داوری در نشست الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت:تنها یاد گرفتن روش، مساله را حل نمی کند

زمان انتشار: ۱۱:۱۵ ۱۳۹۱/۰۹/۲۵

این استاد و نویسنده فلسفه  که در سومین نشست از سلسله نشست های ایرانی اسلامی پیشرفت  سخن می گفت با اشاره به نسبت میان نظر و عمل در میان یونانیان گفت: هنگام برگزاری جشن های پهلوانی در کوه های المپ سه گروه پهلوانان، دستفروشان و تماشاگران به المپ می روند، اما یونانیان گروه تماشاگران را […]

این استاد
و نویسنده فلسفه  که در سومین نشست از
سلسله نشست های ایرانی اسلامی پیشرفت  سخن
می گفت با اشاره به نسبت میان نظر و عمل در میان یونانیان گفت: هنگام برگزاری جشن های
پهلوانی در کوه های المپ سه گروه پهلوانان، دستفروشان و تماشاگران به المپ می روند،
اما یونانیان گروه تماشاگران را از دو گروه دیگر برتر می دانند زیرا معتقدند که
این گروه در پی نفع و سودی نیستند و بی غرض به جشن می آیند

داوری اردکانی، سپس
با بیان این که شرق همواره از نگاه غرب و به صورت ابژکتیو شناخته شده است، گفت:
همیشه نگاهی دوست دارانه به یونان که تمدنی غربی است وجود داشته، اما به شرق نگاهی
ابژکتیو وجود داشت. عظمت هند و چین و ایران هیچگاه مانند عظمت یونان شناخته نشد،
ما نیز از طریق غرب جهان را شناخته ایم و اساسا همه چیز را از دریچه اروپا دیده ایم
و همه علم ما از اروپاست. درست است که ما به اروپا علم دادیم
و علم اسلامی ما در دوره قرون وسطی برتر از علم غرب بود اما این اروپاییان
بودند که علم را پیش بردند و از آن استفاده کردند. 

رییس فرهنگستان
علوم، در بخش دیگری از سخنانش گفت: با تاسیس منطق در یونان توسط سقراط و افلاطون و
ارسطو ، علم و عمل از هم جدا شدند. ما با علم دو نسبت داریم؛ یک علم درونی و یک
علم آموختنی. علم اول مالک انسان است و علم دوم علمی است که آن را مصرف می کنیم.
با وجود اهمیتی که علم نخست دارد ولی ما به علم آموختنی بیشتر اهمیت می دهیم
و به همین دلیل است که کتاب هایی را که به ما اطلاعات می دهند بیشتر می پسندیم. 

وی ادامه داد: ارسطو
در کتاب مهم و اثرگذار «اخلاق نیکوماخس» فضایل را به چهار قسم نظری، عقلی، اخلاقی
و عملی تقسیم کرد. در اینجا عمل به معنای زحمت و کار دستی است. اشکال من به این
دسته بندی این است که یک بنای عظیم یا مجسمه زیبا نسبت به کتاب فلسفه در مرتبه
پایین تری قرار می گیرد. 

نویسنده کتاب «ما و
تاریخ فلسفه اسلامی» افزود: ارسطو این فضایل را متصل می داند اما من عقیده او را
قبول ندارم زیرا یک فیلسوف لزوما اهل فضیلت و اخلاق نیست. شاید بتوان گفت قصد
ارسطو این بود که فضیلت اخلاقی و عمل درست با هم متناسبند؛ یعنی اگر این جدایی را
در فرد وجود دارد در تاریخ وجود ندارد. ما در اخذ تجدد این جدایی را داشتیم؛ وقتی
مرحوم امیرکبیر دارالفنون را تاسیس کرد، تنها علوم عملی در آن تدریس شدند که البته
نیاز زمانه بودند اما این روش ثمره خوبی نداشت. علم فقط گفته و زبان نیست، بلکه
گوش می خواهد. اگر کسی طالب علم نباشد، سخن عالم شنیده نمی شود. علم کنونی
که علم تکنولوژیک است، اخلاقی نیست، بلکه تکنیکی است. ارسطو به علم نظری
مطابق با موجود قایل بود، اما علم امروز ما مطابق با موجود نیست. 

وی تاکید کرد: علم و
عمل در جهان توسعه نیافته جدا هستند ما تسخیر دنیا را به عهده نگرفتیم و بنابراین
طریقش را هم یاد نمی گیریم. تنها یاد گرفتن روش، مساله را حل نمی کند باید بخواهیم
که مساله را حل کنیم. گفته می شود که برای رونق پژوهش در کشور باید روش تحقیق را
به دانشجویان آموخت اما به عقیده من اگر بخواهیم پژوهش کنیم روش آن را نیز یاد می گیریم،
چراکه روش را در عمل باید یاد گرفت همان طور که غربیان این گونه اند. 

رییس فرهنگستان علوم
با بیان این که در جهان توسعه نیافته دانشمند داریم اما تکنولوژی نداریم، گفت: ما،
هم علم را می خریم و هم تکنولوژی را. 

داوری اردکانی در
بخش دیگری از سخنانش گفت: پس از قرون وسطی، سود اصالت پیدا کرد. فروید به عنوان
بزرگترین روانشناس انسان را تمتع می داند. مارکس نیز با همه عظمت فلسفه، فکر و
دانشش بشر را تمتع می داند. 

این استاد فلسفه
ادامه داد: از زمان ظهور فلسفه جدید تا نیمه نخست قرن بیستم دو کتاب اخلاق داریم
که نمی توان به دستورات آن عمل کرد. در قرن بیستم به ویژه نیمه دوم آن بشر با
بحران روبه رو شد و به همین دلیل فلاسفه به اخلاق پرداختند، اگرنه تجدد اصلا کاری
به اخلاق نداشت. 

رییس فرهنگستان علوم
افزود: کانت به عنوان فیلسوف بزرگ تجدد در کتاب «نقد عقل عملی» اخلاقی را توصیف
کرد که اگر وجود نمی داشت غرب نمی توانست دوام داشته باشد اما این اخلاق عمل پذیر
نیست و نمی توان به دستورالعمل اخلاقی کانت عمل کرد. افلاطون در کتاب «جمهوری»
بیان می کند که این کتاب را برای آسمانیان نوشته است شاید کانت نیز دستورالعمل
اخلاقی خود را در کتاب «نقد عقل محض» برای آسمانیان نوشته باشد که نمی توان به آن
عمل کرد.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه