جامعه شناسی در قرآن

منبع: وبلاگ مدرسه علمیه الزهرا زرین شهر

دانشجو: زهرا حاتمی

استاد: جناب آقای بختیاروند

دانشگاه: حوزه علمیه الزهرا (س) زرین شهر

زمان: 1390

زمان انتشار: ۱۵:۳۸ ۱۳۹۲/۰۵/۲۷

یکی از مسائل مهم در این زمینه، قوانین جامعه‌شناختی یا همان سنة الله است که خداوند برای تدبیر امور بشر آنها را در زندگی فردی و اجتماعی افراد اجرا می‌کند. سنت به طور کلی در اینجا به معنای رویه و روش خداوند است در امر تدبیر امور که استمرار دارد. سنت‌ها اقسام مختلفی دارند، سنت‌های مطلق که مربوط به همه‌ی انسانهاست و سنت هدایت از جمله‌ی آنها می‌باشد و سنتهای مقید که به اعمال خوب و بدی که افراد انجام می‌دهند بستگی دارد. علاوه بر این موارد، مسائل اجتماعی بسیاری از قبیل اقتصاد، سیاست و اخلاقی اجتماعی در قرآن کریم مورد بررسی قرار گرفته است.

تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي)

جامعه‌شناسی در قرآن

استاد راهنما: جناب آقای بختیاروند

استاد داور: سرکار خانم منانی

محقق: زهرا حاتمی

تاریخ: تابستان1390

انسان به اقتضای طبیعتش موجودی اجتماعی است و برای بقا نیاز به جامعه دارد. جامعه در لغت به معنای گرد آمدن و فراهم آمدن است و در اصطلاح به معنای گروهی از انسانهاست. در قرآن کریم هم طبق بررسی واژگان جامعه در قرآن باز به همین معنا می‌رسیم یعنی زندگی گروهی از انسانها که برای امر مشترکی گردهم آمدند. جامعه‌شناسی هم دانشی است که به بررسی ویژگیهای جامعة انسانی می‌پردازد و پدیده‌های اجتماعی را ریشه‌یابی می‌کند. یکی از مباحث علم جامعه‌شناسی، بررسی ارتباط فرد و جامعه است. ارتباطی که دو سویه بوده و منجر به تأثیرگذاری می‌شود. فرد بر جامعه تأثیر می‌گذارد اعم از مثبت و منفی و جامعه نیز از آنجا که صاحب نوعی وجود شد یعنی همان روح جمعی بر شخصیت فرد اثر می‌گذارد، که این تأثیر از طریق آموزش و پرورش و ایجاد زمینه برای عواطف اجتماعی صورت می‌پذیرد. یکی دیگر از مسائل مهم در این زمینه، قوانین جامعه‌شناختی یا همان سنة الله است که خداوند برای تدبیر امور بشر آنها را در زندگی فردی و اجتماعی افراد اجرا می‌کند. سنت به طور کلی در اینجا به معنای رویه و روش خداوند است در امر تدبیر امور که استمرار دارد. سنت‌ها اقسام مختلفی دارند، سنت‌های مطلق که مربوط به همه‌ی انسانهاست و سنت هدایت از جمله‌ی آنها می‌باشد و سنتهای مقید که به اعمال خوب و بدی که افراد انجام می‌دهند بستگی دارد. علاوه بر این موارد، مسائل اجتماعی بسیاری از قبیل اقتصاد، سیاست و اخلاقی اجتماعی در قرآن کریم مورد بررسی قرار گرفته است. بشر برای داشتن زندگی سالم، نیاز به جامعه‌ی سالم دارد و این جامعه باید یکسری بایدها و نبایدها را داشته باشد. اسلام در این زمینه برنامه‌های مشخصی دارد. ایجاد وحدت، وجود قانون و رهبری و امر به معروف و نهی از منکر از جمله‌ی این بایدها هستند که جامعه برای بالندگی به آنها نیاز دارد و نبود هریک از اینها جامعه را از راه سعادت دور می‌کند. این همه اهتمام و توجه اسلام به امر جامعه، علاوه بر نشان دادن اهمیت این موضوع، ثابت می‌کند که اسلام یک دین اجتماعی است و در این راستا برنامه‌های جهانی دارد. رهبر این دین جهانی در آینده، صاحب حکومت جهانی، حضرت مهدی(عج) خواهد بود.

واژگان کلیدی: جامعه، جامعه‌شناسی، سنّت.

شایان ذکر است این پایان نامه زیر نظر  مركز مديريت حوزه‌هاي علمیه خواهران حوزه علميه الزهرا(س) شهرستان زرین‌شهر و به عنوان تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي) حوزه علمیه دفاع شده است.

http://zarinshahr.womenhc.com/?p=33954&more=1&c=1&tb=1&pb=1

۳ دیدگاه

    لعیا :

    مشکل این پایان نامه مثل سایر پایان نامه های بین رشته ای این است که نویسنده لااقل بر روی یکی از حوزه ها که این جامعه شناسی است مسلط نبوده. یک کتاب مبانی جامعه شناسی را خوانده و به خود گفته چه خوب در قرآن هم به فرد اشاره شده هم به جامعه و اینکه جامعه سالم باید چه داشته باشد، پس این شد جامعه شناسی در قرآن. این نوشته ها حداکثر می توانند اجتماعیات در قرآن نام بگیرند و از توصیف صرف هم فراتر نمی روند.
    اصلا این رویکرد که در قرآن سرنخ هایی برای یک مکتب جامعه شناسی اسلامی وجود دارد، از بنیاد فرض مسخره ای است. شان قرآن بالاتر از آن است که با این دیدگاه بررسی شود و خب البته نتایجی مثل اینکه تاکید قرآن بر وجود قانون و رهبری (انگار جامعه ای بدون این دو ممکن است) ثابت می‌کند که اسلام یک دین اجتماعی است و در این راستا برنامه‌های جهانی دارد؛ صرفا مضحک است.

      احمد :

      سلام
      اظهار نظر فوق دو نکته را اشاره نموده است
      1- شان قرآن فراتر از آنست که مسائلی کم عمق آنچنان که در تحقیق انجام شده است را بفرماید.
      2- این رویکرد که در قرآن سرنخهایی از علوم خاص یا مکتب خاصی ذکر شده باشد توقع بیجایی است.
      با نکته اول موافقم به این شکل که اگر انسان محققی با دانش محدود خود و با عجله بخواهد موضوعی را به آیات کریمه بچسباند و نتیجه ای بگیرد برای گرفتن نمره، عملی است ناپسند و شاید ظلم به قرآن.
      با نکته دوم مخالفم زیرا هر آنچه در عالم وجود است در قرآن هم هست. فرمود لا رطب و لا یابس الا فی کتاب مبین. و امام معصوم فرمود هرآنچه به شما گفتیم دلیل آنرا در قرآن از ما بخواهید. قرآن بسته به عمق علم انسانی که با او مواجه می شود تکلم می کند و به میزان رسوخ علم در وجود محقق برای او مطلب دارد. این قرآن تا روز قیامت برای همه عصرها و همه نسلها نکته دارد و برای همه اتمام حجت است.

      سلام / من نظر شما را قبول دارم/ این که ببنینم قرآن در مورد جامعه چه می گوید یا این که بخواهیم جامعه شناسی را قرآنی کنیم به نظر من فرض غلطی است./ شما فکر کنید مگر جامعه شناسی قرآنی نی شود/جامعه شناسی ، جامعه شناسی است.یعنی خودش زیر مجموعه علوم مادی است.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه