گزارشی از انحرافات در مبانی و سیاست‌های اقتصادی بعد از امام (ره) ، بازخوانی رویکردهای اقتصادی مجله بیان در ابتدای دهه هفتاد

شمال از شمال غربی!

نویسنده:

زمان انتشار: ۱۸:۳۵ ۱۳۸۹/۱۱/۱۲

ماهنامه بیان از اولین نشریاتی بود که بعد از امام و با رویکردی انقلابی، به نقد سیاستها و مواضع دولت وقت می پرداخت. این نشریه که صاحب امتیاز و مدیرمسئول آن سیدعلی اکبر محتشمی بود، از خرداد 69 تا فروردین 71 در 18 شماره منتشر و عاقبت توقیف شد. حیات این نشریه همزمان با دوره مجلس سوم به ریاست مهدی کروبی بود و می‌توان گفت منتقدان دولت از جناح چپ، عمدتاً در این نشریه و روزنامه سلام قلم می‌زدند

ماهنامه بیان از اولین نشریاتی بود که بعد از امام و با رویکردی انقلابی، به نقد سیاستها و مواضع دولت وقت می پرداخت. این نشریه که صاحب امتیاز و مدیرمسئول آن سیدعلی اکبر محتشمی بود، از خرداد 69 تا فروردین 71 در 18 شماره منتشر و عاقبت توقیف شد. حیات این نشریه همزمان با دوره مجلس سوم به ریاست مهدی کروبی بود و می‌توان گفت منتقدان دولت از جناح چپ، عمدتاً در این نشریه و روزنامه سلام قلم می‌زدند. سرنوشت بیان، به عنوان یکی از مصادیق بسته بودن فضای نقد در آن سالها هنوز هم زبان‌زد است.
مناسب دیدیم مواضع اقتصادی بیان بازخوانی شود؛ مواضعی که برای تحلیل و بررسی اندیشه اقتصادی امام از یک سو و عملکرد دولت سازندگی از سوی دیگر، کاربرد دارد؛ و البته، مواضعی که یحتمل برای خود بانیان نشریه و همفکران دیروز و امروز آنها نیز مرور مجددش خالی از لطف نیست! در ادامه، گزیده‌هایی از مطالب بیان به ترتیب شماره‌های انتشار، آورده می‌شود. تیترها همان تیترهای مندرج در نشریه است.

 شماره1، خرداد69

 دیدگاه‌ها
مظفری نژاد، نماینده تهران: متاسفانه بعد از رحلت امام ما مبنای حرکت خود را در بازسازی، بر مشروعیت بخشیدن و اتکا به سرمایه‌داری گذاردیم و برای انقلاب، این «چاه ویل» را کندیم و حالا می گوییم برای پر کردن این چاه باید دست تکدی به سمت آمریکا دراز کنیم.. .
صالح آبادی، نماینده مشهد: رییس قوه قضاییه در سخنان خودشان فرمودند که ما قانون برای مقابله با تروریستهای اقتصادی نداریم ولی من عرض می کنم اینکه قاچاقچی‌ها را از طریق قانون تشخیص مصلحت نظام اعدام می کنید آیا قانون آن را از مجلس می گیرید؟ پس دست قوه قضاییه باز است و باید لایحه بیاورد و مجلس تصویب بکند.. طرحی در ارتباط با اصل 49 قانون اساسی از سوی نمایندگان تصویب شد که ثروتهای ناشی از احتکار، گرانفروشی و قاچاق کالا مصادره شود.. ولی شورای نگهبان آن را رد کرد.

 توزیع درآمدها در اقتصاد ایران
گروهی به تبعیت از نظریه پردازان غربی بر این باورند که اول، رشد و توسعه اقتصادی و سپس، توزیع عادلانه درآمدها.. ومعمولاً به امر تشکیل پس‌انداز توسط شرکتها و افراد ثروتمند استناد می‌شود که موجب می‌شود سرمایه‌گذاری و افزایش مستمر تولید ملی تسهیل گردد.. در مقابل، بسیاری از صاحبنظران توسعه، عادلانه بودن توزیع درآمدها را شرط رشد و توسعه مطلوب اقتصادی می دانند. چرا که: برخلاف کشورهای توسعه‌یافته، ‌طبقات مرفه در کشورهای جهان سوم طور دیگری عمل می‌کنند. پس‌انداز این طبقه معطوف به خارج مرزها است و صرف واردات کالاهای لوکس، مسافرت به خارج و خرید دارایی یا سرمایه‌گذاری در خارج می شود.

 ملاقاتی دوباره با امام از منظر اسلام پابرهنگان
«پیامبر اسلام وقتی که تشریف آوردند به مدینه .. با همین فقرا بودند و .. این فقرا را برضد اغنیایی که مال مردم را می خوردند شوراندند». 23/7/57
«مالکیت بدان صورت که در آمریکا مطرح است اصولا در اسلام وجود ندارد. اسلام مالکیت را قبول دارد ولی قوانینی در اسلام است که مالکیت را تعدیل می کند. اگر به قوانین اسلام عمل شود هیچکس دارای زمینهای بزرگ نمی شود.. ». 7/10/57
«ملت عدالت می‌خواهد، طاق بزرگ نمی‌خواهد. ملت وزارتخانه اسلامی می‌خواهد نه کاخ نخست وزیری، کاخ وزارت، هی کاخ! کاخ مال ملت است .. دولتی که می گوید دولت اسلامی است نباید تحت تأثیر واقع بشود.. می ترسند مبادا مهمانی از اجانب بیاید در کاخ دادگستری یا در کاخ نخست وزیری و اینجا ببینند که یک چیز محقری است. باید حتماً به فرم غربی باشد؟ ضعیفید آقا! .. متحول کنید خودتان را.» 15/12/57
«اینهایی که به مملکت ما خیانت کردند.. برای شان فرق نمی کرد که آمریکا به آنها مادیات بدهد یا از راه دیگری باشد.. اتومبیل می خواهند، حالا از دست پیغمبر به آنها برسد یا از دست ابوجهل، فرقی نمی کند. به او کاری ندارند، به اتومبیل کار دارند». 5/8/58

  شماره2، تیر69

 دیدگاه‌ها
حجت‌الاسلام سیداحمدخمینی:‌ استقلال اقتصادی معنایش بستن دروازه هاست یا فراهم آوردن امکانات برای فعال کردن جوانان خوب کشور؟! .. بعضی از وزرا می‌گویند الان مصلحت این است که ما از خارجی‌ها بخواهیم بیایند و کارخانه‌ها را راه‌اندازی کنند و بعد سوییچ را به ما بدهند و بروند. این مسئله با استقلال اقتصادی منافات دارد

بورس
بدون شک تاهنگامی که برای فعالیتهای تجاری و غیرتولیدی، آزادی بی‌حدوحصری قایل شویم، انتظار تقویت انگیزه‌های تولیدی از شعار «تولید=استقلال» مثالی از طبل توخالی بیش نیست.
بورس اوراق بهادار به عنوان پدیده ای از نظام اقتصاد سرمایه داری، تنها در آن نظام می تواند ویژگی های مطلوب خود را حفظ کند.. اگر می خواهیم شاهد تحولی در وضعیت زندگی کارگران باشیم باید سهام کارخانجات را در سطح وسیع به آنها بدهیم.

 برداشتهای نابجا
آزادسازی اقتصاد، واگذاری بی‌برنامه و شتابزده واحدهای دولتی به بخش خصوصی، کاهش کنترل و حتی نظارت دولت بر تجارت،‌ تأکید بیش از حد بر سرمایه‌داری و فراموشی عدالت اجتماعی در بعد اقتصادی، مواردی از اجرای سیاستهای سرمایه‌داری در اقتصاد کشور است.

  شماره3، مرداد69

 دیدگاه‌ها
رییس جمهور: جریان راستگرا وقتی راضی خواهد بود که حکومت به شکل خان‌خانی و هزارفامیل گذشته بدل شود و چپگرایان می خواهند که کشور به صورت افراطی‌ترین کشورهای کمونیستی اداره شود. متأسفانه عده‌ای از بچه‌های خوب و خالص و مسلمان که دنبال تکامل جامعه هستند فریب این جریان‌ها را می‌خورند.
فرزاد، نماینده تفت: علی‌رغم اینکه مطرح می‌شود که با شعار دادن نمی‌شود مملکت را اداره کرد،‌ خود آقایان بیشتر شعار می‌دهند: شعار رفاه! در حالی که هر روز گرانی بیشتر و تورم خردکننده‌تر می‌شود، باز هم شعار رفاه و ارزانی می‌دهند. سره این است که ریاست قوه قضاییه، ریاست مجلس، رییس جمهور و هر چه تریبون در کشور است علیه احتکارچی و مخل سیستم اقتصادی شعار دهند. ناسره این است که حتی یک مورد حکم جدی برای سرکوب و منکوب ساختن سرمایه‌داری مخل نظام اقتصادی دیده نشود!

  شماره4، شهریور69

 دیدگاه‌ها
حبیب‌اله عسگراولادی: توان آقای هاشمی در سامان دادن به وضعیت اقتصادی کشور بسیار بالاست و در راه انداختن چرخهای اقتصادی با درایت حرکت می‌کنند گرچه هنوز شهد گوارای این راه‌اندازی‌ها تاکنون در جامعه آنچنان چشیده نشده است ولی در حال حاضر بسیاری از امکانات ما در گمرکات و سایر مراکز، انبار هستند.. در حال حاضر بیش از 90 کشتی در بندرعباس منتظر تخلیه شدن هستند.. سال آینده را برای رسیدگی به امور مستضعفین سال خوبی پیش‌بینی می‌کنیم!

 سخنی درمورد عملکرد دولت
در سخت‌ترین سالهای جنگ، جمهوری اسلامی با الهام از آرمانهای انقلاب زیر بار استقراض از بیگانگان نرفت درحالی‌که شرایط آنوقت می‌توانست توجیه‌کننده استقراض از خارج تلقی شود. با تغییر دولت تصمیم به استفاده از سرمایه خارجی گرفته شده است.

  شماره5و6، مهروآبان69
صندوق بین‌المللی پول و عملکرد آن در جهان سوم
تکنسین‌های صندوق توانستند با استفاده از عامل فشار بدهی، نیاز به وام، ساده لوحی حاکمان و دولتمردان و بی‌علاقگی و عدم التزام به یک راه حل جایگزین، معیارهایی را که مدتهاست در کشورهای سرمایه‌داری کهنه شده و به کنار گذاشته شده به کشورهای متقاضی وام پیشنهاد نمایند.. در این میان عده ای که سالها در انتظار موقعیتی بوده اند که آموخته های خویش از اقتصاددانان غرب را عرضه نمایند، اظهار وجود نموده و با استفاده از فضای حاکم بر کشور، شعار «رفاه برای همه» را مطرح نموده‌اند.
منادیان تفکر فوق که از حساسیت اقشار انقلابی نسبت به مسئله فقر اجتماعی و مسکن آگاهی داشتند به تبع استاد خود «میلتون فریدمن» آمریکایی، این اعتقاد که لازمه تحقق شعار رفاه برای همه و رفع معضل اجتماعی فقر، واگذاری امور و فعالیتهای اقتصادی به بخش خصوصی است را دامن زدند. غافل از اینکه غریزه حداکثرسازی سود با تبدیل بازار رقابتی به بازار انحصاری، بسط سلطه سرمایه‌داری را به ارمغان می‌آورد.

 شماره7، آذر69

 مانور تجمل
تهاجمی که اخیرا علیه ساده زیستی، یکی از شعارهای اصلی امام شروع شده، به دو علت خطرناک است: اول آنکه تهاجم از ناحیه کسانی است که خود را مفسر دین و اسلام شناس می خوانند و در کسوت روحانیت صحبت می کنند و دوم آنکه از پایگاه نماز جمعه است، جایی که ارگان و تریبون انقلاب اسلامی است.
تا دیروز پابرهنگان، امام‌خمینی را داشتند که مرتبا هشدار می‌داد مبادا مسئولان از قشر مرفه باشند که انقلاب را یک شبه بفروشند و امروز همه اینها در معرض سوال قرار گرفته، آنهم از سوی کسانی که هرچه دارند از برکت نزدیکی به امام است و در نتیجه ایثارگری های همین پابرهنگان و به قول آنها «جلمبرها»!
چرا سردمداران جناح به قول خودشان معتدل، بجای زمینه‌سازی برای کاهش مصرف و تشویق به ریاضت‌کشی و ایجاد فراغت لازم برای برنامه‌ریزان که بتوانند سرمایه‌داری صنعتی مورد نظر را پایه‌ریزی کنند به این تهاجم فرهنگی دست می‌زنند که نتیجه فوری دامن زدن به ولع مصرف و افزایش فشار بر دولت جهت تخصیص ارز برای پر کردن این چاه ویل به جای مبناسازی تولید و سازندگی ادعایی است؟! این سوال یک جواب دارد و اینکه منافع حاصل از این تهاجم آنقدر با اهمیت است که این ضررهای مقطعی در مقابلش ناچیز! این جناح برای پیشبرد برنامه‌هایش نیاز شدید به حذف تفکر و بینشی دارد که در ده سال اول انقلاب به عنوان تفکر انقلابی شناخته شده و توسط امام در نزد توده‌های وسیعی از هواداران انقلاب تثبیت شده است. بایستی قرتی‌ها حمایت شوند و حزب‌اله ساده‌پوش، «جلمبر» و «غیرقابل رویت» خوانده شود. بایستی نماز جمعه «مانور تجمل» خوانده شود و برای ساده‌زیستان و ساده‌پوشان تنها به شرط تغییر فرهنگ مصرف جواز شرکت در آن را داد!
اینکه عده‌ای تصور کنند با برخی اظهارات و اقدامات خود قادرند ختم دوران ایثار و انقلابی‌گری را اعلام کنند تا با تکیه بر تکنوکراتهای غرب‌زده و سرمایه‌داران و سودجویان و مرفهین بی‌درد، ‌عصر سازندگی را آغاز نمایند خیال باطلی بیش نیست. برای پیروان خط امام هر روز بیش از پیش آشکار می‌شود که امام چرا درست بعد از پذیرش قطعنامه و در آستانه آتش‌بس می‌فرمایند: امروز جنگ فقر و غنا شروع شده است.

 ملاحظاتی درباره سخنان ریاست جمهوری
آقای رییس جمهور! .. شما می دانید که این طرز تفکر نه یک بار بلکه مکررا مورد انتقاد حضرت امام قرار گرفت.. آیا گوشزد کردن خطرات رفاه‌طلبی را فراموش کرده‌اید؟ آیا امام جنگ فقر و غنا را یک جنگ درازمدت و همیشگی نمی دانست؟ .. خطبه های شما در همین دانشگاه تهران تحت عنوان عدالت اجتماعی برای تبیین همین دیدگاه بوده و از ذهن‌ها بیرون نرفته است.. آقای هاشمی! کاملا می‌دانید طبق آمارها 80درصد امکانات کشور در اختیار 20درصد افراد جامعه است و بالعکس. اگر کسی بگوید ما باید امکانات کشور را عادلانه در میان مردم توزیع نماییم و همگان را به رفاه نسبی برسانیم و نگذاریم فاصله‌ها زیادتر شود، آیا بجاست که آنها را به «نفاق و ظاهرسازی» متهم سازیم؟
آقای رییس‌جمهور! شما در خطبه اخیر (18/08/69) چهره‌ای از ابوذر معرفی کردید که حاضر بود از امکانات مادی خوبی بهره‌مند باشد و در کنارش فقرا در آتش فقر خود بسوزند!؟ امروز ما باید مرز میان القای روحیه رفاه‌طلبی و ایجاد رفاه مناسب برای مردم را کاملاً از هم جدا کنیم.

 شماره8، دی 69

 دیدگاه‌ها
میرحسن موسوی: مسئله جنگ همیشگی بین فقر و غنا.. اگر به این مهم توجه نشود ارزشها و اهداف اصیل خود را فراموش کرده‌ایم.. مسئله تلاش حکومت اسلامی برای برقراری عدالت اجتماعی یک «شعار» نیست بلکه یک «اصل» است.
مرتضی الویری، نماینده تهران: علت این که نمی‌توانیم ثروتها را عادلانه توزیع کنیم این است که ضوابط شرعی و اسلامی به ما چنین اجازه‌ای نمی‌دهد! تنها اهرمی که برای توزیع عادلانه ثروت در اختیار داریم اصل 49 قانون اساسی است که اگر اموالی به غصب، رشوه، اختلاس، سرقت و از این قبیل بدست آمده باشد می‌توان آنها را مصادره کرد. اموالی که مشمول این اصل می شوند بسیار محدودند!

 شماره 10، خرداد 70

 تأملی در روش جبران قدرت خرید!
انباشت سرمایه از طریق توزیع نامتعادل درآمد، شیوه‌ای قدیمی است که ریشه در نظام سرمایه‌داری دارد. تئوری‌پردازان این نظام، برای تأمین سرمایه مورد نیاز رشد اقتصادی و ترویج پس‌انداز، وجود طبقه سرمایه‌دار متکثر را در مقابل اکثریت مردم پذیرفته‌اند. به زعم آنها حداقل فایده اعمال توزیع نامتعادل درآمد، افزایش پس انداز خواهد بود که برای رشد اقتصادی مطلوب است. لذا حفظ و تأمین منافع اقلیت سرمایه‌داران، در اولویت قرار می‌گیرد.
اما در کشوری همچون ایران که مدعی مکتبی مستقل است و بخصوص بر جامعیت آن نیز باور دارد، ‌انتظار نمی‌رود که تقلید کورکورانه از راه‌های طی‌شده در نظام سرمایه‌داری و غیر آن، راهگشا باشد.. چگونه می توان چون نظام سرمایه داری ـ که موجب انزوای دین مسیحیت شد ـ انزوای دین اسلام را نیز متحمل شد؟! نمی‌توان افزایش پس‌انداز را به بهای فداشدن اکثریت جامعه پذیرفت. ضمن اینکه در فرایند رشد، تنها سرمایه نقش ندارد، بلکه نیروی انسانی از جایگاه ویژه ای برخوردار است که از درون اکثریت جامعه که توان پس‌انداز ندارند، تأمین می‌شود.

 سراب مناطق آزاد تجاری و صنعتی
ساختار تولید ساده و مونتاژی بودن پروسه تولید در نواحی آزاد صادراتی، پایمال شدن حقوق کارگران کشور میزبان، فراهم نبودن تولیدات مدرن و تکنولوژی مرحله‌ای، ضعف ارتباط شرکتهای چندملیتی با کشور میزبان در زمینه فعالیتهای اقتصادی پایین‌دست، پایین بودن سهم صادرات ناحیه آزاد صادراتی نسبت به کل صادرات کشور و نهایتاً مصرفی شدن فرهنگ مردم کشور میزبان، مسائلی است که در موضوع ایجاد مناطق آزاد مطرح بوده و باید مورد بررسی قرار گیرد:
مراحل تولید پیچیده فنی در نواحی آزاد صادراتی یافت نمی شوند؛ چراکه مراحل تولید قبل از مونتاژ که نیاز به تکنولوژی پیشرفته دارد، در کشورهای صنعتی انجام می شود. شرکتها در منطقه آزاد تعداد محدودی مشاغل مدیریت را به افراد محلی واگذار می‌کنند و بسیاری از وظایف مدیریت نظیر بازاریابی و برنامه‌ریزی تولید در خارج انجام می‌شود. فعالیتهای صنعتی در نواحی آزاد، موجب تربیت نیروی کار متخصص نشده است تا پس از ترک ناحیه، بتوانند در بخشهای داخلی کشور بکار مشغول شوند. رشد مصرف، بخاطر افزایش درآمد نیروی ناحیه آزاد صادراتی،‌ می تواند موجب افزایش کالاهای مصرفی و افزایش هزینه های ارزی کشور میزبان گردد.

 شماره 11، تیر 70

 سخنی با رییس جمهور
… حضرتعالی در نمازجمعه با گلایه فرموده‌اید: «… اینها بدنبال آن هستند که تفرقه ایجاد کرده و از زبان خود مسئولان و شخصیتهای انقلابی و از زبان نیروهایی که مردم آنها را حزب‌الله می‌دانند، دل مردم را خالی می‌کنند. هر حادثه‌ای که می‌خواهد اتفاق بیفتد از کاه کوه می‌سازند و طبقه زحمتکش، طبقه حزب‌الله و مردم انقلابی را به تردید وادار می‌کنند..». ..شاید ذکر برخی از این «حوادث» مفید فایده واقع گردد: یکی از حوادثی که می‌خواهد اتفاق بیفتد و بعبارت صحیح‌تر اتفاق افتاده، دعوت از سرمایه‌داران فراری برای بازگشت به ایران .. است. حادثه دیگر، تقلیل روزافزون بنیه اقتصادی و قدرت خرید قشر محروم و مستضعف جامعه و ولی‌نعمتان کشور و در مقابل، رشد قدرت خرید قشر مرفه جامعه است. حادثه دیگر، تشویق به تجمل‌گرایی و تحقیر صبر و تحمل‌گرایی است. و حادثه دیگر.. . تأیید می فرمایید این حوادث کوچک در آینده آبستن چه حوادث غیرمترقبه‌ای خواهد بود!

 دیدگاه‌ها
عاتقه صدیقی(رجایی): مشکلات اقتصادی به صورتی که امام می‌خواستند، انجام نمی‌شود و مستضعفان به حقشان نرسیدند.. متأسفانه روحیه انتقادپذیری از بین رفته. امام می‌گفتند توقع ندارم از من ایراد نگیرند و اشکال نکنند. حالا چگونه است که تا کسی حرف بزند به او برچسب می‌زنند.. حتی آن شخصی که می‌آید در نمازجمعه حرف می‌زند و همه چیز را بهم می‌ریزد.. اگر می خواستیم از زندان بترسیم در زمان شاه می‌ترسیدیم، آن موقع نترسیدیم حالا بترسیم؟! به نظر من در این شرایط که قرار داریم انتقاد کردن هیچ تفرقه بوجود نمی‌آورد و انقلاب را نیز تهدید نمی‌کند.
رییس‌جمهور: بنده قاطعانه طرفدار این هستم که مسائل منطقی در روزنامه‌ها رادیو سخنرانی‌ها و در تریبون مجلس مطرح شود اما باید طرح هم داده شود. ما که رادیو اسراییل نیستیم که بخواهیم فقط عیبها را بگوییم.. شیوه برخوردها در جامعه درست نیست و مخصوصاً این روزها که دیگر زوم کرده‌اند روی مسئله گرانی!
احسانبخش، امام جمعه رشت: روزی که هاشمی انقلابی بود شما اصلاً از الفبای انقلاب چیزی بلد نبودید.. آیا تا آخر عمر باید شعار بدهیم؟ بچه‌گانه است! با شعار می شود مملکت را نگه داشت؟
احمد زمانیان، نماینده نهاوند: این چه اراجیفی است که «بیان» و «سلام» می نویسند؟ اینها خوارج انقلاب هستند. اینها می‌خواهند دولت را زیر سوال ببرند.. خداوند دولت آقای هاشمی را حفظ کند. من اولین کسی بودم که در مجلس از هاشمی به عنوان امیرکبیر انقلاب نام می‌بردم.. در زمان دولت موسوی 99 درصد کارخانه‌های این کشور خوابیده بود. اما از وقتی آقای هاشمی آمده، صددرصد کارخانه‌ها کار می‌کنند. آن‌وقت باز نق می‌زنند.

 مالیات و نظام مالیاتی در اقتصاد ایران
اگر گسترش تعلیم و تربیت عمومی، یکی از «لوازم» توسعه باشد، باید امکانات محدود جامعه به جای تمرکز در تولید کالاهای لوکس و غیرضروری، به سرمایه‌گذاری در آموزش و پرورش اختصاص یابد. در غیراین صورت مکانیزم بازار و «قیمتهای علامت‌دهنده» باعث می‌شوند امکانات جامعه، تنها به دلیل سودآوری پایین‌تر، از جریان سرمایه‌گذاری در تعلیم و تربیت عمومی منحرف شود و این امر دست کم زمان لازم برای توسعه را طولانی‌تر می‌کند.

 گزیده ای از سخنان دکتر حسین عظیمی
آزادسازی‌هایی که ما اکنون در پیش رو داریم، طبق تجارب برخی کشورها، در کوتاه‌مدت یک رشد چنددرصدی به ارمغان خواهد آورد ولی مسایل توسعه ایران قطعاً با این سیاستها حل ناشدنی است. نکات منفی این سیاستها عبارتند از: بدهی و استقراض خارجی، ناسالم شدن فعالیتهای اقتصادی و ساختار تولیدی، و تشدید فقر.
کشورهایی که می‌خواهند مسیر توسعه‌شان را شدت دهند، مدارس چهارشیفته ندارند! هیچ نوع توجیهی هم قبول نیست. بحث اینکه تعداد دانش‌آموزان زیاد است و پول نداریم، بخاطر این است که جای دیگر تخصیص پیداکرده است!

 شماره12، مرداد وشهریور 70

 سرمقاله
مقام معظم رهبری، در سخنان اخیرشان در جمع کارگزاران نظام .. اولین بار است که برای حل و فصل و تصحیح روند امور، اینچنین کارگزاران و مسئولان را مورد عتاب قرار داده و با شلاق کلام به منظور ایجاد تعادل و جبران اشتباهات و کاستی‌ها با آنان برخورد می‌نمایند.
تذکر ایشان در پرهیز از تجمل‌گرایی، زندگی اشرافی، ریخت‌وپاش بیت‌المال از یک سو و توجه به توده‌های محروم مردم از سوی دیگر، ضربه‌ای برای آن دسته از مجریان و کارگزارانی بود که فکر می‌کردند و در عمل نیز نشان داده بودند که پس از رحلت امام باید همه چیز تغییر کند و نظام دست از شعارهای انقلابی و اصول و ارزشهایش بردارد.. در رابطه با این جلسه مهم، روی سخن ما با آقای هاشمی است .. به تعبیر مقام معظم رهبری، «طبقه محروم‌اند که باید مورد توجه خاص برای خدمت قرار بگیرند، به دو دلیل؛ اولاً چون احتیاجات‌شان بیشتر است و عدل این را اقتضا می‌کند و ثانیاً چون آنها پشتیبانی‌شان از نظام، جدی و پایدارتر است». اینجاست که باید رییس‌محترم‌جمهور در سیاستهای اقتصادی یک بازنگری اساسی بنماید. آیا این سیاستها در جهت منافع محرومین است و یا تقویت سرمایه‌داران و ثروتمندان؟ آیا برنامه های دولت باعث امیدواری روزافزون مرفهین و یأس بینوایان و مستضعفان نشده است؟ .. البته با سیاست دعوت به «مانور تجمل»، اسراف و تبذیر، توجه به زندگی و مدیریت اشرافی، رفت‌وآمدها و اسکورت‌های آنچنانی، مسافرتهای بی‌حاصل خارجی، و تحمیل هزینه‌های گزافی که صرف تشریفات و دکوراسیون‌های وزارت و دستگاه‌های دولتی می‌شود انتظار تحقق فرهنگ ارزشی انقلاب بی‌حاصل است.

 دیدگاه‌ها
غلامرضاحیدری، نماینده تفرش: جوان حزب‌الهی می گوید آنچه من در پای منابر و موعظه‌ها یاد گرفته‌ام بی‌توجهی به دنیا و مظاهر آن بوده است. ولی الان می‌بینم حاج‌آقایی که تا دیروز در محله‌های معمولی تهران همسایه بودیم و پشت سرش نماز می‌خواندیم، حالا رفته در محله‌های مرفه‌نشین تهران منزل خریده است. اگر این کار خوب است چرا به ما یاد نمی‌دهند و مبانی اعتقادی موضوع را برایم روشن نمی‌کنند و راه‌های مشروع بدست آوردن آن را مشخص نمی‌نمایند؟!
قاسم معماری، نماینده اهر: جناب آقای هاشمی! در جواب انتقادها نباید ناراحت بود و همه انتقادکنندگان را به حساب «رای جمع کردن» یا به حساب «تضعیف دولت» و امثالهم گذاشت.. باید خود شکست، آینه شکستن خطاست.. حق نظارت ملی بنا بر اصل امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر همین بوده و انقلاب از همین روش به پیروزی رسید. اگر روزی به خاطر حکومت کردن، ارزشها را زیر پا گذاشته جلوی قلم و بیان و انتقاد گرفته شود، آن جامعه مرده است و برجامعه مرده، حکومت کردن هیچ لطف و مزه ای ندارد.
سیدحسن‌الحسینی، نماینده اراک: در حال حاضر با لیبرالیزه شدن اکثر مدیریتها .. ما شاهد و ناظر احیای ادارات به شکل طاغوتی آن هستیم به‌نحوی که هرگونه اصلاح اداری را غیرمحتمل نموده است.. این گرایش که معتقد است حقوق مدیران باید زیاد باشد، جدایی بین سطوح مدیریت و مردم انداخته است و این خطرناک است. آیا می‌گویند این تنها نسخه شفابخش و ممکن است و بس؟!
حسین اربابی‌فرد، نماینده رامیان: همان کسانی که در سال 59 به شهیدبهشتی می‌گفتند با ژنرال هویزر آمریکایی چه گفتگویی داشته‌ای،‌ اکنون به بهشتی زمان آیت‌اله رفسنجانی .. با بازگو کردن مسئله گرانی که عامل اصلی آن همفکران خود آنان بوده وهستند سعی در شکستن قداست و ترور شخصیت عظیم‌القدری که امین امام و رهبر بوده و هست دارند.

 بهای توجیه گرانی
اساساً عملکرد فعلی دولت ربطی به قانون برنامه ندارد چرا که بخشی از قانون برنامه اجرا شده ولی بخش دیگر آن فراموش شده است.. برخورد متعادل نسبت به گروه‌های مصرف‌کننده، اعمال نرخ تصاعدی برای طبقات گوناگون مصرف‌کننده، اعمال تفاوت قیمت در بخشهای گوناگون مصرفی مثل کشاورزی، اینها می‌توانست نتایج اجرای قانون برنامه باشد؛ نه رها کردن قیمت از قید هر کنترلی و یا اعلان قیمت واحد برای گروه‌ها و بخشهای مصرف‌کننده، که تورم را بطور طبیعی بدنبال داشته باشد.

 شماره13، مهروآبان 70

 دولت و اقتصاد
قانون اساسی، در عین حال که نمی‌خواهد دولت به «کارفرمای بزرگ» تبدیل شود وظایف گسترده‌ای را برای دولت ترسیم کرده است. این وظایف در جهت نیازهای توسعه کشور و نیز براساس دیدگاه‌های ایدئولوژیک در مورد تقسیم قدرت اقتصادی در جامعه، برعهده دولت گذارده شده است.. باید دید تصویری که از «کارایی دولت» ارائه می‌شود چگونه است؟ ..راه حل افزایش کارایی دولت نباید بگونه‌ای باشد که بخشی از اهداف مورد توافق برای دولت را حذف نماید.

 شماره14، آذر 70

 دیدگاه‌ها
حجت‌الاسلام سیداحمدخمینی: جنگ فقر و غنا از تعالیم همه ادیان الهی است. جنگ فقر و غنا جنگ مکتبی ماست.. و این جنگ در تمام طول تاریخ تا نابودی ظالمین، استثمارگران و مستکبرین وجود خواهد داشت.
آیت‌اله امامی‌کاشانی: در نظام مارکسیستی می‌گویند جنگ بین فقیر و غنی است.. و حتی اینها از نظر مارکسیسم تاریخی این چنین می‌گویند که پیامبران همه برای همین آمدند. یعنی بعثت انبیا و هدفشان را جنگ اقتصادی می‌دانند.. این غلط است! حرکت انبیا براساس هدایت است. گرچه حمایت از ضعیف و محروم در خط دوم برنامه انبیا قرار گرفته که اول فکرها را متوجه خدا کند و بعد آن برنامه‌ها را شروع کند.
عاتقه صدیقی(رجایی): حال، دیدگاه‌هایی که حضرت امام از آن نگران بودند آشکار شده و می‌خواهند به کمک سرمایه‌داران، اقتصاد کشور را اصلاح کنند! .. ما آن نشدیم که امام عزیز به عنوان اسلام ناب از آن یاد می کردند.
بشارتی، قائم‌مقام وزارت خارجه: کسانی که کارشان نق زدن و ایراد گرفتن است باید خفه شوند. زیرا پیروزی‌هایی که در طول انقلاب و جنگ بدست آمد بر هیچ کس پوشیده نیست.
ابراهیم اصغرزاده، نماینده تهران: مهمترین رد پای آمریکا در کشور، طبقات مرفه و سرمایه دار جامعه اند.
عبدالعلی موسی، امام‌جمعه مسجد واشنگتن: مسئولان ایران با اینگونه زندگی چگونه تلاش دارند خود را مدافع محرومان و مستضعفان جهان معرفی کنند؟ مسئولان ایران اتومبیلهای بنز و زندگی تشریفاتی خود را ترک کرده و همچون امام راحل در حد طبقات ضعیف جامعه زندگی کنند.

 خط امام: تهاجم همه جانبه، دفاع همه جانبه
خط امام یک بعدی نیست و انقلاب اسلامی باید در همه ابعاد و جوانب زندگی اجتماعی جاری و ساری باشد. جداکردن فرهنگ، سیاست و اقتصاد از یکدیگر و یکی از آنها را عمده کردن و بقیه را کنار زدن، نه عملی است و نه تأثیر تبلیغی دارد.. مثلا ترویج مصرف به سبک غربی و تجمل‌گرایی برای رشد اقتصاد مورد نظر، قطعاً ترویج بی‌بندوباری و اعتقادی را به همراه می‌آورد. نیز در بعد سیاسی، طرد یا بی‌اعتنایی به نیروهایی که تاکنون نوک برنده انقلاب در شرایط سهمگینِ گذشته بوده‌اند، قطعا ترکتازی سرمایه‌داران فاسد را تشدید می‌کند..

 شماره15، دی 70

 دیدگاه‌ها
حجت‌الاسلام سیداحمدخمینی: متاسفانه وضع رسیدگی به مشکلات مردم در دستگاه های اداری مطلوب نیست و قرطاس‌بازی و پیچ‌وخم اداری مردم را عذاب می‌دهد.. اگر پایبندی به اعتقادات اصیل اسلامی و شعور سیاسی بالای مردم نبود مسلما نابسامانی‌های اقتصادی و فرهنگی در شرایط کنونی بسیار مشکل می‌نمود.
نوروزی، نماینده ملایر: نگرانی از برخی فرنگ‌برگشته‌هایی است که قدم به قدم و فزاینده، سنگرهای مدیریت اجرایی کشور را تسخیر می‌کنند و براین باورند که ملت، وظیفه بیرون کردن شاه و دفع تجاوز عراق را به عهده داشته و اینها وظیفه دارند مدیریت کنند! میلیون‌ها تومان خرج تزیین دفتر کارشان می‌شود.. در مقابل کارشناسان خارجی ناخوداگاه خضوع و فروتنی می‌کنند و تنها نسخه درمان کشور را در کتابهایی که غربیان برای جهان سوم دیکته کرده‌اند می‌دانند.

 نگاهی به بخش کشاورزی و مشکلات موجود
مشخص نبودن شغل و نحوه مالکیت اراضی: انتقال زمین در زمان اجرای اصلاحات ارضی، نه تنها مشکلی را حل نکرد بلکه زارعین را با خلا مدیریت، تخصص و اعتبار مواجه کرد و سازمان کار و تولید را از بین برد.. علی‌رغم توجه خاصی که پس از انقلاب در مورد نحوه مالکیت زمین صورت پذیرفته، هنوز هم وضعیت آن تثبیت نشده و ابهاماتی موجود است.
کمبود سرمایه و سرمایه‌گذاری: .. بخش کشاورزی به عنوان یک بخش تولیدی و مهم اقتصادی آنچنان که باید مورد توجه و حمایت دولت قرار نگرفته است.

 شماره16، بهمن 70

 بنیاد جانبازان یا «جان‌بنزان»؟!
مدیریت بنیاد جانبازان سیاستها و برنامه‌هایی را به نام بنیاد اعلام نموده که ربطی به وظیفه اصلی این نهاد ندارد.. گفته است: «ما از آلمان اتومبیلهای مرسدس بنز 230 وارد می‌کنیم که در خود آن کشور هم مستضعفان آلمانی سوار آن می‌شوند! ما که بنزهای 300، 500 و یا 600 به ایران نیاورده ایم. بنیاد، اتومبیلی وارد می کند که مورد پسند جامعه و ارزان است. خریدارها در آینده دعاگوی ما خواهند بود.. من نمی‌دانم چرا بنز طاغوتی شده است؟ .. ما هم معتقدیم که نباید تنها پولدارها سوار بنز شوند بلکه همه از آن استفاده کنند». با این حساب به جانبازان معظم توصیه می‌شود با توجه به اینکه طبیعتاً تحت پوشش فعالیتهای جدید و آتی بنیاد مذکور قرار می‌گیرند، به فکر تطبیق اعتقادات، افکار، آرمانها و مشخصات فردی خود با سازمانی باشند که کار اصلی‌اش ارائه خدمات به شهروندان بنزسوار از قبیل سرمایه‌داران بازاری و صنعتی، مدیران شرکتها و کارخانه ها و امثال آن است!

 وزیر آموزش و پرورش و «اشتباه بزرگ قانون اساسی»
این روزها از بین بردن اصول و ارزشهای جامعه انقلابی مان برای توجیه ندانم‌کاری‌ها و اشتباهات برخی مسئولان کشور به صورت امری عادی و روزمره درآمده است.. اخیراً آقای نجفی وزیر آموزش و پرورش درباب شهریه مدارس فرمودند: «اینکه عده‌ای به اصل 30ام قانون اساسی انگشت می‌گذارند و مردم را طلبکار دولت می‌دانند یک اشتباه بزرگ است زیرا اصل 30 نمی‌گوید که شهریه نباشد»..
اصل سی‌ام چنین است: دولت موظف است وسائل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد.. چه چیزی اشتباه بزرگ است: اصول سی‌ام و سوم قانون اساسی که تاکید بر رایگان بودن تحصیلات دارد یا سیاست‌های کنونی که مدام در جهت منافع خود همه‌چیز را زیر پا می‌گذارد؟ آقای وزیر! اگر قانون اساسی می‌خواست آموزش و پرورش رایگان باشد و هیچگونه شهریه‌ای از مردم اخذ نشود، چگونه باید نوشته می‌شد تا شما نتوانید آن را توجیه کنید؟!

 دیدگاه‌ها
سلامتی، نماینده تهران: متاسفانه در کشور ما به دلیل عدم عرضه یک چارچوب خاص اقتصاد اسلامی به کارشناسان، عده‌ای از تکنوکراتها «اقتصاد آزاد» را به عنوان بهترین راه شکوفایی اقتصاد کشور پذیرفته‌اند.. این به منزله بازگشت به نظام سرمایه‌داری قبل از انقلاب اسلامی با افسارگسیختگی بیشتر است.. نباید از شکست کمونیسم حقانیت سرمایه‌داری را نتیجه گرفت!
بهزادیان، نماینده قائنات: می‌بینیم که جهادسازندگی در انتهای سال در حالی که ما برای 40 میلیون دلار برای راه‌اندازی فاز دوم پالایشگاه کنگان یا دوخطه کردن بخشی از راه‌آهن تهران اهواز گرفتاریم، 4 هزار وانت‌بار با ارز 70 ریال به قول خودشان از سهمیه خودشان وارد می‌کنند و دستگاه دیگر اولین هلی‌کوپتر 2موتوره را برای سرکشی وزیر و کارشناسان آن به نقاط مختلف با ارز 70 ریال می‌خرد و علاوه براینها وجود دفاتر بسیار زیاد شرکتها و سازمانهای دولتی در خارج از کشور که ارز می‌برند.. متاسفانه مجلس در جریان اینها کمتر قرار دارد!

 شماره17و18، اسفند70وفروردین 71

 دیدگاه‌ها
آیت‌اله طاهری اصفهانی: مواد غذایی گران است، در ادارات بروکراسی و رشوه‌خواری بسیار زیاد است.. آقایان! همانطوری که اگر یکی از نزدیکانتان بیاید با یک ماده و تبصره کارش را آسان می‌کنید، نسبت به این مردم آستین‌پاره نیز همانگونه عمل کنید.. چند وقت قبل خدمت آقای هاشمی بودم گفتم آقا در ادارات رشوه بیداد می‌کند. ایشان گفت: نه آقا اشتباه می‌کنید، خبری نیست!
آیت‌اله خزعلی: چند نفر بیخرد و یا مغرض سمپاشی می‌کنند که گوشت نیست تخم مرغ نیست.. چند وقت پیش رفته بودم رفسنجان، بیابان پر از پسته بود! .. من مهمترین واجبات خودم را تأیید این رهبر و رییس‌جمهور این نظام می‌دانم.
علی‌اکبر ناطق نوری: برادرها! با شعار مملکت درست نمی‌شود.. اینها دیگر الان خریدار ندارد. شعار در یک فصلی خریدار دارد.. مملکت را نمی‌شود همه‌اش با رجزخوانی نگه داشت. در بعد سیاسی هم همین است در بعد اقتصاد هم همین است.
باغانی، رییس هیأت نظارت تهران: رییس جمهور بارها روی این مسئله تأکید کرده‌اند که تا کی می‌خواهیم با شعار حرکت کنیم؟ ما مخلص کلمه جنگ فقروغنا هستیم. اما جنگ فقر و غنا کجا؟! .. چندی پیش یک خانم در سمیناری در آمریکا می‌گوید: عموما مردم به سیاستهای آقای هاشمی اطمینان دارند اما با مشکلات اقتصادی هم روبرو هستند. هوشیاری ایشان را آن زن دانشمند آمریکایی هم دریافته است!

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب پربازدید

مصاحبه