علم دینی؛ دیدگاهها و ملاحظات

خبرگزاری مهرو نیازپرداز

زمان انتشار: ۱۷:۲۹ ۱۳۹۰/۰۴/۲۸

مولفان: سید حمید رضا حسنی، مهدی علیپور ، سید محمد تقی موحد ابطحی ناشر: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه      پژوهش در مبانی فلسفی، معرفت‌شناختی و روش‌شناختی علم دینی و بررسی نسبت بین علم و دین به منظور بررسی و تبیین امکان، ضرورت و ساختار علم دینی از ضرورت‌های پژوهشی در حوزه فلسفه علوم انسانی و […]

مولفان: سید حمید رضا حسنی، مهدی علیپور ، سید محمد تقی موحد ابطحی

ناشر: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه 

    پژوهش در مبانی فلسفی، معرفت‌شناختی و روش‌شناختی علم دینی و بررسی نسبت بین علم و دین به منظور بررسی و تبیین امکان، ضرورت و ساختار علم دینی از ضرورت‌های پژوهشی در حوزه فلسفه علوم انسانی و اجتماعی به شمار می‌رود. یکی از مباحث مهم و بحث برانگیز مطرح در روابط بین علم و دین، بحث مدل های تبیین علم دینی است که اظهارات و نظریات متکثری را از سوی صاحب نظران مسلمان به دنبال داشته است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی و ایجاد انقلاب فرهنگی، اسلامی شدن مراکز آموزش عالی از اصلی ترین اهداف انقلاب فرهنگی شد و در این راستا ستاد و شورای عالی انقلاب فرهنگی اقدامات بسیاری انجام دادندوجود چنین جریانی به طور طبیعی جریانهای فکری موافق و مخالفی را در راستای اندیشه علم دینی و ضرورت، امکان و چگونگی تحقق آن به دنبال داشت که “علم دینی؛ دیدگاهها و ملاحظات” برخی از مهمترین این دیدگاهها را به علاقه مندان مباحث علمی و نظری عرضه می دارد    
این کتاب پس از مقدمه حاوی 8 مقاله مجزاست: «جهان بینی اسلامی و علم جدید» ازدکتر سید حسین نصر با ترجمه ضیاء تاج الدین، « نظریه علم دینی بر پایه سنجش معادلات علم و دین» از حجت الاسلام علی عابدی شاهرودی، « بازخوانی دیدگاه دکتر مهدی گلشنی در زمینه علم دینی» ، « مدل تاسیسی علم دینی در دیدگاه دکتر خسرو باقری»، «تعلیقات و تقویم دینی علوم» از دکتر سعید زیباکلام، «علم دینی ابزار تحقق اسلام در عمل اجتماعی» که گفتگویی است با حجت الاسلام سید مهدی میرباقری، «پیش فرضهای بازسازی اسلامی علوم انسانی» از مصطفی ملکیان و «اسلام و علوم اجتماعی؛ نقدی بر دینی کردن علم» از دکتر عبدالکریم سروش
  این کتاب نمایی کلی از دیدگاههای مطرح شده در این مجموعه را می توان چنین خلاصه کرد : برخی، از جمله آقایان ملکیان و سروش علم دینی را نه ممکن می دانند و نه ضروری و بر این عقیده اند که مفهوم علم دینی منطقا پارادوکسیکال است. در مقابل آنان دیدگاه های دیگر علم دینی را امری ضروری، ممکن و حتی برخی تحقق یافته می داننددر میان قائلان به امکان و ضرورت علم دینی، عده ای بر این عقیده اند که تمامی مفاهیم، روش ها، روش شناسی ها و حتی قواعد منطق و ریاضیات می توانند دینی یا غیردینی باشند و دانشمندان مسلمان باید به دینی کردن تمامی ساحت های معرفتی توجه کنند. در تلقی دیگر، مانند دیدگاه آقای گلشنی، داشتن رویکردی خداباورانه، جهت تفسیر دستاوردهای علمی برای دینی نامیدن علم کافی قلمداد شده استاز زاویه ای دیگر، آقای نصر بر آن است که علومی که مسلمانان در دوران تمدن اسلامی تولید کردند علوم دینی و قدسی بوده اند. حال آنکه آقای میرباقری معتقد است که علوم در هیچ مقطعی از زمان دینی نبوده انددر نگاهی دیگر، آقای زیباکلام تنها به دنبال اثبات امکان علم دینی است و برخی دیگر، از جمله آقای باقری راه های دخالت باورهای دینی در ساختن علوم را نشان داده و کوشیده اند تا به علم دینی دست یابند از جهت دیگر و در برخی دیدگاهها، از جمله آقای ملکیان و سروش در پاسخ به سئوال امکان علم دینی بحث از تعریف علم و دین آغاز شده ومطابق این تعاریف درباره ضرورت و امکان علم دینی موضع گیری شده است. در مقابل برخی دیگر، نظیر آقایان زیباکلام و گلشنی با اشاره به تاریخ علم و نظریات علمی از امکان علم دینی بحث کرده اند.

 

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه