جایزه جهانی علوم انسانی اسلامی به آیت الله اعرافی، پروفسور العالم چودری و حجت الاسلام موسویان تعلق گرفت

نویسنده:

منبع: علوم اجتماعی اسلامی ایرانی

زمان انتشار: ۱۲:۳۳ ۱۳۹۲/۰۸/۲۹

در کمیسیون جامعه شناسی که وظیفه برگزاری و داوری مقالات در آن بر عهده دانشگاه شیراز بوده است در مجموع 30 مقاله دریافت شده بود که پس از دوبار داوری 9 مقاله مورد پذیرش قرار گرفت. مقالاتی از دکتر زاهد، دکتر بستان، دکتر شایگان، دکتر باقری، دکتر حسینعلی رمضانی، رضا نظریان، محمد آقابیگی، سارا طالبی، صدیقه رمضانی از این زمره اند.

دومین کنگره علوم انسانی اسلامی در سالن همایش های بین المللی صدا وسیما در تاریخ 27 آبان 92 برگزار شد.

سخنران افتتاحیه کنگره دکتر علی لاریجانی بود. خلاصه صحبت های دکتر لاریجانی به این شرح است :

 بومی سازی و تأمل در مبانی علوم انسانی تنها دغدغه ما نیست و بسیاری از متفکرین در کشورها و فرهنگ های دیگر نیز این دغدغه را دارند. پرسش این است که مواجهه ما با علوم انسانی چه سمت و سویی باید داشته باشد؟ حتی آن کسانی که در باب مدرنیته و تکنولوژی سخن گفته اند بحث شان این نیست که با آنها مقابله کنیم یا از آنها پرهیز کنیم بلکه باید نسبت به آنها توجه داشته باشیم. سنت اسلامی نیز توصیه نمی کند که در اخذ علم پرهیز داشته باشیم و حتی از منافقین نیز باید علم را اخذ نمود. مسلمانان باید به دستاوردهای علمی در همه جای دنیا حساس باشند. همان گونه که ابن سینا افکار یونانیان را اخذ کرد اما اندیشه ابن سینا همان اندیشه یونانیان نیست. قدمای ما در اخذ علم از دیگران محدودیتی قائل نبودند بلکه آن را اخذ می کردند و به آن کمال می بخشیدند. به نظر می رسد ما نیز باید به این دو نکته توجه داشته باشیم که علوم نافع را اخذ کنیم و از علوم لاینفع پرهیز کنیم. قدمای ما کمتر از پسوند اسلامی استفاده می کردند و ما می توانیم این پسوند را به معنای کمال بخشیدن استفاده کنیم.

کسی نمی تواند ادعا کند که نظام فلسفی اش همه حقایق عالم را در خود جای می دهد بلکه باید تلاش کنیم تا نظامی بسازیم که بیشترین حقایق را در خود جای دهد. استفاده از پسوند اسلامی باید همراه با تسامح و به معنای بهینه کردن و تکامل بخشیدن باشد. اگر از عناوینی چون اقتصاد اسلامی و علوم اجتماعی اسلامی استفاده می کنیم نباید به این معنا تلقی شود که اینها خاتمه کار است.

دو موضوع در علوم انسانی هست که در رشد علوم انسانی و حرکت آن به سمت اسلامی شدن باید مورد توجه قرار گیرد. یکی موضوع فطریات است که استاد شهید مطهری نیز آن را به عنوان مسأله ای اصلی بر شمردند. مسأله فطرت هنوز بین فیلسوفان و جامعه شناسان باز نشده است. اگر مسأله فطرت گشوده شود مطمئنآ فلسفه و علوم انسانی بسیار از آن متأثر خواهند شد.

موضوع اصلی دیگر موضوع عدالت است. اگر به مباحث قدما دقت کنیم می بینیم که در بین فیلسوفان اسلامی همواره عدالت جایگاه ویژه ای دارد. اگر ما مفهوم عدالت را واکاوی کنیم به مفاهیم دیگری چون آزادی و رقابت هم خواهیم رسید. عدالت در تفکر اسلامی اعم از حوزه اقتصادی است. عدالت زمینه و بستر بروز و فعلیت یافتن امور فطری در حوزه فردی و اجتماعی است. عدالت همه تمایلات بشر را متوازن به فعلیت می رساند. انسان هم به دنبال منافع اقتصادی است و هم حق طلب و معنویت گراست.

باید دقت کنیم که نظام سازی برای علوم انسانی کار ساده ای نیست و تأملات عمیقی نیاز دارد و کسانی می تواندد از مبانی علوم انسانی صحبت کنند که افرادی برجسته و عمیق باشند. اما در این راستا بحث های تطبیقی خرد می تواند در نظام سازی مفید واقع شود.

یکی از مشکلات ما در علوم انسانی این است که مباحث ما در مباحث روز دنیا جانمایی نمی شود. مطالعات تطبیقی مانند آجرهایی ستند که می توانند نظام سازی کنند. این مطالعات تطبیقی همچنین باید با بحث های روز دنیا درگیر شود و در مجرای علوم انسانی دنیا نفوذ کند.

پس از سخنرانی دکتر علی لاریجانی کمیسیون های پنج گانه آغاز به کار کردند. کمیسیون مدیریت اسلامی، فقه و حقوق اسلامی، فلسفه و روش شناسی و مدیریت تحول علوم انسانی، کمیسیون هنر و معماری اسلامی و کمیسیون جامعه شناسی اسلامی پنج کمیسیونی بودند که افرادی که مقالات شان پس از داوری پذیرفته شد در آنها به ارائه مقالات خود پرداختند.

در کمیسیون جامعه شناسی که وظیفه برگزاری و داوری مقالات در آن بر عهده دانشگاه شیراز بوده است در مجموع 30 مقاله دریافت شده بود که پس از دوبار داوری 9 مقاله مورد پذیرش قرار گرفته بود. مقالات پذیرفته شده به شرح زیر است :

1-    آزادی در جامعه اسلامی، دکتر سید سعید زاهد

2-    جنسیت در خانواده از دیدگاه جامعه شناسی اسلامی، حجه الاسلام دکتر حسین بستان

3-    تهدیدات امنیت اجتماعی از دیدگاه مقام معظم رهبری، دکتر فریبا شایگان

4-    رهاورد جامعه شناس مسلمان در تنقیح دوگانه ساختار و عاملیت؛ بررسی موردی سه نظریه، رضا نظریان و دکتر شهلا باقری

5-    آینده جامعه بشری (بت پرستی نوین انسان ها)، دکتر حسین علی رمضانی

6-    مقایسه رئالیسم اسلامی و رئالیسم انتقادی از منظر جامعه شناختی، رضا نظریان و دکتر شهلا باقری

7-    چرایی فقدان تولید علوم اجتماعی اسلامی در حوزه های علمیه، محمد آقابیگی کلاکی

8-    مدل قرآنی انتقال پیام در بستر هدایت : به سوی نظریه اسلامی دانش ارتباطات، سارا طالبی

9-    سنخ بندی دیدگاه های موافق با ایده جامعه شناسی اسلامی در ایران پس از انقلاب، صدیقه رمضانی تمیجانی، دکتر محمدرضا طالبان

همایش بین المللی علوم انسانی اسلامی در روز 28 آبان با قرائت بیانیه ای کمیته‌ اعطا جایزه جهانی علوم انسانی اسلامی به کار خود پایان داد. در این بیانیه ضمن تقدیر از حضرات آیات جوادی آملی و مصباح یزدی، جایزه جهانی علوم انسانی اسلامی به سه تن از نظریه پردازان بزرگ ایران و جهان اسلام اختصاص یابد:

یکم. جناب آیت الله آقای علیرضا اعرافی به خاطر تلاش علمی طولانی و پرثمر در عرصه تعلیم و تربیت اسلامی و ارائه نظریه جامع در این زمینه در ابعاد گوناگون.

دوم. پروفسور مسعود العالم چودری به خاطر تألیف ده‌ها اثر مهم و پر مراجعه در موضوع اقتصاد اسلامی و همچنین روش شناسی علوم انسانیِ اسلامی و ارائه نظریات مطرح در این دو عرصه.

سوم. جناب حجت الاسلام والمسلمین آقای سید عباس موسویان به خاطر تلاش گسترده در راستای بسط و عمق بخشی به بانکداری اسلامی و تحقق عملی آن در نظام بانکی و ارائه چندین نظریه مهم در این عرصه.

از خداوند متعال مزید توفیقات این سه دانشمند عزیز را در راستای گسترش اندیشه ناب اسلامی مسئلت داریم.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه