گلچین آثار ارسالی به جشنواره(11)

روایتی از سبک زندگی در سه گانه ی پایتخت

نویسنده:

پایگاه علوم اجتماعی اسلامی ایرانی

زمان انتشار: ۱۵:۰۹ ۱۳۹۳/۰۱/۲۵

هر چند نمی توان از نکات مثبت این سریال هم چشم پوشید از جمله سادگی و صمیمیت میان اعضای خانواده و حتی کسانی که در ارتباط با خانواده اند از جمله اوس موسی. صمیمیتی که تصنعی هم نیست و صرفاً در پی ارائه یک ایده آل تایپ از روابط عاطفی و صمیمی نیست. بلکه در میان همه ی دعواها یا دلخوری های که افراد نسبت به هم می توانند داشته باشند این صمیمت به عنوان پس زمینه روابط مشخص است ولی متاسفانه کارگردان در نهایت در تضاد و جدال میان دو سبک زندگی شیوه ای به ظاهر مسالمت آمیز را بر می گزیدند و نسخه ای التقاطی از یک سبک زندگی به مخاطب ارائه می دهد. نسخه ای که می دانیم در طولانی مدت بخصوص برای زندگی در شهرهای بزرگ کارآمد نخواهد بود.

در میان سریال ها و فیلم های رنگارنگ سیما که بیشتر مبلغ زندگی به سبک غربی و براساس معیارها و آرمان های آن است سریال پایتخت سریالی متفاوت بوده است که به نظر می رسد همین تفاوت که موجب همدلی بیشتر با مخاطب شده است یکی از دلایل اصلی استقبال از این سریال بوده است.

روایتی از زندگی یک آدم معمولی در بخشی از سال که نظم زندگی معمولی ایرانیان تغییر می کند و به هم می خورد. و سازنده فیلم هم خواسته این معمولی بودن را به رخ بکشد تا جایی که شهرت خانواده اصلی فیلم را “معمولی” گذاشته است
آدم هایی معمولی و ساده که به دلایلی ناگزیر به سفر به پایتخت می شوند، پایختی که سبک زندگی آن، اخلاق ها و عادات و فرهنگ مردمش متفاوت از این آدم های معمولی است. هر چند سازنده فیلم مستقیم ارزش گذاری نکرده است ولی در گوشه و کنار فیلمش بخصوص در پایتخت 1 خواسته سبک زندگی پایتخت را نقد کند و به مخاطب برساند که برای داشتن یک زندگی معمولی و ساده وبدون ریا و دروغ چاره ای نداری جز رفتن از پایتخت. یا به عبارتی دوری کردن و هجرت از این سبک زندگی و تمسک به سبک زندگی بومی خودت با اصلاحاتی که ممکن است نیاز داشته باشد. پیامی که در نسخه 2 کم رنگ تر شد
در پایتخت 3 به نظر می رسد دیگر کارگردان دغدغه چندانی برای انتقال این پیام به مخاطب ندارد و بیشتر تلاش دارد با راهکارهایی تضاد میان این دو سبک زندگی را حل کند.
تهران شهر مدرنی معرفی می شود که می تواند چشم گردشگر خارجی را جذب کند و او را به شگفت بیاورد و این مدرن بودن به عنوان امتیازی برای تهران معرفی می شود و گذشتن یک قسمت  از سریال در برج میلاد هم با این پیام سریال مناسبت داشته است. در حالی که یکی از نقدهایی که از منظر سبک اسلامی- ایرانی به شهر تهران وارد است همین است که ورود به شهر تهران برای یک فرد تازه وارد تداعی کننده ی معماری اسلامی ایرانی نمی باشد و در واقع نه کلیت شهر اسلامی ایرانی بودن تهران به عنوان پایتخت را نشان می دهد و نه نماد مشخص و واضحی  در این رابطه در تهران طراحی شده است.
این التقاط در نشان دادن آدم هایی که نماز می خوانند ولی شاد بودنشان با رقص و موسیقی معنا پیدا می کند برجستگی پیدا می کند.  پیامی که به نظر می رسد کارگردان به عنوان راهکاری برای حل تضاد این دو سبک زندگی به آن رسیده است و می خواسته مخاطب را هم به آن برساند. این پیام در اواخر سریال با جمله ای که راحله به ارسطو می گوید به صراحت بیان می شود. جایی که راحله با دیدن بخشی از فیلم عروسی ارسطو می گوید که “چقدر شاد بودی ارسطو”.
برای باکلاس شدن باید واژگان انگلیسی را یاد بگیری و تیکه های جدیدی را به مخاطب ارائه می دهد: هد فامیل و ..
ضعف این نسخه علاوه بر موارد بالا به تغییر شخصیت پردازی های نسخه های گذشته و جدید هم می رسد. در حالی که در پایتخت 1و 2 احترام به بزرگتر و توجه ویژه به او برجسته بود و به همین دلیل باباپنجعلی برخلاف این که آلزایمر داشت به عنوان بزرگ فامیل و شخص مورد احترام معرفی می شد، در این نسخه باباپنجعلی این جایگاه را از دست می دهد و بیشتر به عنوان بزرگتری که باید مثل یک بچه با او رفتار کرد نشان داده می شود. یا شخصیت بهبود که هر چند در خارج از خانواده یک قهرمان است ولی در خانواده به عنوان عضوی است که می شود راحت مورد تمسخر قرار گیرد و دست انداخته شود.
هر چند نمی توان از نکات مثبت این سریال هم چشم پوشید از جمله سادگی و صمیمیت میان اعضای خانواده و حتی کسانی که در ارتباط با خانواده اند از جمله اوس موسی. صمیمیتی که تصنعی هم نیست و صرفاً در پی ارائه یک ایده آل تایپ از روابط عاطفی و صمیمی نیست. بلکه در میان همه ی دعواها یا دلخوری های که افراد نسبت به هم می توانند داشته باشند این صمیمت به عنوان پس زمینه روابط مشخص است ولی متاسفانه کارگردان در نهایت در تضاد و جدال میان دو سبک زندگی شیوه ای به ظاهر مسالمت آمیز را بر می گزیدند و نسخه ای التقاطی از یک سبک زندگی به مخاطب ارائه می دهد. نسخه ای که می دانیم در طولانی مدت بخصوص برای زندگی در شهرهای بزرگ کارآمد نخواهد بود.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه