنی، جنسی و نرخ مشارکتی هریک از گروه های جمعیتی وابسته است. (کاظمی پور، 1385: 22)

رشد زیاد جمعیت موجب تسریع رشد عرضهء نیروی کار در آینده می‌شود. اگر سن شروع فعالیت را 15 سالگی فرض کنیم،تغییر در رشد کنونی جمعیت تا 15 سال دیگر تأثیری بر‌عرضه نیروی کار نخواهد داشت. در واقع، افرادی که طی 15 سال آینده‌ وارد بازار کار می‌شوند،پیش از این متولد شده‌اند.

ترکیب سنی و جنسی جمعیت نیز برعرضهء نیروی کار مؤثر است. هرچه نسبت جمعیت 10 ساله و بالاتر(یعنی افرادی که براساس تعریف آماری می‌توانند وارد بازار کار شوند) به کل‌ جمعیت بیشتر باشد، عرضه نیروی کار بیشتر است.کم یا زیاد بودن سهم زنان در بازار کار کشور نیز در عرضه نیروی انسانی نقش مهمی دارد (کاظمی پور، 1385: 22)

  • عوامل موثر بر تقاضای نیروی کار:

1- رشد اقتصادی: در سطح کلان،میزان رشد اشتغال تابع رشد اقتصادی و افزایش تولید ناخالص داخلی است. با افزایش تولید،نیاز به نیروی انسانی افزایش می‌یابد و اشتغال بیشتری را موجب می‌شود (کاظمی پور، 1385: 22)

 2- بهره وری نیروی انسانی: یکی دیگر از عوامل مؤثر برتقاضای نیروی انسانی،رشد بهره‌وری نیروی کار است.تقاضا برای نیروی کار به‌طور مستقیم تابع رشد تولید و به‌طور معکوس تابع بهره‌وری نیروی کار است‌ و هرچه بهره‌وری نیروی کار بیشتر باشد با فرض ثابت ماندن مقدار تولید،تقاضا برای نیروی کار کمتر خواهد بود. یکی دیگر از عوامل مهم تعیین‌کنندهء تقاضا برای نیروی انسانی،ضریب کاربری با سرمایه‌بری تولید است.ضریب‌های کاربری با سرمایه‌بری تولید اثر چشمگیری برمیزان اشتغال‌ دارد؛زیرا برخی محصولات،در مقایسه با محصولات دیگر،در هر واحد محصول یا در هر واحد سرمایه،به کار بیشتری نیاز دارند و بنابراین گسترش این نوع محصولات اشتغال بالاتری را در پی خواهند داشت (کاظمی پور، 1385: 22)

3- تکنولوژی مورد استفاده (کاظمی پور، 1385: 22)

4- قیمت های نسبی کار و سرمایه (کاظمی پور، 1385: 22)

5- تشکیل سرمایه ی ثابت و کارایی سرمایه گذاری: تشکیل سرمایه و کارایی سرمایه گذاری در فعالیت های اقتصادی از طریق افزایش تولید بر افزایش تقاضای نیروی کار تاثیر می گذارد از آنجا که میزان استخدام و به کار گیری نیروی کار در یک بنگاه اقتصادی به سود مورد انتظار سرمایه گذارد بستگی دارد، به این ترتیب، هرچه سود مورد انتظار بیشتر باشد میزان تشکیل سرمایه ی ثابت و در نتیجه میزان تقاضا برای نیروی کار بیشتر خواهد بود. بنابراین، در شرایطی که رقابت بر اقتصاد حاکم باشد، مسلما سرمایه گذاری جدید عامل اصلی ایجاد تقاضا برای نیروی کار است و از این منظر ارتباط یک به یک وجود دارد. اما چنین شرایطی در دنایای واقعی به ندرت امکان پذیر است. شدت این مسئله برای کشورهایی نظیر ایران به مراتب بیشتر از وضعیت کشورهای توسعه یافته است (استاد حسین، 1385: 96)

6- پتانسیل و ظرفیت تولید: هرچه ظرفیت سازی در اقتصاد بیشتر شود، انتظار می رود که تقاضا برای نیروی کار افزایش یابد. میزان به کارگیری ظرفیت های موجود نیز بر تقاضای نیروی کار تاثیر گذار است به عبارت دیگر، هرچه بهره وری سرمایه افزایش یابد، تقاضا برای نیروی کار افزایش می یابد (رضا استاد حسین، 1385: 96)

با دقت در این دسته بندی متوجه می شویم که تمام هزینه های اقتصادی کشور بر دوش طبقه ی شاغلین قرار دارد. در دست بندی بالا، این نتیجه گرفته می شود که طبقات غیر شاغل یعنی بیکاران و جمعیت غیر فعال اقتصادی، به دلیل اینکه سهمی در تولید کشور ندارند تنها مصرف کننده هستند و طبیعتا هزینه تولید می کنند. کشور ما، به دلیل برخوردار بودن از نفت و گاز، تاکنون توانسته است هزینه های کشور را با فروش نفت و گاز جبران کند. البته در کنار این سرمایه باید طبقه ی شاغلین را نیز اضافه کرد، هرچند سهمش به نسبت نفت و گاز کمتر است.

برای همین در بررسی اشتغال باید تعداد جمعیت فعال و غیر فعال و زیر مجموعه های آن مشخص شود تا بتوان به شکل واضح تری، وضعیت اشتغال را مشاهده کرد. به همین جهت ما به سراغ جمعیت 10 ساله و بیشتر می رویم که ”جمعیت فعال“ محسوب می شود.

از نشانه های رکود اقتصادی ، میزان بیکاری در جامعه است که خود به تنهایی پیامدهای زیان بر اجتماعی و اقتصادی را به همراه دارد. از طرفی برای نشان دادن میزان توسعه یافتگی یک کشور لازم است که بدانیم نرخ بیکاری در جمیعت فعال آن جامعه چقدر است، یا اینکه از نرخ مشارکت اقتصادی در جامعه آگاه باشیم.

نکته ای که می تواند گویای میزان توسعه یافتگی کشور باشد، این است که ببینیم جمعیت شاغل یا در حا اشتغال، در کدام بخش کشور در حال انجام خدمت است. همین جا لازم است گفته شود که ما 3 حوزه یا بخش فعالیت داریم که عبارتند از :

1- حوزه ی صنعت

2- حوزه ی کشاورزی

3- حوزه ی خدمات

آمار بیکاری

آمار جدید بیکاری در 42 کشور جهان/ جدیدترین برآورد از نرخ بیکاری ایران

بررسی تازه ترین وضعیت از نرخ بیکاری 42 کشور جهان نشان دهنده تغییرات محسوس در وضعیت بازار کار کشورها است. جدیدترین نرخ بیکاری در ایران نیز 17.1درصد پیش بینی و برآورد شد.

به گزارش خبرنگار مهر، بررسی تازه ترین جزئیات نرخ بیکاری در کشورهای مختلف جهان نشان دهنده تغییرات جدید در وضعیت بازار کار و اشتغال کشورهای مختلف واقع در قاره های جهان است به نحوی که آفریقای جنوبی با 24 درصد بالاترین و تایلند نیز با 1 درصد از کمترین نرخ بیکاری در کشورهای جهان برخوردار هستند.

ایران

در بین کشورهای این جامعه آماری برای ایران نرخ بیکاری 17.1 درصدی پیش بینی شده است که البته در مورد ایران باید گفت پس از نرخ بیکاری 14.6 درصدی بهار 89 تاکنون هیچگونه گزارش رسمی از سوی مرکز آمار ایران ارائه نشده و یا دست کم جزئیات آن منتشر نشده است.

آمریکا، یورو، کانادا

جدیدترین نرخ بیکاری از بازار کار و اشتغال ایالات متحده آمریکا نیز نشان دهنده نرخ بیکاری 8.8 درصدی است در حالی که این نرخ برای بریتانیا معادل 8 درصد اعلام شده است.

همچنین برای منطقه یورو نیز نرخ بیکاری 9.9 درصدی و برای کانادا هم نرخ بیکاری 7.8 درصدی برآورد شده است. نرخ بیکاری در برخی کشورهای اروپایی مانند اتریش نیز معادل 4.3 درصد است.

بلژیک، اتریش، فرانسه

جدیدترین نرخ بیکاری کشور بلژیک 11.6 درصد است و فرانسه نیز دارای 9.6 درصد بیکاری است. آلمانی ها هم اکنون 7.1 درصد بیکاری را تجربه می کنند ولی یونانی ها دارای وضعیت بدتری هستند به نحوی که نرخ بیکاری در این کشور معادل 14.8 درصد اعلام شده است.

ایتالیا در منطقه اروپا 8.6 درصد بیکاری دارد و هلند نیز 5.1 درصد نرخ بیکاری را تجربه می کند. در بین کشورهای اروپایی کشور اسپانیا رکورد دار بیکاری محسوب می شود و این نرخ معادل 20.4 درصد است، این نرخ بیکاری در سنوات گذشته نیز در این کشور وجود داشته است.

آلمان، یونان، اسپانیا

در جمهوری چک هم اکنون 9.6 درصد بیکاری وجود دارد و این نرخ در کشور دانمارک معادل 4 درصد بیکاری است. مجارستان از دیگر کشورهای واقع در اروپا در حال حاضر 11.5 درصد بیکاری را پشت سر می گذارد.

نروژی ها نیز دارای 3.2 درصد بیکاری هستند و لهستان نیز 13.1 درصد بیکاری دارد. کشور روسیه در اروپا وضعیت بهتری از لهستان دارد به نحوی که نرخ بیکاری در این کشور هم اکنون در حد 7.4 درصد است.

بررسی آخرین وضعیت نرخ بیکاری در کشورهای مختلف جهان نشان می دهد که در شرایط فعلی سوئد دارای 7.9 درصد بیکاری است و سوئیس نیز 3.4 درصد بیکاری را پشت سر می گذارد.

ترکیه، سوئیس، آرژانتین

کشور آسیایی اروپایی ترکیه هم اکنون 11.4 درصد بیکاری دارد و این وضعیت در کشور مهاجر پذیر استرالیا معادل 4.9 درصد است. همچنین کشور آمریکای لاتین آرژانتین نیز دارای نرخ بیکاری معادل 7.3 درصد است.

وضعیت در دیگر کشورهای آمریکای لاتین نشان دهنده وضعیتی مشابه آرژانتین است به نحوی که نرخ بیکاری برزیل نیز در آخرین برآورد صورت گرفته 6.4 درصد اعلام شده است.

شیلی، کلمبیا، مصر

شیلی در آمریکای لاتین هم اکنون 7.3 درصد بیکاری را پشت سر می گذارد و کلمبیا دارای 12.8 درصد بیکاری است. البته این وضعیت در کشور مکزیک بهتر و معادل 5.4 درصد است و ونزوئلایی ها نیز در شرایط فعلی 7.7 درصد بیکاری دارند.

بر پایه این گزارش، کشور مصر در آفریقا دارای 8.9 درصد بیکاری است و آفریقای جنوبی نیز 24 درصد بیکاری را به ثبت رسانیده است.

ژاپن، هنگ کنگ، اندونزی

وضعیت بیکاری در کشورهای واقع در منطقه آسیا کمی متفاوت تر است به نحوی که در این بخش از جهان برخی کشورهای در حال توسعه و صنعتی و یا پیشرفته توانسته اند دستاوردهای خوبی در کنترل بیکاری داشته باشند به نحوی که هم اکنون نرخ بیکاری در کشور ژاپن معادل 4.6 درصد است.

چین به عنوان یکی از بزرگترین جمعیت های جهان دارای نرخ بیکاری 6.1 درصدی است و این وضعیت در هنگ کنگ معادل 3.6 درصد است.

هندوستان به عنوان یکی دیگر از کشورهای پرجمعیت واقع در منطقه آسیا دارای 10.8 درصد بیکاری است ولی بررسی این وضعیت در کشور اندونزی نشان دهنده نرخ بیکاری 7.1 درصدی است.

هند، سنگاپور، کره جنوبی

مالزی در آسیا توانسته است در کنترل نرخ بیکاری عملکرد مناسبی داشته باشد به نحوی که هم اکنون نرخ بیکاری در این کشور معادل 3.4 درصد است. برآورد جدیدی از نرخ بیکاری در کشور پاکستان صورت نگرفته است اما آخرین برآوردها در این کشور کمی بیشتر از 5 درصد را نشان داده است.

سنگاپور دارای وضعیت به مراتب بهتری از کشورهای یاد شده واقع در قاره آسیا است به نحوی که هم اکنون در آخرین برآوردهای صورت گرفته نرخ بیکاری این کشور معادل 2.2 درصد اعلام شده است.

کره جنوبی در شرایط فعلی 4 درصد نرخ بیکاری را تجربه می کند که به نظر می رسد نسبت به نرخ های کمتر از 4 درصد گذشته کمی به سمت بیکاری حرکت کرده است. البته این وضعیت در کشور تایوان نیز معادل 4.6 درصد بیکاری خواهد بود.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه