بررسی تأثیرات پست مدرنیسم در اندیشه اجتماعی معاصر مسلمین

علوم اجتماعی اسلامی ایرانی

زمان انتشار: ۱۶:۳۶ ۱۳۹۱/۱۲/۲۴

انجمن علمی دانشجویی دانش اجتماعی مسلمین از انجمنهای تازه تاسیس و فعال حوزه علوم اجتماعی اسلامی ایرانی است. این انجمن در ادامه فعالیتهای خود یک برنامه آموزشی  با عنوان بررسی تأثیرات پست مدرنیسم در اندیشه اجتماعی معاصر مسلمین و یک برنامه پژوهشی با عنوان طرح جامع گزارش وضعیت رشته­ ی دانش اجتماعی مسلمین به شرح زیر در دستور کار […]

انجمن علمی دانشجویی دانش اجتماعی مسلمین از انجمنهای تازه تاسیس و فعال حوزه علوم اجتماعی اسلامی ایرانی است. این انجمن در ادامه فعالیتهای خود یک برنامه آموزشی  با عنوان بررسی تأثیرات پست مدرنیسم در اندیشه اجتماعی معاصر مسلمین و یک برنامه پژوهشی با عنوان طرح جامع گزارش وضعیت رشته­ ی دانش اجتماعی مسلمین به شرح زیر در دستور کار دارد. وبلاگ این انجمن با آدرس http://daneshino.blogfa.com در دسترس می باشد

1- بررسی تأثیرات پست مدرنیسم در اندیشه اجتماعی معاصر مسلمین

   یک از  برنامه هایی که  در دستور کار انجمن دانش اجتماعی مسلمین قرار دارد برگزاری برنامه آموزشی پژوهشی بررسی مناسبات اندیشه اجتماعی مسلمین و نظریات پست مدرن است.
 هدف از این برنامه بررسی تأثیر و تأثراتی است که این رشته افکار از جهت  فکری و روش شناختی بر تفکر مسلمانان گذاشته است. ما در طول این دروه می خواهیم بیشتر روی نظریه اجتماعی پست مدرن و برون دادهایی  که این رهیافت در اندیشه اجتماعی مسلمانان داشته است، متمرکز شویم.
 ضرورت پی گیری این حوزه ی مطالعاتی در قالب یک برنامه پژوهشی و خارج از برنامه درسی موجود از آن جا ناشی می شود که علیرغم اهمیت نظریات پست مدرن،  به دلیل تعدد و تازگی این رهیافت ها، کمتر  در برنامه های آموزشی و از جمله برنامه ی آموزشی رشته دانش اجتماعی مسلمین قرار دارند. این درحالی است که گاه پست مدرنیته با نوعی هم زبانی، بیش از نظریات مدرن، متفکرین جوامع اسلامی را از خود متأثر ساخته است.

به همین جهت انجمن تصمیم گرفته در طول یک رشته نشست، گارگاه و تحقیقات دانشجویی، زمینه­ی آشنایی را بیش از پیش فراهم سازد. در ابتدا کار را با «آشنایی با نظریات اجتماعی پست مدرن» شروع خواهیم کرد. سپس و در مرحله بعد بر «مناسبات روش شناختی نظریات پست مدرن و اندیشه اجتماعی متفکرین مسلمان» تمرکز خواهیم داشت. در این مرحله بر روی «تحلیل گفتمان» تمرکز خواهیم داشت. تلاش خواهیم کرد ابتدا تحلیل گفتمان را در سطح نظری بازشناسی کنیم. بدین منظور تحلیل گفتمان را از سه منظر جامعه شناختی، فلسفی و زبان شناختی به بحث گذاشته به رهیافت ها و نظریات مختلف تحلیل گفتمان خواهیم پرداخت.

در ادامه تلاش خواهیم نمود شناخت مان را از تحلیل گفتمان در سطحی انضمامی و کاربردی دنبال کنیم. لذا در صدد هستیم دراین  مرحله آموزش تحلیل گفتمان را در چارچوب یک «کارگاه کاربردی» پی بگیریم، تا شرکت کنندگانِ در برنامه، پروژه ای مشخص را با این روش به انجام برسانند. از آنجا که می توان میان  سطوح نظری و روش عملی «تحلیل گفتمان»، با نگاهی نقد محور تفاوت قائل شد، روش تحلیل گفتمان می تواند کارآیی به سزایی در تدوین و ورت­بندی اندیشه اجتماعی متفکرین مسلمان، به ویژه مصلحان و فعالان اجتماعی داشته باشد. سپس و در چهارمین مرحله از این برنامه  به سراغ تأثیر پذیری متفکران مسلمان از پست­مدرنیسم خواهیم رفت. در این مرحله این تأثیر پذیری را در دو سطح دنبال خواهیم نمود. در سطح نظری به برخی قرابت­هایی پرداخته خواهد شد که برخی متفکرین مسلمان با اندیشه­ی پست مدرن احساس می­کنند. این­که پست مدرنیسم با سویه­های ضد مدرنیته خود برای  برخی از نظریه پردازان مسلمانِ منتقد غرب مدرن جذاب به نظر رسیده است، موضوع کارماست. در سطح روشی نیز به تلاش­هایی خواهیم پرداخت که به منظور کاربست تحلیل گفتمان  در مطالعه تاریخ اندیشه و علوم اجتماعی انجام پذیرفته و مشخصا محصول مطالعه ی تطورات فقه سیاسی اجتماعی شیعه را با این  روش، ارزیابی خواهیم نمود.

بنابراین به خواست خدا برنامه آموزشی-پژوهشی انجمن دانش اجتماعی مسلمین در حوزه مناسبات اندیشه اجتماعی مسلمین و نظریات پست مدرن در مراحل چهارگانه ی زیر دنبال خواهد شد:

 1. آشنایی با نظریات اجتماعی پست مدرن
 2. نظریه تحلیل گفتمان را از سه منظر جامعه شناختی، فلسفی و زبان شناختی
 3. روش تحلیل گفتمان
 4. بررسی تأثیرات نظری و روشی پست مدرنیسم بر اندیشه اجتماعی متفکرین مسلمان
 این سلسله برنامه با مشاورت اساتید محترم گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم(علیه السلام)  طراحی شده و در حال طی نمودن مراحل اجرایی خود می باشد و به خواست خداوند قبل از پایان سال 91 اولین جلسه  از سلسله نشست های «آشنایی با نظریه اجتماعی پست مدرن» برگزار خواهد شد. 
 بزرگوارانی که قصد شرکت و ثبت نام در این برنامه را دارند جهت ثبت نام، به وبلاگ انجمن به آدرس  http://daneshino.blogfa.com/category/1 مراجعه نموده و اطلاعات زیر را کامنت بگذارند:
 1. نام و نام خانوادگی
 2- شماره دانشجویی
 3. رشته ی کارشناسی ارشد
 4. رشته ی کارشناسی
 5. شماره همراه
 6. ایمیل
 7. مختصری از مطالعات شخصی در حوزه ی نظریه اجتماعی مدرن و پست مدرن

  2- طرح جامع گزارش وضعیت رشته­ ی دانش اجتماعی مسلمین

 انجمن دانش اجتماعی مسلمین دانشگاه باقرالعلوم(علیه السلام) در  نظر دارد در راستای بازشناسی مطالعات و فعالیت های حوزه ی دانش اجتماعی مسلمین، گزارش جامعی از وضعیت این حوزه، با تمرکز بر برنامه های آموزشی و رشته­ی دانش اجتماعی مسلمین تهیه کند. با توجه به نوپا بودن ارائه ی دانش اجتماعی مسلمین در قالب یک رشته در مقطع تحصیلات تکمیلی، مطالعه و پایش هایی از دست، می تواند نقش به سزایی در معرفی، ترسیم افق های آینده و باز اندیشی های تکاملی در برنامه ی آموزشی این رشته داشته باشد.
 محورهای این گزارش به شرح زیر است:
1. تاریخچه ی صورت بندی اندیشه های اجتماعی متفکرین مسلمان در قالب یک رشته ی تحصیلی و شکل گیری رشته دانش اجتماعی مسلمین
2. گزارشی از طرح کلی، متون و سرفصل های آموزشی  رشته دانش اجتماعی مسلمین در سطوح تخصصی مراکز وابسته به حوزه ی علمیه  قم

3. گزارشی جامع از پایان نامه های رشته ی دانش اجتماعی مسلمین در سطوح تخصصی مراکز وابسته به حوزه ی علمیه ی قم

4. ب
ازشناسی و گزارش وضع موجود رشته دانش اجتماعی مسلمین در مقطع کارشناسی ارشد، با تأکید بر تجربه ی ارائه ی اولین دروه ی این رشته در دانشگاه باقر العلوم(علیه السلام)
5. آسیب شناسی وضع موجود رشته دانش اجتماعی مسلمین در مقطع کارشناسی ارشد، با تأکید بر تجربه ی ارائه ی اولین دروه ی این رشته در دانشگاه باقر العلوم(علیه السلام)
6. بازشناسی ظرفیت ها و افق های آینده رشته دانش اجتماعی مسلمین در حوزه ی آموزش و پژوهش
7. فعالیت های مرتبط با  دانش اجتماعی مسلمین در محیط های علمی – پژوهشی در حوزه های علمیه، دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی
8. گزارشی از آثار مرجع در حوزه دانش اجتماعی مسلمین
9. گزارشی از آثار برتر منتشر شده در حوزه دانش اجتماعی مسلمین در قالب کتاب و مقالات علمی- پژوهشی
10. پیشنهادات کاربردی در جهت گسترش مطالعات و آموزش های دانش اجتماعی مسلمین
11. ظرفیت های میان رشته ای بسط حوزه ی مطالعاتی دانش اجتماعی مسلمین
 طبعا این گزارش با توجه به محدودیت های علمی، عملی یک انجمن ، گام کوچکی در راستای بازشناسی این رشته ی نوبنیاد خواهد بود، اما امیدواریم این توفیق را داشته باشد که راه را برای کارهای بزرگ تر باز کند.  
 انجمن علمی دانش اجتماعی مسلمین در تهیه این گزارش دست یاری خویش را به سوی همه اساتید، پژوهشگران و دانشجویان علوم اجتماعی خصوصا متخصصان و علاقه مندان حوزه ی دانش اجتماعی مسلمین می گشاید تا با بیان دیدگاه های کارشناسی خود- هر چند کوتاه و مجمل بیان شود- ما را در این امر راهنمایی فرمایند. ما تلاش خواهیم نمود حدیث مفصل و خطوط نانوشته ی  نظرات صائبِ صاحب نظران از ورای بیان مجمل دیدگاه هاشان باز بخوانیم، و با جمع بندی این دیدگاه ها به تحلیلی جامع از وضعیت این رشته دست یابیم.
 گفتنی است این انجمن پیش از این طی یک نشست هم­اندیشی با حضور طلاب، دانشجویان و محققان علوم اجتماعی به بررسی وضعیت موجود و افق­ های مطلوب در رشته­ ی دانش اجتماعی مسلمین پرداخته بود که ضمن تشکر از همه ی بزرگوارانی که در آن نشست حضور یافته و به ارائه­ی دیدگاه پرداختند، از علاقه مندان به مشارکت در تهیه «گزارش وضعیت رشته­ ی دانش اجتماعی مسلمین» دعوت می­­ کنیم  ضمن بررسی محورهای مطرح شده در آن همایش ما را در نقد و بررسی مؤلفه ها و افق های رشته ی دانش اجتماعی مسلمین یاری نمایند.

 

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه