جامعه شناسی اسلامی؛ به سوی یک پارادایم

منبع: فصلنامه روش شناسي علوم انساني، شماره 61

زمان انتشار: ۲۰:۴۲ ۱۳۹۲/۰۶/۲۸

هدف این مقاله معرفی مهم‌ترین مبانی جامعه‌شناسی اسلامی،در قالب ارائهء پارادایمی‌ مقایسه‌پذیر با پارادایم‌های موجود است که ماهیت انسان و جامعه،هدف و روش تحقیق و ارزش‌ها در جامعه‌شناسی مهم‌ترین عناصر هستند.این پارادایم از نظر انسان‌شناسی،بر اصل فطرت استوار است و با رد جبر اجتماعی،تلفیقی ارا بین فردگرایی و کل‌گرایی‌ روش‌شناختی می‌پذیرد و دربارهء چیستی جامعه […]

هدف این مقاله معرفی مهم‌ترین مبانی جامعه‌شناسی اسلامی،در قالب ارائهء پارادایمی‌ مقایسه‌پذیر با پارادایم‌های موجود است که ماهیت انسان و جامعه،هدف و روش تحقیق و ارزش‌ها در جامعه‌شناسی مهم‌ترین عناصر هستند.این پارادایم از نظر انسان‌شناسی،بر اصل فطرت استوار است و با رد جبر اجتماعی،تلفیقی ارا بین فردگرایی و کل‌گرایی‌ روش‌شناختی می‌پذیرد و دربارهء چیستی جامعه تصویری ارائه می‌کند که در آن،رابطهء انسان با خداوند مدنظر قرار می‌گیرد.به علاوه،واقعیت اجتماعی را شامل نظم‌ها و قوانین‌ تجربی و نیز سنت‌های اجتماعی می‌داند؛ضمن آنکه مناسبات اجتماعی را برپایهء عناصر متعدد شامل مهرورزی،استخدام متقابل انسان‌ها و تضاد تبیین می‌کند. اهداف تحقیق در این پارادایم عبارت‌اند از: تبیین علی و معناشناسی رفتار، نقد اوضاع اجتماعی و غایت‌شناسی پدیده‌های انسانی از حیث استنادشان به خداوند. همچنین به موجب این‌ پارادایم، جامعه‌شناسی اسلامی دو سطح متمایز دارد: تجربی و فراتجربی. در سطح نخست، در مقام گردآوری به طور عمده، از روش استنباط فقهی-تفسیری و در مقام داوری، از روش تجربی و در سطح دوم، به فراخور مورد از هریک از روش‌های معتبر، اعم از وحیانی، عقلی و تجربی بهره می‌گیرد. همچنان‌که در سطح نخست می‌کوشد از دخالت‌ ارزش‌ها در توصیف و تبیین واقعیات تا حد امکان بکاهد؛ اما در سطح دوم،توسل به‌ ارزش‌های دینی برای نقد اوضاع اجتماعی و ارائه راهکار برای تحقق وضعیت مطلوب را رد نمی‌کند.
واژگان کلیدی: علم دینی،جامعه‌شناسی اسلامی،اسلامی کردن علوم،پارادایم‌های‌ جامعه‌شناسی

 متن كامل مقاله را از اینجا می توانید دانلود نمایید.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه