انتقاد صاحبنظران از عدم پیوند میان تلویزیون و انقلاب اسلامی

زمان انتشار: ۱۶:۰۸ ۱۳۹۱/۰۳/۵

در این همایش دکتر حسین کچویان، حجت الاسلام رشاد، شهریار زرشناس، ناصر هاشم زاده و مجید شاه حسینی به تبیین ویژگی های رسانه تصویری انقلاب اسلامی پرداختند.

بالاخره هفته گذشته و بعد گذشت ۳۴ سال از
پیروزی انقلاب اولین هم اندیشی انتقادی درباره “تلویزیون” در جمهوری اسلامی
با عنوان “تلویزیون مردم انقلاب اسلامی” برگزار شد.پیش از این همایشهای مرتبط
با این موضوع منحصرا توسط خود صدا و سیما برگزار می شد که به قول یکی از اساتید مدعو
نوعی “پپسی باز کردن برای خود” و” تراشیدن سر خود” بود.اما مرکز
راهبردی جبهه فکری انقلاب با همکاری کانون اندیشه جوان و ماهنامه سوره اندیشه و مستقل
از صدا و سیما، با گرد هم آوردن صاحب نظران حوزه رسانه و تلویزیون به صورت رسمی باب
جدیدی را در عرصه توجه به نسبت جمهوری اسلامی و تلویزیون باز کرد.

 رسانه های انقلاب اسلامی باید برای صاحبنظران
ما به صورت دغدغه ذهنی درآید

روح الله رجبی از دانشجویان دکتری فلسفه و
دبیر همایش در ابتدای جلسه در توضیح چرایی انتخاب عنوان «تلویزیون مردم انقلاب اسلامی»
گفت: بحث اصلی ما بر این است که رسانه ملی ما با این فضای جمعی ما چه نسبتی برقرار
می کند که دیده می شود گاهی دور و گاهی نزدیک هم می شود که علت این دوری و نزدیکی چیست؟
آیا صدا و سیما با رجوع به امت اسلامی برنامه های خود را تنظیم می کند یا نه؟ رسانه
دینی یا دین رسانه یی کلام جاری و ساری صدا و سیما است؟.

وی در ادامه اضافه کرد:همایشی که در آن هستیم
قرار است تدوام داشته باشد. ما گرفتار نوعی نگاه فرم گرایانه، سطحی و تکنیکی و در اوج
خودش ارتباط رسانه ای شده ایم ولی دغدغه ما درگیری جبهه فکری انقلاب اسلامی با رسانه
است. نگاه اصلی ما این است که اساتید تلویزیون و صاحب نظران این حوزه را با مساله رسانه های
انقلاب اسلامی درگیر کنیم تا این مساله برای آنها به صورت دغدغه ذهنی درآید.”

 تلویزیون ما به خاطر انحرافات علوم انسانی
دچار انحراف شده است

دکتر حسین کچویان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی
واز اساتید علوم جامعه شناسی دانشگاه تهران، اولین سخنران این جلسه بود. ایشان درباره
اهمیت و حساسیت مساله این همایش گفت: از عجایب است و به نظرم نمی رسد که در این ۳۰
سال بحث و گفت و گو و همایشی تحت این عنوان داشته باشیم. در صورتی که این موضوع باید
از اولویت های اصلی ما از همان روزهای انقلاب بوده باشد.

وی در ادامه با اشاره به اینکه از ویژگی های
جامعه مدرن این است که به شیوه خاصی خودش را پیش می برد و کاملا متمایز است اضافه کرد:
یکی از ویژگی های جامعه مدرن این است که برخلاف اینکه تمدن ها براساس مدعا پیشرفت می کنند
براساس منطق و فلسفه ای خاص به جلو حرکت می کند و راه خود را در میان سایر تمدن ها
باز می کند و یکی از راه های پیشرفت جهان مدرنیته تلویزیون است.

وی افزود: تمدن مدرن مبتنی بر دعوت و یک روش،
مردم را جذب نمی کند بلکه مبتنی بر تغییرات بسط یافته راه خود را در میان سایر تمدن ها
باز می کند.

وی بیان کرد: با تمدنی رو به رو هستیم که
از ما نمی پرسد چه می خواهید؟ بلکه خود مدرنیته هر روز به شکلی درمی آید و ارزش هایی
را تعریف می کند که فردای روز دیگر دوباره همان ها را تغییر می دهد و جهان زندگی را
عوض می کند.

 

وی ادامه داد: یک فلسفه غالب درباره تلویزیون
و رسانه، نوعِ بازاری، تجاری و مشتری محوری آن است که فلسفه غالب لیبرالیسم محسوب می شود.
این رسانه برای مخاطب عام تعیین تکلیف می کند و از جهات مختلف مسئله اش مخاطب عام است
که همان لذت بردن و سرگرمی است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد:
در چنین مواجهه ای مهم ترین ابزار تغییر، رسانه و در اوج آن تلویزیون است که عملا استفاده کننده
طراز اول آن حتی در سطح دنیا ما هستیم. اینکه ما چه رسانه ای و تلویزیونی را می خواهیم
از مهم ترین سؤال ها و مقولاتی است که به اجبار تحت تاثیر شرایط درگیر آن شده ایم و
اینکه تاکنون هنوز پاسخ مناسبی در این زمینه نداریم از قصور و تقصیر حوزه و دانشگاه
است. متاسفانه دانشگاه ها بوسیله علوم انسانی به جای درگیری با این مساله و تجویز شکل
مطلوب رسانه، دائم در حال تجربه و گسترش و توسعه شکل های بیمار موجود هستند. تلویزیون
ما به خاطر انحرافات علوم انسانی دچار انحراف شده است.

 

انتقاد از تقسیم برنامه ها به دینی و غیر
دینی و مناسبتی بودن در صدا و سیما

دومین سخنران جلسه حجت الاسلام رشاد عضو شورای
عالی انقلاب فرهنگی بود.رشاد با اشاره به گذشت ۳۳ سال از انقلاب اسلامی گفت هنوز به
مقوله رسانه انقلاب نیندیشیده ایم. همه نیز فرافکنی می کنند. اگر به موقع به این مقوله
می پرداختیم به تلویزیون مطلوب نزدیک شده بودیم.

 

وی خواستار دایر شدن مرکزی برای پیگیری مبانی
و مبادی ابعاد رسانه مطلوب انقلاب شد و گفت: باید مرکزی دایر شود تا مبانی و مبادی
و همه ابعاد رسانه مطلوب انقلاب را پیگیری کند تا شاهد رسیدن به مطلوبی در مورد رسانه
و جلودار آن تلویزیون در جامعه ای که نام انقلاب اسلامی را بر خود می نهد باشم.

وی با نقد سینمایی که امروز شاهد بروز آن
هستیم، گفت: متأسفانه برخی فیلم های ما سخیف هستند و گاه در قامت الگو برمی آیند که
نمی توان آنها را پذیرفت.

حجه الاسلام رشاد به چهار یا پنج رکن اصلی
مقوله رسانه پرداخت و گفت: منبع پیام، موضوع و مضمون پیام، مخاطب و پیام افزارها در
دو بخش سخت افزار و نرم افزار ارکان اصلی یک رسانه هستند که توجه به تک تک انها در
رسیدن به رسانه مطلوب و رجوع به متون های دینی لازم است.

رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در پایان
رشاد از تقسیم برنامه ها به دینی و غیر دینی و مناسبتی بودن در صدا و سیما انتقاد کرد.

 

تلویزیون قبله جدیدی است

در ادامه همایش، سیدناصر هاشم زاده، فیلمنامه نویس
و مدرس سینما ابراز کرد: تلویزیون قبله جدیدی است که تکنولوژی برای ما آورده است، چیدمان
خانه هر کدام از ما به سمت تلویزیون و بر اساس موقعیت تلویزیون شکل می گیرد. ما کمتر
سخن می گوییم و تنها شده ایم. گفت وگو از بین رفته است که همه از نشانه های تلویزیون
است. امروز تلویزیون ما را تصرف کرده است ما مقهور این تکنولوژی شده ایم. تلویزیون
فقط جعبه ای نیست که به خانه بیاوریم بلکه چیزی است که روش ها و شیوه ها را به ما آموزش
می دهد و با آن تحت تصرف قرار می گیریم.

وی ادامه داد:در تلویزیون دم از مضامین دینی
می زنیم ولی شکل دینی به خود نمی گیرد. کارهای خوبی انجام شده اما کافی نیست چرا که
جاذبه های رسانه های بیگانه قدرتمندتر و جذابتر از ما بوده است. نباید با تکنولوژی
مخالف بود بلکه باید با اندیشه پشت آن تکنولوژی به مخالفت پرداخت.

نویسنده فیلمنامه تحسین شده بچه های آسمان
گفت: تلویزیون ساحتی خاص دارد که نیاز به فعالیت بیشتری در آن احساس می شود. آن طور
که می خواهیم نمی توانیم از رسانه استفاده کنیم و گاه هرچه به آن نیز نزدیکتر می شویم
اطاعت بیشتری از آن خواهیم داشت.

 

طبقه سرمایه داری را باید رها کرد چرا که
معاند ند و راضی نخواهند شد

شهریار زرشناس از دیگر مدعوین این همایش گفت:
صدا و سیما با طیف مختلف و متکثری از مخاطب روبه روست که نمی داند کیستند و اینگونه
هم دچار سردرگمی است.وی افزود: شرایط اجتماعی-اقتصادی پیش آمده بعد از دولت سازندگی،
یک فرهنگ طبقه متوسط سرمایه داری بوجود آورد که همان سبک زندگی سکولار است که برما
تأثیرگذاشته است.

این نویسنده و محقق کشورمان ادامه داد:صدا
و سیما سردر گم است و مخاطب را نمی شناسد و با این شرایط همچنان می خواهد همه را راضی
کند. در حالی که چنین چیزی را نمی توان محقق کرد چرا که باید به دنبال مخاطب اصلی جامعه
باشد.

وی اضافه کرد: ما بستر مشترک اخلاقی-انسانی
داریم که می توان برای همه لایحه های متوسط مدرن، مذهبی و بخشی از طبقه کارگر و ضعیف
به برنامه سازی در حوزه این رسانه پرداخت و آنها را راضی کرد. اما طبقه سرمایه داری
را باید رها کرد چرا که معاند ند و راضی نخواهند شد.

وی در مورد فلسفه تلوزیون نیز گفت:تاریخچه
ورود تلویزیون به سال ۱۹۳۰ بر می گردد. رسانه های تصویری امتداد مستقیم آن چیزی هستند
که غلبه و سیطره تصویر بر کلمه و کلام نامیده می شود و این امتداد ساحت تصویر را مهم تر
از کلمه کرده است.

 

وی اظهار کرد: اگر عالم های تاریخی و عالم
شرقی را نگاه کنیم در هیچ دوره ای غلبه و سیطره تصویر بر معنای مجرد وجود ندارد و این
اولین بار است که تصویر مهم تر از معنای مجرد می شود و شبه ساحت تفکرش از افق جمال
به تصویر می رود.

زرشناس اظهار کرد: این پدیده ای است که در
امتداد حرکت مدرن عالم است، تلویزیون قوی ترین حلقه حرکت عالم غرب مدرن به سمت تصویر
است که مبتنی بر حس بینایی و شنیداری است. تلویزیون در جهان مدرن بازتاب دهنده ظهور
بشر پست مدرن و به نوعی تفرق و شعبه شعبه شدن اوست.

بر خلاف عناصر میتولوژیک یونان و مصر،در تخت
جمشید ایران نوعی ادب رفتاری و اخلاقی مشاهده می شود

مجید شاه حسینی کارشناس مسائل سینما و رسانه
نیز گفت:ما باید پس از ۳۳ سال از انقلاب اسلامی تکلیف خودمان با رسانه را معلوم کنیم.
باید ماهیت رسانه را برای خودمان مشخص کنیم و بود ونبود آن را نیز مشخص کنیم. ایراد
ما در متولوژی است نه ذات رسانه. ذات رسانه با دین جمع پذیر است. ما پس از یک دهه تشکیک
در میراث گذشتگان نباید دیگر دچار تشکیک شویم که تلویزیون را می خواهیم یا نه؟ در این
زمینه دو نگاه افراطی و تفریطی مردود است.

وی با اشاره به اساطیر یونان اظهار کرد: خاستگاه
و فلسفه سینما و تلویزیون یونان دوران میتولوژیک یونان است که در ۳۶ شکل نمایشی معروف
ژوژ رورتی آمده است.

این منتقد سینما و تلویزیون اضافه کرد: اساطیر
یونان و مصر که عناصر میتولوژیک یونان و مصر هستند الحادی و منحرف هستند ولی اساطیر
ایرانی همه رحمانی هستند. مصر و یونان که مبنای متولوژی دارند دچار انحراف شده اند
و در مصر و یونان برهنه نگاری داری زیبایی شناسی است ولی در تخت جمشید ایران نوعی ادب
رفتاری و اخلاقی مشاهده می شود.

وی تصریح کرد: فلاسفه یونانی سعی کرده اند
مبانی متولوژیک را عقلایی کنند ولی نتوانسته اند البته منطق متولوژیک یونان بر منطق
رسانه ما سایه افکنده است و ما باید تکلیف خودمان را مشخص کنیم و تایتانیزم فرهنگی
را حذف کنیم.

شاه حسینی اظهار کرد: تکنوکرات های غربی تاکید
بر محتوی دارند ولی ما بر تکنیک تاکید داریم و از محتوی غافل شده ایم. ساخت رسانه توحیدی
زحمت دارد اما محال نیست. اگر در این زمینه افراط کنیم دچار تایتانیزم فرهنگی می شویم.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه