درباره این روزهای دانشگاه ها؛

دانشجو باید سیاسی باشد

نویسنده:

منبع: وبگاه جنبش عدالتخواه دانشجویی

زمان انتشار: ۱۴:۲۷ ۱۳۹۲/۰۲/۲۸

راه برون رفت از این فضا، اتحاد و متشکل شدن نیروهای هم فکر، عضویت و فعالیت جدی در تشکل های مستقل دانشجویی است. این وضع دانشگاه با اندیشه های انقلاب ما سازگاری ندارد

دانشجو باید سیاسی باشد. منظور از سیاسی صرفا این است که او یک عنصر تاثیر گذار در زندگی اجتماعی خودش باشد. زندگی اجتماعی هم مراتب خاص خود را دارد. این حق، از تعیین و نظارت بر مسئولین رده بالای کشورش گرفته تا جمع های کوچک تر زندگی انسان.

در این نوشته حیطه مورد بررسی ما از موضوعی به نام «دانشجوی سیاسی» دانشگاه است. دانشجو در دانشگاه زندگی می کند. ساعت های زیادی از بهترین دوران زندگیش که جوانی اوست در دانشگاه سپری می شود. طبیعیست که اگر او برای این مقطع و مکان از زندگی اجتماعیش برنامه نداشته باشد، دیگرانی هستند که به هر دلیل(که دلایل مورد بحث و بررسی ما در این نوشتار نیست)، برای زندگی اجتماعی او به فکر برنامه خواهند بود که شاید مطلوب او نباشد. مثلا، به عنوان نمونه مشکلات صنفی از قبیل قیمت غذا و خوابگاه گرفته تا دیگر مسائل از این دست.که عده ای به جای اینکه به فکر او باشد، به فکر منافع مادی خود هستند. و یا قسم مهم دیگر اندیشه ها و تفکرات جاری اجتماعی است. شاید افرادی به هر دلیل نشر دهنده ی نوع خاصی از تفکر در جامعه باشند، که شاید از نظر دیگری غلط و مخرب باشد و همین تفکرات اجتماعی است که بستر ساز عملکردهای افراد در جامعه می شود و سعادت و شقاوت اجتماعی هر فرد تحت تاثیر قرار می دهد. چون رفتار و عملگرد قالب جامعه بر مبنای تفکرات آنان است. با این تفاسیر نقش اجتماعی هر فرد در جامعه مهم می شود.

دانشگاه محیطی است که مجموعه ای از جوانان متفکر، محقق و پر انرژی حضور دارند، محیطی است که تا افرادی که از نظر فکری به هم نزدیک تر هستند با متشکل و متحد می شوند، و با فعالیت های اجتماعی و در حیات اجتماعی خود آن طور که فکر می کنند موثر باشند، فعالیت می کنند و اندیشه خودشان را به طرق مختلف نشر می دهند.

در این نوشتار سعی بر آن است، امکان و ضرورت ها، و برکات وجود چنین روحیه و فضایی در دانشگاه، و راه برون رفت از این شرائط را برای رسیدن به وضع مطلوب را بررسی کنیم.

امکان و ضرورت ها:

۱-احترام به قانون:

مهم ترین مسئله برای سامان اجتماعی هر محیطی احترام  همگان به قوانین مشترک است. ضرورت این امر هم در جوامع کنونی که جمعیت افزایش یافته و روبط اجتماعی پیچیده تر شده است با قدری تامل برای هر فردی مشخص می شود. به عنوان نمونه احترام به قانون اساسی(به عنوان بالادست ترین میثاق مورد توافق و تایید بین مردم و حکام) ضروری ترین مسئله برای سامان اجتماعی است. قانون اساسی یک کشور مجموعه از آرمان های اکثریت جامعه را شامل می شود. ضرورت رعایت این ضرورت احترام به اکثریت جامعه است و توهین به این مهم، توهین به آرمان های یک ملت است. در نظام هایی که قوانین مبنای صحیحی داشته باشند، راه برای تغییر قانون هم بسته نیست. حتی بالادست ترین قانون کشور هم در صورت فراهم آوردن شرایط امکان تغییر دارد، تا رسد به قوانین دیگر. پس استفاده از راه های غیر قانونی ناپسند است.

۲-عدالت در تخصیص امکانات عمومی

با فرض احترام به قانون، امکانات و ظرفیت های عمومی باید به صورت عادلانه توزیع شود. عادلانه بودن با این هدف است که در شرایط یکسان، تلاش و استعداد افراد باعث تاثیر گذاری آنها شود. که همین امر باعث ایجاد انگیزه و تلاش در بین دانشجویان می شود. عدم رعایت عدالت در برخورد با گروه های مختلف، باعث ایجاد تضاد فکری در بین افراد می شود و فضای اخلاقی و قانونمداری اجتماعی را لکه دار می کند. همچنین اعتماد دانشجویان را از مسئولین تخصیص دهنده امکانات صلب می کند.

۳-آزادی های قانونی

عدم برخورد محافظه کارانه فعالیت های گروه های دانشجویی با تفکرات مختلف، یکی از ضرورت های این مسئله است. بخشی از تربیت سیاسی و اجتماعی دانشجویان، با اجازه ی خطا کردن محقق می شود. در طول تاریخ، حتی حکومت های صاحب ایدئولوژی و تجربه و حتی کشور خودمان، توسط بسیاری از خطاها به رشد رسیده اند.

همچنین عدم وجود آزادی، روحیه نفاق را در دانشگاه نشر می دهد و ظرفیت دورویی را بالا می برد. شهید مطهری(ره) در کتاب آینده انقلاب اسلامی دارند:

«من به همین دانشکده در چند سال پیش نامه نوشتم  و گفتم یگانه دانشکده ای که صلاحیت دارد یک کرسی اختصاص به مارکسیسم بدهد این دانشکده است نه این که مارکسیسم یا بخش اعتقادی و فلسفی و منطقی اش (ماتریالیسم دیالکتیک) را یک استاد مسلمان تدریس کند، بلکه بروید استادی که واقعا مارکسیسم را شناخته باشد و مؤمن به مارکسیسم باشد، ماتریالیسم دیالکتیک را شناخته باشد و معتقد به آن باشد و مخصوصا به خدا اعتقاد نداشته باشد، به هر قیمتی شده پیدا کنید، حقوق گزاف به او بدهید بیاید در همین دانشکده ی الهیات اینها را تدریس کند. بعد ما هم می آییم، حرفی اگر داشته باشیم می گوییم و منطقمان را عرضه می داریم. هیچ کس هم مجبور نیست که منطق ما یا منطق آنها را بپذیرد. چرا مسئله را به این صورت در می آورید که در این دانشکده چون الهیات است مارکسیسم تدریس نشود. خیر، باید مارکسیسم تدریس شود و وسیله ی استادی هم تدریس شود که معتقد به مارکسیسم است؛ فقط جلو دروغگویی و حقه بازی را باید گرفت. دیگر یک مارکسیست نیاید تمسک به آیه ی قرآن بکند بگوید فلان آیه ی قرآن هم اشاره به فلان اصل مارکسیستی است. ما با این مخالفیم. این خیانت به قرآن است که یک جهان بینی ماتریالیستی یا مارکسیستی را بگوییم قرآن هم همین مطلب را می خواهد بگوید. خیانت آزاد نیست».( مجموعه آثار شهید مطهری . ج۲۴، ص: ۱۲۶)

یک ضرورت جدید و مهم!

شاید یکی از پرتگاه های جدید و جدی انقلاب ما تقریرهای جدید و غلط از اسلام و انقلاب توسط بعضی علما و مسلمانان التقاطی و یا جریان های سیاسی کشور از اسلام است. همین دوگانگی های ایدئولوک یکی از مسائل امروز کشور ماست که اگر:

۱-مورد نقد و بررسی قشر نخبه قرار بگیرد، باعث رشد فکری دانشجویان و تعمق علمی ایدئولوژی آنها، و اندیشه هایشان می شود.

۲-در غیر اینوصورت عدم بررسی این شرایط و استمرار دوگانگی های تقریری از دین و عدم شفاف سازی باعث بیگانگی فکری عده ای از مفاهیمی مثل حکومت دینی و انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی می شود.

برکات دانشجوی سیاسی:

وقتی به عده ای ظرفیت داده می شود تا در رهبری و مدیریت زندگی اجتماعی دخیل باشند، از آن جهت که برای  رسیدن به مطلوب های اجتماعی خویش، راهکاری اجرایی می بینند، مثلا، در یکی از قالب ها، در دانشگاه، عده ای ایده ی متفاوتشان را مطرح می کنند(با فرض آرمانی ما از محیط سیاسی دانشگاه، این ایده ها به دلیل وجود تکثر فکری، مورد نقد گروه های فکری متفاوت قرار می گیرد)، اگر مورد پذیرش اجتماعی بود و بدنه ی اجتماعی را به شیوه منطقی و عقلانی قانع کرد؛  با مطالبه اجتماعی و یا قانونی، اصلاحشان را انجام می دهند، پس تاثیر ربوده اند. همین مسئله باعث ایجاد روحیه مسئولیت پذیری اجتماعی، مشارکت اجتماعی و همبستگی اجتماعی در بین اقشار مختلف دانشگاه می شود. باز هم همین حس تاثیر گذاری باعث ایجاد دورنی شدن ارزش های اجتماعی و ایمان به تاثیر گذاری می شود. روحیه مبارزه با فساد، روحیه کار تشکیلاتی در جوانان یک جامعه به طور تجربی و عینی نهادینه می شود. دقت بفرمائید اینکه در روحیه ی کار جمعی در بین ما ایرانیان بسیار ضعیف است و ما همگی، سود و فواید شخصی را به فواید و صلاح اجتماعی ترجیح می دهیم، بخشی از این فقدان چنین فضاهایی ناشی می شود.

جود فضایی که تفکرهای متنوع، ظرفیت جولان دارند، تبادل اندیشه ها و نقد و زیر و رو کردن تفکرات امری عادی می شود. برکت این امر، باعث اشاعه سبک صحیح تفکر کردن، بحث و گفتگو و آزاد اندیشی در دانشگاه و جامعه می شود.

همین فضا باعث پویایی و رشد مستمر دانشجو، مسئولین ، و تربیت آینده سازان با دغدغه واقعی مردم و اجتماع است.

کافی است همین الان سری به برخی از فضاهای اداری کشور بزنید. فساد اداری از در و دیوار بالا می رود، رشوه ارزش اداری شده است. حال در دانشگاهی که صرفا سالی چند صد مدرک تولید می کند و مهندس و کارشناس از دانشگاه بیرون می دهد، بدون اینکه او در فضای دانشگاه تربیت شود، دغدغه اجتماعی پیدا کند، می رود در لوپ فساد کشور جزئی از جریان ارزشی فساد در جامعه می شود.

امید به آینده کشور و انقلاب شاید مهم ترین برکت از مقوله ایجاد روحیه اجتماعی و سیاسی در دانشجو است. باز هم امید به اصلاح کشور است که باعث می شود او به آینده کشورش امیدوار شود، از کشورش نرود و اسمش نشود فرار مغزها. باز هم در گرو همین علاقه به کشوری که خودش می تواند در صلاح و فسادش دخیل باشد باعث می شود به کشورش دلبسته شود و روحیه ی جهاد و ایثار برای حفظ ارزش های کشور و پیشرفت های کشورش در او نهادینه خواهد شد.

جوانان این مرز و بوم ثابت کرده اند که پای تحقق این انقلاب و ارزش های اصیل این انقلاب از خون خود گذشته اند. شهدای انقلاب و جنگ ثابت کننده ی این مدعاهستند. امام(ره) این ملت را از امت صدر اسلام تا حالا بی سابقه دانسته اند. در حالیکه عده ای در این کشور حتی برای رای مردم هم ارزش قائل نیستند، چه رسد به نظارت سیاسی آن ها بر فضای ارزشی کشور.

در پایان باید گفت، راه برون رفت از این فضا، اتحاد و متشکل شدن نیروهای هم فکر، عضویت و فعالیت جدی در تشکل های مستقل دانشجویی است. این وضع دانشگاه با اندیشه های انقلاب ما سازگاری ندارد، یک اشاره که در همین متن از شهید مطهری بود. این فضا مطلوب مسئولینی است که برای حفظ میزشان دانشگاه را آرام می خواهند و دانشجو را بی تفاوت.

 منبع: نشریه بهلول دانشگاه علم و صنعت

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه