تجربه ای دیگر در آموزش جامعه شناسی

جامعه شناسی مصور

نویسنده:

منبع: علوم اجتماعی اسلامی ایرانی

زمان انتشار: ۱۵:۱۱ ۱۳۹۲/۰۶/۲

به عنوان مثال دانشجویان دوره های پرستاری و پزشکی به تدریج به صورت عملی با موضوع رشته­ خود که همان آناتومی بدن انسان است آشنا می شوند. این دوره ها به آن­ها این توانمندی را می دهد که بتوانند بر اساس آنچه می بینند و یا آنچه شواهد آزمایشگاهی نشان می دهد، بیمار یا سالم بودن هر جزء بدن را تشخیص بدهند. این شکل از آموزش عملی عموما در علوم انسانی اتفاق نمی افتد و معمولا دانشجویان محدود به کلاس های درس و بحث دانشگاهی می شوند، این نکته در جامعه شناسی که دارای یک موضوع اجتماعی و در حال تغییر است یک ضعف بسیار مهم به شمار می آید و به معنای عدم ارتباط با موضوع اصلی رشته است.

از جامعه شناس به عنوان یک متخصص جامعه توقع می رود بتواند نظام اجتماعی، اجزاء و فرایندهای آن را بشناسد، این توانایی تنها از طریق خواندن کتاب یا شرکت دانشجویان در کلاس­های درس به دست نمی آید، بلکه بخش اعظم آن از طریق حضور در جامعه به عنوان آزمایشگاه جامعه شناسی و کسب تجربه عینی و عملی به دست می آید. این تجربیات به دانشجویان کمک می کند تا بتوانند آنچه را به صورت تئوریک آموخته اند به خوبی در جامعه ادراک کنند.

جامعه‌شناس مانند یک پزشک عمل می‌کند؛ همانطور که یک پزشک می‌تواند کلیه، کبد و سایر اعضای بدن را تشخیص و نمونه سالم و بیمار آن را تمیز دهد، جامعه‌شناس نیز می‌بایست بتواند آنچه را که به صورت تئوریک خوانده و آموخته، در جامعه مشاهده کند .رسیدن به چنین توانمندی نیازمند برنامه ریزی سیتماتیک و هدفمند در این زمینه است اما متاسفانه نظام آموزش رسمی ما محدود به کلاس های تئوریک در دانشگاه است و بهای چندانی به یادگیری عینی و عملی دانشویان نمی دهد.  به عنوان مثال ممکن است دانشجویان کلید واژه­های زیادی را در حوزه جامعه شناسی بدانند و بتوانند آن را از دیدگاه های مختلف تعریف کنند اما در تشخیص آنها در جهان واقعی دچار مشکل می باشند برای نمونه دانشجویان عموما در تشخیص تفاوت کلید واژه‌هایی چون نقش اجتماعی، پایگاه اجتماعی و موقعیت اجتماعی که فضای مفهومی نزدیکی دارند دچار مشکل می‌شوند و نمی‌توانند مصادیق عینی و عملی آنها را در جامعه واقعی پیدا کنند.

 در بسیاری از رشته ها یادگیری عملی و پایدار عموما از جمله دغدغه های مطرح می باشد و عموما دانشجویان علاوه بر کلاس های درس، دوره های عملی و کارآموزی را نیز می گذرانند که به آنها توانایی عملی در مواجه با واقعیت عینی را می دهد به عنوان مثال دانشجویان دوره های پرستاری و پزشکی به تدریج به صورت عملی با موضوع رشته­ خود که همان آناتومی بدن انسان است آشنا می شوند. این دوره ها به آن­ها این توانمندی را می دهد که بتوانند بر اساس آنچه می بینند و یا آنچه شواهد آزمایشگاهی نشان می دهد، بیمار یا سالم بودن هر جزء بدن را تشخیص بدهند. این شکل از آموزش عملی عموما در علوم انسانی اتفاق نمی افتد و معمولا دانشجویان محدود به کلاس های درس و بحث دانشگاهی می شوند، این نکته در جامعه شناسی که دارای یک موضوع اجتماعی و در حال تغییر است یک ضعف بسیار مهم به شمار می آید و به معنای عدم ارتباط با موضوع اصلی رشته است. همانطور که گفته شد جامعه شناسان به عنوان پزشکان جامعه می بایست، بتوانند اجزای جامعه، کارکردهای آن، فرایندهای اجتماعی و مفاهیم اجتماعی را که آموخته اند را در جامعه به صورت عینی و واقعی مشاهده و تشخیص دهند، در بسیاری از موارد این مهارت ها به تدریج و در طول سال ها به دلیل تجربه موقعیت های اجتماعی متفاوت کسب می شود اما همواره جای خالی آموزش های عملی که مهارت ورود به جامعه و تشخیص فرایندها و بیماری های اجتماعی را فراهم کند احساس می شود. بنابراین پس از پایان دوران تحصیل آنچه باقی می ماند  فردی است با اندوخته های تئوریک بدون مهارت های عملی.

برای رفع این مسئله گاه اساتید تلاش می کنند با ارائه ی پروژه های میدانی و یا فراهم کردن شرایط سفر و بازدیدهای علمی امکان کسب تجربه و ایجاد دانش و بینش جامعه شناسی را ایجاد کنند. اما عموما این کار به صورت سیستماتیک و هدفمند در رشته جامعه شناسی به ندرت انجام می شود.

در گروه علوم اجتماعی دانشگاه شهید بهشتی یکی از اقداماتی که برای ایجاد درک بینش و دانش جامعه شناختی در دانشجویان این رشته انجام می گیرد، بحث عکاسی اجتماعی در قالب تمرین درس مبانی جامعه شناسی است. این درس از آن رو برای این هدف انتخاب شده است که اولین برخورد جدی دانشجویان با رشته جامعه شناسی و مفاهیم مرکزی آن در قالب این درس است. دانشجویانِ کلاس ذکر شده می‌بایست بعد از هر جلسه آموزش، موضوع تمرینِ تعیین شده را در سطح شهر تهران مشاهده و مصادیق عینی آن را به صورت نوشتار، عکس و فیلم در قالب پاورپوینت ارائه می‌دادند. آنان در این روش مصداق عینی محتوای آنچه که در کلاس می‌آموزند را در محیط واقعی مشاهده می کنند. این روش امکان ارتباط مستقیم با مفهوم مورد نظرشان را فراهم می کند و آنچه را آموخته اند در آنان نهادینه می سازد. این تمرینات عموما پس از یک هفته مورد ارزیابی قرار گرفته و نقاط قوت و ضعف آن به دانشجویان کمک بسزایی می کند.

آموزش جامعه شناسی3

 دانشجویان در این روش مصداق عینی محتوای آنچه را که در کلاس می‌آموزند را در محیط واقعی مشاهده می کنند. این روش امکان ارتباط مستقیم با مفهوم مورد نظرشان را فراهم می کند و آنچه آموخته اند را درک کرده و در آنان نهادینه می سازد و از طرف دیگر به آنان امکان کسب تجربه اجتماعی و جسارت وارد شدن به دنیای واقعی را می دهد زیرا عموما این دانشجویان به تازگی از محیط مدرسه جدا شده و شناخت چندانی از جامعه و محیط واقعی ندارند و همین تجربه اندک ادراک بسیاری از آموخته هایشان را برای آن ها دشوار می سازد.

پس از پایان کلاس در هر دوره دانشجویان ابتدا مفاهیم کلیدی و اصلی را دسته بندی می کنند و سپس با استفاده از عکس هایی که در طول سال گرفته شده است نمایشگاهی را به مدت یکسال با عنوان «جامعه شناسی مصور» برپا می کنند. این نمایشگاه به دانشجویان تازه وارد هر سال کمک می کند تا  به درک سریع‌تری از مفاهیم پیچیده‌ی جامعه‌شناسی که در لابه لای کتاب‌ها با تعاریف متفاوت پنهان شده‌اند، برسند.

آموزش جامعه شناسی2

۴ دیدگاه

    سالار :

    احسنت
    درود بر شما فعالان

    ساحل هدایتی :

    کارشون عالی بود….

    چگنی :

    سلام خیلی کار جالب و خوبی هست
    منم تصمیم گرفتم که برای خودم یه آلبوم جامعه شناسی درست کنم
    ما چطور میتونیم به این عکس ها از طریق اینترنت دسترسی داشته باشیم؟

    خیلی قشنگ بود

    ابوالقاسم کلاته عربی :

    کار بسیار درست و شایسته ای است.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه