جامعه مصرفی و منتقدان آن: بررسی سیر تحولات نظریات جامعه شناسانه نقد مصرف گرایی

زمان انتشار: ۱۷:۵۹ ۱۳۹۰/۱۱/۸

اصطلاحات «جامعه مصرفی» یا «فرهنگ مصرفی»، به جامعه یا فرهنگی اشاره دارند که در آن مصرف به حدی از اهمیت رسیده است که می تواند نظم اجتماعی را هم در سطح کنش اجتماعی، و هم در سطح ساختارهای اجتماعی شکل دهد، و متعین سازد. مصرفی تلقی شدن جامعه و فرهنگ مدرن، همیشه یکی از انتقادهای جدی وارد به دنیای مدرن بوده است.

مصرف که از آن به واژه “استهلاک” نیز
تعبیر شده، «فرایندی است که در آن ارزش استفاده چه به صورت تبدیل آن در فرایند
تولید (مصرف تولیدی) و چه به صورت استفاده ناب و ساده آن در هنگام مالکیت برای
ارضاء نیازها (مصرف مصرفی یا مصرف نهایی)، از بین می رود.»[1]
آنچه بشر را از نظر تأمین منابع، با چالش روبرو کرده، اسراف کاری و هدر رفتن
بسیاری از منابع جهان توسط برخی از ساکنان زمین است. “ژزوئه دو کاسترو”
در این باره می نویسد: «نیک می دانیم که نعمت های موجود در کره زمین، برای ساکنان
آن کافی است. با این حال می بینم، گرسنگی پدیده ای جهانی به شمار می رود و بیشتر
ساکنان روی زمین از گرسنگی رنج می کشند. گرسنگی را طبیعت به
ما تحمیل نکرده است؛ بلکه خاستگاه
این فاجعه، شرایط فرهنگی جامعه های انسانی است».