معرفی رشته جامعه شناسی

منبع: علوم اجتماعی اسلامی ایرانی

زمان انتشار: ۱۵:۲۷ ۱۳۹۲/۰۸/۲

جامعه شناسی یعنی علم مطالعه جامعه و فعالیت های انسانی. دامنه بررسی موضوعات در این رشته از فرد تا جامعه یا به قولی از سطح خرد تا سطح کلان را شامل می شود. دو پرسش اساسی جامعه‌شناسی همواره‌ این بوده است که نخست چگونه در جامعه نظم برقرار می‌شود و دوم چرا و چگونه جامعه تغییر می‌کند؟

هدف این رشته:

یکی از مهمترین رشته های علوم اجتماعی، رشته جامعه شناسی است. جامعه شناسی یعنی علم مطالعه جامعه و فعالیت های انسانی. دامنه بررسی موضوعات در این رشته از فرد تا جامعه یا به قولی از سطح خرد تا سطح کلان را شامل می شود. تاکیدات سنتی این حوزه مطالعاتی بر اموری اجتماعی همچون، اقشار اجتماعی، طبقات جامعه، فرهنگ، جنبش ها و تحرکات اجتماعی، مذهب، قانون، خانواده و … است.

دو پرسش اساسی جامعه‌شناسی همواره‌ این بوده است که نخست چگونه در جامعه نظم برقرار می‌شود و دوم چرا و چگونه جامعه تغییر می‌کند؟ از این رو علوم اجتماعی به بررسی روابط اجتماعی، سازمان‌‌ها، گروه‌‌ ها، نهادها و رابطه متقابل میان ساختارهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی می‌پردازد.

تفکر جامعه‌شناسانه به بیان «آنتونی گیدنز» بیش از هر چیز به خودشناسی کمک می‌کند که به نوبه خود می‌تواند به شناخت بهتر ما از دنیای روابط اجتماعی یاری کند. مطالعه جامعه‌شناسی تا آنجا که با اندیشه جزمی‌مبارزه می‌کند،درک تنوع فرهنگی را می‌آموزد، بینش عملکرد نهادهای اجتماعی را برای ما فراهم می‌سازد و امکانات آزادی انسان را افزایش می‌دهد.

ضرورت و اهمیت تشکیل دوره کارشناسی ارشد این رشته:

نیاز مبرم دستگاه ها و سازمان های دولتی به کارشناسانی که ضمن داشتن بینش های کلی نسبت به مسائل اجتماعی و شناخت فرهنگ و جامعه ایرانی بتوانند برنامه های مقطعی و منطقه ای را با رعایت جنبه های اجتماعی تهیه نمایند مشهود است. از طرف دیگر انجام کارهای مطالعاتی و برنامه ریزی با توجه به نقش و اهمیت عوامل متعدد و پیچیده اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و … نیاز به همکاری کارشناسان ارشد جامعه شناسی را با سایر متخصصان مطرح می سازد.

نقش و توانایی دانش آموختگان:

با توجه به برنامه ای که تنظیم شده و هدف عمومی این دوره، دانش آموختگان دوره کارشناسی ارشد جامعه شناسی توانایی های زیر را خواهند داشت:

1- دست زدن به کارهای پژوهشی و انجام بررسی های اقتصادی و اجتماعی، مدیریت برنامه های مطالعاتی مورد نیاز دستگاه های مملکتی

2- اجرای برنامه های اجتماعی در سطوح مختلف دستگاه های اجرایی

3- انجام امور مربوط به برنامه ریزی های اجتماعی (در سطح استادی )

4- تدریس پاره ای از دروس رشتهعلوم اجتماعی خاص در دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی کشور طبق شرایط و ضوابط مربوط به آن

5- ارزشیابی برنامه ها و طرح های اجتماعی

تعداد و عنوان واحدهای درسی دوره کارشناسی ارشد این رشته:

در اکثر دانشگاه های کشور تعداد واحدهایی که دانشجوی کارشناسی ارشد رشته جامعه شناسی باید طی کند تا مدرک خود را دریافت نماید، 32 واحد است (این تعداد واحد حداکثر تا 4 واحد کمتر یا بیشتر ممکن است نسبت به دانشگاه های مختلف نوسان داشته باشد ). از این تعداد واحد، تعدادی شامل دروس تخصصی و اجباری است، معمولاً شش واحد اختصاص به دروس اختیاری دارد، و شش واحد نیز از آنِ پایان نامه است.

دروس تخصصی و اختیاری در دانشگاه های مختلف بسته به حوزه تخصصی اعضای گروه آموزشی مربوطه، تفاوت می‌پذیرد، اما می توان گفت در اکثریت غالب دانشگاه ها، دروس زیر جزو دروس تخصصی و اجباری هستند:

1- نظریه های جامعه شناسی 12- نظریه های جامعه شناسی 23- روش تحقیق کمّی پیشرفته4- روش تحقیق کیفی پیشرفته5- اندیشه اجتماعی متفکران مسلمان6- فلسفه علوم اجتماعی7- بررسی مسائل اجتماعی.

دروس زیر نیز بسته به تصمیم گروه آموزشی مربوطه، می توانند در صورت ارائه، در قالب دروس تخصصی و اجباری یا اختیاری تدریس شوند:

1- جامعه شناسی سیاسی 2- جامعه شناسی انقلابات 3- جامعه شناسی معرفت 4- جامعه شناسی فرهنگ 5- جامعه شناسی ادبیات 6- جامعه شناسی هنر7- جامعه شناسی دین 8- جامعه شناسی قشرها و نابرابری های اجتماعی 9- جامعه شناسی تغییرات اجتماعی10- جامعه شناسی خانواده11- جامعه شناسی آموزش و پرورش12- جامعه شناسی پزشکی13- جامعه شناسی ارتباطات14- جامعه شناسی سازمان ها 15- جامعه شناسی صنعتی 16- جامعه شناسی کار و شغل17- جامعه شناسی انحرافات18- روانشناسی اجتماعی 19- جامعه شناسی شهری 20- جامعه شناسی روستایی21- جامعه شناسی توسعه 22- جامعه شناسی علم و تکنولوژی، … .

دانشگاه های پذیرنده دانشجویان این گرایش در دورهکارشناسی ارشد:

دانشگاه‌های دولتی که در مقطع کارشناسی ارشد گرایش جامعه شناسی دانشجو می‌پذیرند عبارتند از: 1- دانشگاه تهران2- دانشگاه علامه طباطبایی (ره)3- دانشگاه تربیت مدرس4- دانشگاه دانشگاه خوارزمی تهران (تربیت معلم سابق) 5- دانشگاه الزهرا (ویژه خواهران )، 6- دانشگاه شیراز، 7- دانشگاه اصفهان، 8- دانشگاه تبریز، 9- دانشگاه فردوسی مشهد، 10- دانشگاه گیلان رشت11- دانشگاه شهید چمران اهواز12- دانشگاه بوعلی سینا همدان13- دانشگاه رازی کرمانشاه14- دانشگاه شاهد تهران15- دانشگاه شهید باهنر کرمان‌16- دانشگاه کردستان سنندج17- دانشگاه مازندران بابلسر18- دانشگاه یاسوج19- دانشگاه یزد.

علاوه بر دانشگاه های دولتی، دانشگاه پیام نور نیز در شعبات زیر اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد گرایش جامعه شناسی می کند:

1- دانشگاه پیام نور مرکز تهران غرب2- دانشگاه پیام نور مرکز تهران – واحد پرند3- دانشگاه پیام نور مرکز مشهد.

از میان مؤسسات آموزش عالی نیز، مؤسسه غیرانتفاعی البرز (قزوین) در مقطع کارشناسی ارشد گرایش جامعه شناسی دانشجو می‌ پذیرد.

همچنین پردیس خودگردان دانشگاه شهید چمران اهواز و پردیس خودگردان دانشگاه شیراز در دوره کارشناسی ارشد این گرایش پذیرش دانشجو دارند.

ادامهتحصیل در دورهدکترا:

دانشجویان این رشته می توانند در تمامی گرایش های دکتری جامعه شناسی شرکت نموده و ادامه تحصیل دهند. این گرایش ها به قرار زیرند:

الف) جامعه شناسی (گروه های اجتماعی) در دانشگاه های زیر:

1- دانشگاه شیراز2- دانشگاه پیام نور مرکز تحصیلات تکمیلی تهران3- پردیس دانشگاهی شیراز.

ب) رفاه اجتماعی در:

1- دانشگاه علامه طباطبایی (ره)

ج) جامعه شناسی (اقتصاد و توسعه) در دانشگاه های زیر:

1- دانشگاه اصفهان2- دانشگاه تبریز3- دانشگاه تهران4- دانشگاه یاسوج5- پردیس البرز کرج (وابسته به دانشگاه تهران ).

د) جامعه شناسی (فرهنگی) در دانشگاه ها و مراکز زیر:

1- پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی2- دانشگاه تهران3- دانشگاه علامه طباطبایی (ره).

ه) جامعه شناسی (مسائل اجتماعی ایران) در دانشگاه های زیر:

1- دانشگاه مازندران بابلسر2- دانشگاه یاسوج3- دانشگاه تهران4- دانشگاه علامه طباطبایی (ره)5- دانشگاه شهید بهشتی.

و) جامعه شناسی (سیاسی) در دانشگاه های زیر:

1- دانشگاه علامه طباطبایی (ره)2- دانشگاه تربیت مدرس.

ز) جامعه شناسی (توسعه اجتماعی روستایی) در:

1- دانشگاه تهران.

فارغ التحصیلان دوره کارشناسی ارشد گرایش جامعه شناسی (مانند فارغ التحصیلان سایر گرایش های علوم اجتماعی )، همچنین می توانند در آزمون دکتری رشته های زیر شرکت نموده و در صورت قبولی در دوره دکتری این رشته ها ادامهتحصیل دهند:

1- جمعیت شناسی (در دانشگاه تهران) 2- مددکاری اجتماعی (در دانشگاه علامه طباطبائی ).

۱ دیدگاه

    هم وطن :

    با عرض سلام و ادب
    ممنون از مطلبی که گذاشتید اما به نظر بهتر است توضیحی جامع تر در خصوص رشته ی جامعه شناسی به افرادی که مخاطب این مطلب هستند وآشنایت چندانی با آن ندارند ارائه شود.

    همان طور که می دانید عنوان جامعه شناسی در ایران، با نام غربشناسی شناخته می شود چرا که مبانی و محتوای این رشته با بوم زمین ایران فرسنگ ها فاصله دارد. در معرفی خوب است عباراتی همچون: منابع ترجمه شده ی مغرب زمین به عنوان دروس مطالعاتی، تئوری های غیر بومی و.. لحاظ شود.
    تا مخاطب بر این باور نشود با خواندن رشته ی جامعه شناسی، جامع شناس کشورش می شود. بلکه این دوره ی غربشناسی؛ سرآغازی برای بهتر دیدن جامعه ی خود با عینک اسلامی است.
    و نکته آخر اینکه : دانشگاه کاشان نیز از جمله دانشگاهای است که در زمینه جامعه شناسی دانشجو می پذیرد.
    موفق باشید

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه