نقدی بر یادداشت« کیفر خواستی علیه روش تحقیق و دانشمندان دروغین»

در دفاع از روش!

نویسنده:

علوم اجتماعی اسلامی ایرانی

زمان انتشار: ۰۱:۴۰ ۱۳۹۲/۰۵/۱۳

می‌گویند پول لزوما خوشبختی نمی‌آورد اما بی‌پولی حتما بدبختی می‌آورد. حالا در تناسبی مشابه،دانستن و مهارت در روش تحقیق، لزوما بهره‌وری علمی به بار نمی‌آورد اما نابلدی و بی‌توجهی به اصول و ریزه‌کاری‌های روش‌شناختی حتما آدم را در دام پروبال دادن به شهودات شخصیِ آزمون ناشده گرفتار می‌کند.

“کدام یک از استادان روش تحقیق ما پژوهشگران بزرگ مملکت ما شدند؟ بفرمایید! من خودم ۲۵، ۳۰ سال است که در این دانشگاه هستم، یک استاد روش تحقیق بیاید ادعا کند که من به واسطه این که استاد روش تحقیق هستم، نظریه‌ای ارائه کرده‌ام که به توسعه‌ی مرزهای دانش کمک کرده باشد.”

به گزارش علوم اجتماعی اسلامی ایرانی دکتر بهاره آروین در صفحه گوگل پلاس خود با نقل  این قسمت از یادداشت شفاهی دکتر نعمت الله فاضلی با عنوان” کیفر خواستی علیه روش تحقیق و دانشمندان دروغین!»  نوشت: 

به گمانم سوال بیراهی نباشد اگر پرسیده شود کدام‌یک از استادان غیرروش تحقیق ما پژوهشگران بزرگ مملکت ما شدند؟ کدام استاد غیرروش‌ تحقیقی نظریه‌ای ارائه کرده است که به توسعه‌ی مرزهای دانش کمک کرده باشد؟ به نظر می‌رسد ضعف بهر‌ه‌وری علمی در میان اساتید ایرانی عام‌تر از آن است که استاد روش تحقیق و غیر از آن بشناسد، از این رو، تاکید خاص بر روی این پدیده‌ی عام مغالطه‌ ای ناموجه است که چون اساتید روش تولید علمی چشمگیری ندارند پس روش فلان است و بهمان، گویا اساتید محترم در ایران جملگی تولید علمی چشمگیری ندارند، اساتید روش هم یکی مثل دیگران.

 نقل مشهوری هست که می‌گوید پول لزوما خوشبختی نمی‌آورد اما بی‌پولی حتما بدبختی می‌آورد. حالا در تناسبی مشابه، دانستن و مهارت در روش تحقیق، لزوما بهره‌وری علمی به بار نمی‌آورد اما نابلدی و بی‌توجهی به اصول و ریزه‌کاری‌های روش‌شناختی حتما آدم را در دام پروبال دادن به شهودات شخصیِ آزمون ناشده گرفتار می‌کند.

 روشن‌بینانه‌ترین بینش‌ها در توصیف و تبیین واقعیت تنها زمانی به توسعه‌ی مرزهای دانش کمک می‌کنند که با روش(ها) روشن و موجه آزمون شوند. اعتبار یک سخن نه به مدرک توی جیب نویسنده‌ی آن است، نه به رزمه‌ی علمی پر شده با همان مقالات و کتاب‌هایی که گوینده به درستی بر عاریه‌ای بودن آن‌ها تاکید کرده است، چنان‌که مهارت سخن‌وری و کاربرد مفاهیم تخصصی و واژه‌های پرطمطراق و ردیف کردن نام‌های متفکران بزرگ و چه و چه هم اعتباربخش یک سخن نیست، محک اعتبار یک توصیف یا تبیین نظری از واقعیت تنها یک چیز است: “روش” توجیه و داوری در باب آن.

من می‌پذیرم که با ظاهرسازی روش‌شناختی یک پژوهش، با تعدد آزمون‌های آماری پیچیده می‌توان تهی بودن نظری یک پژوهش را لاپوشانی کرد و از این راه به نوعی کلاه‌برداری از کارفرمای نابلد و مرعوب روش‌ها و تکنیک‌های پیچیده‌ی آماری دست زد اما این دلیل نمی‌شود که برویم از ان سر بوم آویزان شویم و با بی‌اعتنایی و ‌چه‌بسا مقاوت در برابر مطالبه‌ی هر نوع دقت روش‌شناختی، راه را برنوع دیگری از شارلاتانیزم مبتنی بر لفاظی‌های خوش‌ آب و رنگ و انشانویسی‌های عامیانه باز کنیم. ‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه