بنیاد ستارگان با همراهی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران برگزار می کند

اولین همایش بین المللی مطالعه علمی ایثار و شهادت

منبع: سایت همایش بین المللی مطالعه علمی ایثار و شهادت

زمان انتشار: ۱۵:۵۰ ۱۳۹۲/۰۵/۶

ایثارگری و شهادت طلبی موضوع قابل توجهی برای مطالعه در سایر رشته های علمی نیز می توانند باشند. به عنوان مثال پذیرش داوطلبانه درد های عظیم توسط شهید موضوع بسیار جالب توجهی برای علم روانشناسی است. یا اینکه از منظر قوم شناسی رفتارهای ایثارگرانه در اقوام گوناگون، موضوع جذابی برای مطالعه است. همچنین در وادی هنر، ایثار و شهادت جلوه های گوناگونی در آثار هنری می توانند داشته باشند.

مقدمه

ایثار و شهادت از خصایص والای انسانی و از ویژگی هایی است که در نزد هر قوم و فرهنگی شایسته احترام است. تمامی ادیان عظمت شهید را ستوده اند و تمامی فرهنگ ها در برابر والایی ایثارگری سر فرود آورده اند. ایستادن در برابر غریزه صیانت جان که جزء ابتدائیات حیات هر موجود جاندار است نیازمند روحی والا و اراده ای بسیار قوی است. گذشتن از این بنیادی ترین غریزه برابر با ورود به حیطه ای فراتر است که هرچند گویی لذت درک ساحت آن چنان جذاب است که تلخی مرگ را در کام شهید از عسل شیرین تر می کند اما عظمت و والایی آن سایرین را به تعظیم وا می دارد.

در دنیای امروز که منفعت محوری فراگیر شده و گذشتن از خود در فرهنگ مدرن کاری بی معنا و دیوانگی مطلق می نماید، هنوز هم معدود نمونه های ایثارگری در هر فرهنگ، مورد احترام همگانند. با این حال، به رغم ارزش والای مفهوم کلی ایثارگری، در  هر فرهنگ تعاریف خاصی از ایثار و شهادت ارائه می شود که بعضا می تواند به صورت جزئی یا کلی توسط فرهنگ دیگری مورد اعتراض قرار گیرد. به عنوان مثال پدیده خود سوزی و یا خودکشیِ اعتراضی در برخی فرهنگ ها از مصادیق ایثار است و در برخی دیگر موجب نکوهش، یا پدیده بمب گذاری انتحاری که بعضی کشورهای منطقه با آن دست به گریبانند نیز محل بحث ها و جدل های فراوان است. موارد فوق نشانگر آنند که این خصیصه والای انسانی در زمینه های مختلف اشکال گوناگون به خود گرفته و در برخی موارد در صورت قرارگرفتن در بستری نامناسب ره به خطا می برد. به زبان دیگر به نظر می رسد که اخلاقیات حاکم بر هر جامعه در شکل گیری صورت های مختص آن جامعه از ایثارگری بسیار تاثیر گذاراند. بستر های اخلاقی متفاوت صورت های متفاوتی از ایثار را بروز می دهند و این نکته ما را به ضرورت مطالعه علمی این مساله از منظر علم اخلاق واقف می کند.

مطالعه اخلاقی ایثار می تواند شامل مطالعه انگیزه ایثارگری و شهادت نیز باشد. به عنوان مثال پاسخ دادن به پرسش های زیر بسیار راهگشا است: آیا جستجوی سعادت ابدی تنها انگیزه ایثار و شهادت است؟ آیا صرفاً انگیزه های دینی می توانند باعث ایثارگری شوند یا انگیزه های قومی و میهنی نیز در این خصوص نقش ایفا می کنند؟ در اینصورت ایثار صورت گرفته بواسطه هر یک از دو انگیزه مذکور در نظام های اخلاقی چگونه طبقه بندی می شوند؟  در کنار مطالعه اخلاقی، پرسش از ماهیت ایثارگری و شهادت می تواند موضوع بحث از منظری فلسفی قرار گیرد. آیا ایثار، صرفا کنشی اخلاقی است و مختص انسان یا اینکه صورتی گسترش یافته از غریزه حفظ نوع می باشد؟ همچنین مطالعه علمی رابطه ایثار، امر والا و امر قدسی از مقولات جذاب مطالعه فلسفی هستند.

تقابل مفهوم ایثار وشهادت به عنوان مفهومی برخاسته از دل سنت، با فرهنگ اومانیستی غرب امروز نیز از دیگر مسائل بحث انگیز است. گذشتن از خود برای فرهنگی که بر پایه خود (Self) شکل گرفته است قابل پذیرش نیست و بدین دلیل است که روحیه شهادت طلبی در فرهنگ های سنتی و به خصوص فرهنگ اسلامی برای این طرز فکر عجیب و غیر قابل درک است.

ایثارگری و شهادت طلبی موضوع قابل توجهی برای مطالعه در سایر رشته های علمی نیز می توانند باشند. به عنوان مثال پذیرش داوطلبانه درد های عظیم توسط شهید موضوع بسیار جالب توجهی برای علم روانشناسی است. یا اینکه از منظر قوم شناسی رفتارهای ایثارگرانه در اقوام گوناگون، موضوع جذابی برای مطالعه است. همچنین در وادی هنر، ایثار و شهادت جلوه های گوناگونی در آثار هنری می توانند داشته باشند.

بی شک ایثارگری و جانبازی از ویژگی های اصلی انقلاب اسلامی ایران در قیاس با سایر جنبش های اجتماعی در نقاط دیگر دنیاست. بدون وجود این خصیصه، انقلاب ما راهی به پیروزی نداشت و در صورت پیروزی نیز دوام نمی یافت. انقلاب اسلامی ایران به عنوان فرهنگی پیشرو در حوزه ایثار و شهادت قابلیت این را دارد که میزبان فرهنگ ها و ادیان گوناگون از سراسر جهان بوده و در جهت سازگار سازی قرائت های متفاوت از مقوله ایثار و شهادت اقدام نماید.  با توجه به پیشینه و ماهیت انقلاب اسلامی ایران، گسترش روحیه ایثارگری در دنیا به معنای گسترش حوزه نفوذ معنوی انقلاب خواهد بود و این همایش با نزدیک نمودن تعاریف متفاوت از مقوله ایثار، به خواست خداوند گام بزرگی در این راه است.

اهداف همایش:

  1. مطالعه علمی مفاهیم ایثار و شهادت و تبیین ابعاد آنها به عنوان مولفه های بنیادی انقلاب اسلامی ایران و عوامل اساسی استمرار نظام اسلامی
  2. کمک به ارائه شناخت بهتر از آرمان های انقلاب در جهان به وسیله تمرکز بر مفاهیم ایثار و شهادت به عنوان مفاهیمی که در تمامی فرهنگ ها و ملل مورد احترام هستند
  3. تبیین تمایزات ایثارگری و شهادت طلبی از مفاهیم مشابه و انحرافی
  4. نزدیک نمودن تعاریف متفاوت از مفاهیم ایثار و شهادت در فرهنگ های مختلف
  5. کمک به ترویج روحیه ایثارگری در جهان بوسیله مطالعه علمی انگیزه های دینی و اخلاقی ایثارگری

 شایان ذکر است مقالات پذیرفته شده بر اساس اولویت جهت ارائه در همایش و یا نمایش به صورت پوستر انتخاب خواهند گردید. کلیه مقالات پذیرفته شده در کتاب مجموعه مقالات همایش به چاپ خواهند رسید. همچنین زبان های همایش فارسی و انگلیسی خواهند بود.

محورهای همایش:

1 . نظریه‌ها و مطالعه  فلسفی مفاهیم ایثار و شهادت

  • ایثار، شهادت و مفهوم سعادت
  • ایثار، شهادت و تجربه امر والا
  • ایثار و خیر اخلاقی
  • ایثار در برابر لذت گرایی (هدونیزم)
  • درجات ایثار
  • رابطه ایثار و رشادت
  • تفاوت شهادت و تروریسم انتحاری
  • ایثار نفس در روزگار استیلای فرهنگ نفس محور مدرن

2 . ایثار، شهادت و معارف عرفانی

  • ایثار، شهادت و امر قدسی
  • ایثار، شهادت و مفاهیم عروج و تعالی
  • ایثار و شهادت در فلسفه و حکمت اسلامی
  • جایگاه ایثار و شهادت در حکمت های شرقی و غربی
  • ایثار و شهادت و اتحاد با خدا

3. ایثار و شهادت در اعتقادات اسلامی

  • جایگاه ایثارگری و شهادت از منظر اسلام
  • رابطه ایثار و شهادت و مفهوم هدایت در اسلام
  • نقش ایثارگری و شهادت در  گسترش اسلام

4 .ایثار، شهادت و مطالعات ادیان

  • مطالعه علمی جایگاه ایثارگری و شهادت در ادیان مختلف
  • درجات مختلف ایثار در نزد ادیان مختلف
  • سعادت اخروی به عنوان پاداش ایثارگری و شهادت در ادیان (جایگاه اخروی شهید در ادیان)

5 .ایثار، شهادت و جنبش های اجتماعی

  • نقش ایثار و شهادت در پیروزی و تداوم انقلاب اسلامی ایران
  • ایثار، شهادت و بیداری اسلامی
  • نقش روحیه ایثارگری در پیروزی جنبش های اجتماعی دنیا
  • ایثار و شهادت و هویت های مقاومت

6 . انسان شناسی و مطالعات فرهنگی  ایثار و شهادت

  • مصادیق ایثار و شهادت از منظر فرهنگ های جهان
  • مطالعه مقایسه ای مفهوم ایثار و شهادت در اقوام و فرهنگ های دنیا
  • ایثار و شهادت و فرهنگ مخالفت
  • فرهنگ ایثار و شهادت و زندگی روزمره

7. فرهنگ ایثار و شهادت از منظر روانشناسی و تعلیم و تربیت

  • ایثارگری به عنوان اوج مسئولیت پذیری
  • مطالعه علمی ایثار و شهادت به عنوان پذیرش داوطلبانه درد
  • فرهنگ ایثارگری مشوق رفتارهای دیگر دوستانه

8 . ایثار،‌ شهادت و ساحت هنر

  • شیوه های بازنمایی اعمال ایثارگرانه
  • شیوه های بیان هنری ایثار و شهادت
  • نقش هنر در ایجاد انگیزه ایثارگری و شهادت طلبی

آدرس دبیرخانه:

تهران – میدان فلسطین – خیابان طوس – خیابان تبریز – پلاک 19 – طبقه سوم

تلفن : 88982451

فکس : 88997135

ارتباط با دبیر همایش : fayyaz.h [at] issmsa.com

ارتباط با دبیر اجرایی همایش : merghati.f [at] issmsa.com

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه