دوره «تمهید» در بسیج علوم اجتماعی تهران برگزار می شود

منبع: علوم اجتماعی اسلامی ایرانی

زمان انتشار: ۱۳:۲۴ ۱۳۹۲/۱۱/۵

با کمی تامل در میابیم که همه این پرسش‌ها اشکال گوناگون صورت مساله واحدی هستند: مساله نسبت ما و غرب مدرن؛ ما با طرح این پرسش هزاران مساله خرد و کلان را در ده‌ها ساحت و حوزه موضوعی در یک پرسش کلان و بنیادی خلاصه کرده‌ایم. این اتفاق به وجهی خوشایند است: ما به جای هزار پرسش به یک پرسش رسیده‌ایم و بدین ترتیب قطعا کار ما آسان‌تر شده است. اما اندک تامل در ابعاد و اعماق این پرسش این نتیجه را در پی دارد که به وجهی مساله صورتی دشوارتر یافته است.اما به هر روی گریزی از این دشواری نیست.

طرح مسئله

صدای اولین توپ شلیک شده بر علیه قوای ایرانی در جنگ با روس ها برای به اغما رفتن ما کافی بود. اینکه بفهمیم با مساله ای جدید رو به روییم. نمی دانیم چیست. فقط انضماما می فهمیم که در مقابل ما و در تقابل با ماست. امری جدید است که به دنبال تسلط هرچه بیشتر بر روی ماست. ابتدائا سعی کردیم با مستشار نظامی و ساختن توپ و مباحث اینچنین در مقابل آن بایستیم. اما هر چه کوشیدیم ابعاد آن هر روز بیشتر بر روی ما فشار می آورد. سعی کردیم توپ داشته باشیم تا کسی نتواند به خاک ما تجاوز کند، فکر می کردیم شاید با این کار از تمامیت خود دفاع کنیم ولی مشاهده کردیم که برای داشتن توپ باید چیزهای دیگری نیز داشته باشم. علم. به شراغ علم جدید رفتیم. محصل به خارجه اعزام کردیم. علم  و کاغذ اخبار و .. را با خود به داخل آوردند. بروکراسی آوردند. فراموشخانه و مسائل اینچنینی. اما هرچه پیش رفتیم به جای حل شدن مساله، هر روز سویه های بیشتر از آن خود را نمایان می کرد. به سراغ حل مساله رفتیم. گردشگرانه به وادی تفکر غرب سری زدیم، شاید آن ها توانسته اند برای حل مشکلاتشان کاری بکنند. ما هم از راه طی شده ی آن ها استفاده کنیم.یک روز توده ای شدیم. یک روز باستان گرا. دیگر روزی لیبرال شدیم. روزی هم وابسته به یکی دیگر از نخ های انبان ایسم ها. هر چه گشتیم این مساله برای ماروشن نشد که: غرب چیست؟

آیا غرب بروکراسی ست؟ قانون است؟ طب؟ ثروت است؟ گم گشتگی و سردرگمی ما ادامه داشت. مشروطه به نوعی، و مرداد سی و دو به نحو موثرتری ما را به این سوال واداشت که: شاید غرب صرفا این بروزات ظاهری نباشد. شاید در پس این مسائلی که قادر به دیدن آنهاییم، واقعیت مهم تری نهفته است. شاید این وادادگی ما در مقابل مظاهر دنیای جدید، نشان از ضعف ماست. پس: ما باید به خود بازمی گشتیم و از خود شروع می کردیم.

خواستیم از خود شروع کنیم. خود ما مسلمانان شیعه که در ایران زندگی می کردیم. طبعا بدون میراث غنی ای که از آن خود باشد، نمی توانستیم، امری به بزرگی انقلاب را بیافرینیم. ما خواستیم که از غرب فراتر برویم. یا نه، حداقل خودمان باشیم. بعد از انقلاب داستان دیگری برای خود دارد که از وجهی ادامه و از وجهی، راه دیگری را برای خود پیموده است. خواست انقلاب اسلامی از وجهی ادامه بود که باز هم به دنبال بیرون آمدن از زیر سلطه بود. سلطه ای که مدتی بود بعد از شلیک آن اولین توپ به سمت قوای ایرانی آن را حس می کردیم. فریاد مرگ بر شاه. مرگ بر امریکا. بر ان همه سلطه و ظلم فریاد بزنیم. همه ی وجوه آن سلطه در این چند شعار خلاصه می شد. از وجهی ادامه مسیر قبل نبود که، هر چه بیشتر از گذشته از راه اسلام پی گیری می شد. در اینجا دیگر اسلام برای خود چهارچوب های متعینی داشت که در مقابل دیگری می ایستاد. غرب که سعی می کرد تمام متشخصات تمدنی خود را، قوانینی جهانشمول و نتیجه پیشرفت تفکر و تعقل جلوه دهد، برای انسان های طراز این انقلاب ارزش نداشت. آن ها به دنبال رفع مایحتاج خود از راه دیگری بودند.

اما اکنون که سی و اندی سال از انقلاب گذشته است، لزوم ارزیابی کامیابی ما در ادامه راه بیش از بیش لازم می نماید ما در این دوره به تفکر در باره ی پروژه ی انقلاب اسلامی خواهیم پرداخت. توجه به دو بعد شناخت غرب و خودآگاهی از میراث خرد ایرانی اسلامی، بدوا از منابع تفکر در مورد تاریخ معاصر می باشد. توجه به این مسائل میزان نزدیکی ما را به ایده آل هایی که داشتیم نشان می دهند. و به ایضاح مساله ی اصلی مشکلات ما کمک می کنند. اینکه در پس مشکلات اقتصادی ما مساله نوسعه است یا نه؟ مدل پیشرفت و توسعه و آبادانی، مدل معمول است یا نه؟ به نظر می رسد باید در تاریخ معاصر ایران و تمدن جدید تامل کرد و ریشه مشکلات کنونی را پیدا کرد.

 تحول در علوم انسانی و ظهور معرفتی متناسب با غایات تمدنی و تاریخی انقلاب اسلامی، هدفی است که راه دستیابی به خود را رفته رفته بر ما اشکار تر می کند. مشروط برآنکه این هدف را اجمالا بشناسیم و پا در راه جستجوی آن بگذاریم و در این راه مسئولانه، آگاهانه و با ثبات قدم گام برداریم.

سر فصل ها:

سیر اندیشه در غرب

تاریخ تمدن و تفکر

فلسفه ی تاریخ تجدد

انقلاب اسلامی و دنیای معاصر

بازانذیشی در علوم انسانی

بازخوانی میراث خرد ایرانی و اسلامی

کلیات طرح دوره ی تمهید:

ابعاد سه گانه:وضعیت تاریخی ما ایجاب می کند به پرسش پیرامون وضعیت تاریخی خود بپردازیم. آن چیزی که اکنون در آن قرار داریم، نه به تمامه پا در دنیای خود داریم و نه به دنیایی دیگر گام گذاشته ایم. پرسش از چیستی غرب و تامل در منابع تاریخی- فکری خود در بستر تاریخ معاصر ایران می تواند ما را نسبت به آفرینش راهی نو در تاریخ معاصر کمک کند.

رویکرد مساله محور:

ایجاد آمادگی برای تامل در باب مسائل بنیادی علوم انسانی و انقلاب اسلامی در سطوح مختلف با رویکرد پژوهشی

مباحث دوره به صورت:جلسات، پنل،مناظره،تحلیل فیلم و مستند و حلقه های مطالعاتی برگزار می گردد. هر هفته یک حلقه به طور مستمر به عنوان کلاس مکمل برگزار می گردد.

صورت دوره:

دوره ترمیک، به صورت سه نیم سال، هر هفته، 3 تا چهار جلسه که در روز چهارشنبه برگزار می شود. بعضا سرفصل هایی ممکن است به فراخور به روزهای دیگر هفته انتقال یابد.

شرایط داوطلبان شرکت در دوره:

دانشجویان رشته های علوم انسانی یا دست کم علاقه مند به مبانی نظری علوم انسانی و انقلاب اسلامی که متعهد به شرایط ذیل باشند:

– تعهد به حضور به موقع و مستمر در جلسات( غیبت بیش از 3 جلسه در ترم به منزله انصراف تلقی خواهد شد.)

– حضور با آمادگی و مطالعه ی متون ارائه شده برای بحث های هفتگی.

نحوه ثبت نام:

با مراجعه به سایت www.basut.ir و دانلود فرم ثبت نام، آن را تکمیل کرده و به آدرس مندرج در فرم ایمیل کنید.

در صورت عدم امکان ثبت نام اینترنتی، نام و نام خانوداگی و شماره تلفن همراه خود را به شماره 300025330 پیامک کنید.

پس از تکمیل فرم ثبت نام، سطح علمی و مباحث پیرامونی هر فرد، توسط گروه علمی دوره تایید می شود.

زمان برگزاری:

چهارشنبه هر هفته 8 صبح الی 13. نیم سال دو سال تحصیلی 92-93

محل برگزاری:

 دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران. کارگر شمالی،ابتدای بزرگراه جلال آل احمد،جنب دانشگاه تربیت مدرس.

جهت کسب اطلاعات بیشتر به وبگاه بسیج دانشجویی علوم اجتماعی تهران مراجعه نمایید.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه