نگاهی به یک کتاب لاتین

جامعه شناسی اسلامی: درآمد

منبع: ترجمان

نویسنده کتاب: الیاس بایونس و فرید احمد

انتشارات: کمبریج

زمان: ۱۹۸۵

زمان انتشار: ۱۸:۰۵ ۱۳۹۲/۰۸/۲۰

این جامعه­شناسی اسلامی همانند جامعه­شناسی سکولار، جامعه را متشکّل از گروهی از مردم و قوانینی که روابط میان آن­ها را تنظیم می­کند، می­پندارد. مقوله­ای که به جامعه­شناسی رنگ و بوی اسلامی می­بخشد، در این نکته نهفته است که مرجع قوانین تنظیم­کنندۀ روابط بین­گروهی، برگرفته از قرآن و سنّت است. وانگهی اگر اجتماعی، به‌هر نحوی، موفق به کشف و آن­گاه تبعیّت از این قوانین گردد، به کامیابی دست خواهد یافت حتّی اگر خود، مسلمان نباشد.

این تک­نگاری، یک نظریۀ جامعه­شناختی بر اساس چارچوب ایدئولوژیک اسلامی را مدّ نظر قرار می­دهد. نویسندگانِ آن، به‌صورت نظام­مند نشان می­دهند که یک نظریّۀ علمی دربارۀ جامعه، لازم نیست که فارغ از ارزش باشد؛ به‌عنوان مثال مارکسیسم و شاخه­های آن و نظریّه­های تضاد، حاصل بنیادهای ایدئولوژیک خاصی هستند و بنابراین سوگیری دارند. یک نظریّۀ اسلامی در باب جامعه نیز محصول یک دیدگاه ایدئولوژیک اسلامی است و می­توان گفت به‌همان اندازه، جهت­دار و سوگیرانه است. مؤلفان نشان می­دهند که بذرهای جامعه­شناسی اسلامی در کار علمی بسیاری از عالِمان مسلمان، ریشه دوانده است.

مفروضات یک جامعه­شناسیِ نظری اسلامی ناب، از نظام عقیدتیِ اسلامی گرفته شده است. نویسندگان، فرضیّات سکولاری از قبیل نظریّات جبرگرایانۀ اقتصادی، جامعه­شناختی و زیست­شناسی را بر پایۀ طبیعت بشر، آن‌گونه که در اسلام توضیح داده می­شود، رد می‌کنند. این بدان معناست که طبیعت بشر، از جواهر متضاد ساخته شده و واجد ارادۀ آزاد است. بنابراین انسان‌ها توانایی تصمیم‌گیری دارند و این متضمن این است که انسان‌ها قادرند بیاندیشند. این آن‌چیزی است که کنش‌های انسانی و به تبعِ آن، ارادۀ بشری را تعیین می‌کند.

این جامعه­شناسی اسلامی همانند جامعه­شناسی سکولار، جامعه را متشکّل از گروهی از مردم و قوانینی که روابط میان آن­ها را تنظیم می­کند، می­پندارد. مقوله­ای که به جامعه­شناسی رنگ و بوی اسلامی می­بخشد، در این نکته نهفته است که مرجع قوانین تنظیم­کنندۀ روابط بین­گروهی، برگرفته از قرآن و سنّت است. وانگهی اگر اجتماعی، به‌هر نحوی، موفق به کشف و آن­گاه تبعیّت از این قوانین گردد، به کامیابی دست خواهد یافت حتّی اگر خود، مسلمان نباشد.

این تک­نگاری، اطّلاعات زیادی از سنّت­های علمیِ اسلامی را بازگو می­کند و نیز منبعی فراگیر است که مباحثات نظری‌اش واضح بوده و به‌خوبی تألیف گردیده است.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه