معرفی رشته برنامه ریزی توسعه منطقه ای

منبع: علوم اجتماعی اسلامی ایرانی

زمان انتشار: ۱۴:۳۷ ۱۳۹۲/۰۸/۲

به طور کلی می توان گفت برنامه ریزی توسعه منطقه ای به نحوه استقرار مراکز فعالیتی و مراکز جمعیتی مانند: شهرها، روستاها و مجتمع های زیستی در پهنه فضا مربوط است. بحث اصلی که در برنامه ریزی منطقه ای مطرح می شود، نظم و انتظام دادن به فضاهای منطقه ای است.

درباره رشته برنامه ریزی توسعه منطقه ای:

به طور کلی می توان گفت برنامه ریزی توسعه منطقه ای به نحوه استقرار مراکز فعالیتی و مراکز جمعیتی مانند: شهرها، روستاها و مجتمع های زیستی در پهنه فضا مربوط است. بحث اصلی که در برنامه ریزی منطقه ای مطرح می شود، نظم و انتظام دادن به فضاهای منطقه ای است. در بحث برنامه ریزی منطقه ای به تعادل بخشی به فضا، روابط و فعالیت ها توجه می شود. برنامه ریزی منطقه ای بیشتر به دنبال برطرف کردن تمرکزهایی است که در فضا به وجود آمده و باعث عقب ماندگی برخی از مناطق در مقابل توسعه بسیار زیاد برخی مناطق دیگر گردیده است. با توجه به مباحثی که در زمینه محرومیت زدایی و نابرابری های منطقه ای در جامعه مطرح می شود، برنامه ریزی توسعه منطقه ای برای ایجاد یک تعادل سرزمینی در قالب برنامه ریزی فضایی دنبال شده است.

کاربرد این رشته و نقش و توانایی دانش آموختگان آن:

رشته برنامه ریزی توسعه منطقه ای می تواند تلفیقی باشد از رشته های جامعه شناسی، اقتصاد، جغرافیا و رشته های دیگر که در مجموعه علوم انسانی مطرح است. اما نمی توان دقیقاً حدّ و مرزی مشخص کرد که کدام رشته ها وارد حوزه برنامه ریزی منطقه ای می شوند و کدام رشته ها وارد این حوزه نمی شوند. اما به طور کلی رشته هایی مثل اقتصاد، جغرافیا، جامعه شناسی، مدیریت و … می توانند سهمی در این رشته داشته باشند و دانشجویانی که در این رشته پرورش داده می شوند، شمایی از این دانش های مختلف را خواهند داشت. ولی درس ها و زیر مجموعه هایی که در این رشته تعریف شده، به جنبه های مختلفی در جامعه مربوط می شوند، مثلاً بحث های حمل و نقل، مسکن، گردشگری و … این توانایی را به دانشجویان می دهند که در زمینه های مختلف بتوانند فعالیت کنند و دانشجویانی که با پس زمینه های مختلف می آیند این امکان را دارند که با پیش زمینه کاری که داشته اند بتوانند در این رشته فعالیت خاص خود را انجام دهند و با مباحث روز آشنا شوند.

این رشته در کشور کاربردهای متعددی پیدا کرده است. در حوزه وزارت مسکن و شهرسازی، بحث طرح های کالبدی ملی و منطقه ای و طرح های ناحیه ای مطرح است. برنامه ریزی منطقه ای بر حسب وظیفه ای که وزارت مسکن و شهرسازی در تهیه طرح جامع سرزمین دارد، عرصه وسیعی را در این حوزه پوشش داده است. سازمان مدیریت وبرنامه ریزی نیز که به صورت معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری در آمده است، دارای بخش هایی مانند آمایش سرزمین و مدیریت برنامه ریزی منطقه ای است که قسمت مهمی از فعالیت این بخش ها مربوط به این رشته است.

تعداد واحدهای درسی این رشته در دوره کارشناسی ارشد:

1- دروس اصلی الزامی: 20 واحد

2- دروس اختیاری: 8 واحد

3- پایان نامه: 4 واحد

مجموع: 32 واحد

دروس جبرانی و پیش نیاز: حداکثر 24 واحد

دروس جبرانی (در صورت غیر مرتبط بودن رشته کارشناسی دانشجو ):

1- اصول و مبانی برنامه ریزی منطقه ای (3 واحد) 2- متون تخصصی برنامه ریزی منطقه ای (2 واحد) 3- سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) (2 واحد) 4- تفسیر عکسهای هوایی و ماهواره ای (2 واحد )

* طبق آیین نامه آموزشی کارشناسی ارشد برای دانشجویانی که از رشته های دیگر وارد این رشته می شوند، به تشخیص گروه آموزشی تا سقف 24 واحد درسی، به عنوان درس جبرانی یا پیش نیاز از دروس دوره کارشناسی رشته برنامه ریزی یا سایر رشته های مرتبط، ارائه می شود که دانشجویان مذکور باید این واحدها را باید بگذرانند.

دروس اختیاری (هر کدام 2 واحد ):

1- برنامه ریزی محیطی در طرحهای توسعه منطقه ای 2- برنامه ریزی توسعه گردشگری 3- برنامه ریزی جمعیت و توسعه منطقه ای 4- برنامه ریزی مشارکتی 5- روش تحقیق در برنامه ریزی توسعه منطقه ای 6- جغرافیای نواحی شهری 7- اقتصاد فضا 8- اقتصاد شهری و منطقه ای 9- کاربرد کامپیوتر دربرنامه ریزی منطقه ای 10- نظام های منطقه بندی در جهان و ایران 11- مدیریت توسعه منطقه ای.

* دروس اختیاری به تشخیص گروه و به تناسب موضوع پایان نامه از سوی گروه در هر نیمسال مشخص و ارائه می شود که دانشجویان می بایستی 8 واحد را انتخاب نمایند.

دروس اصلی (مجموعاً باید 20 واحد انتخاب شود ):

1- سمینار برنامه ریزی منطقه ای (2 واحد) 2- برنامه ریزی رفاه اجتماعی (2 واحد) 3- برنامه ریزی کاربری زمین (2 واحد) 4- برنامه ریزی حمل و نقل منطقه ای (2 واحد) 5- کارگاه برنامه ریزی توسعه نواحی روستایی (2 واحد) 6- بررسی وارزیابی طرحهای توسعه منطقه ای (2 واحد) 7- تئوریهای برنامه ریزی توسعه منطقه ای (3 واحد) 8- مدلهای کمّی در برنامه ریزی توسعه منطقه ای (3 واحد) 9- کارگاه برنامه ریزی مناطق شهری (2 واحد )

پایان نامه: 4 واحد

دانشگاه های پذیرنده دانشجویان رشته برنامه ریزی توسعه منطقه ای در دوره کارشناسی ارشد:

1- دانشگاه علامه طباطبایی (ره)2- دانشگاه شیراز

ادامه تحصیل در دوره دکترا:

دانشجویان این رشته می توانند در تمامی گرایش های دکتری جامعه شناسی (که در بخش معرفی گرایش جامعه شناسی ذکر شده اند) شرکت نموده و ادامه تحصیل دهند. البته به گفته دکتر لطیفی، عضو هیئت علمی گروه برنامه ریزی توسعه منطقه ای دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، طرحی تحت عنوان تشکیل دوره دکتری برنامه ریزی و مدیریت شهری توسط گروه برنامه ریزی توسعه منطقه ای این دانشگاه در حال پیگیری است که قرار است با همکاری دانشکده مدیریت دانشگاه علامه طباطبایی (ره) در آینده به انجام برسد.

۳ دیدگاه

    فریبا :

    با احتدام به ساحت مقدس علم، برنامه ریزی توسعه منطقه ای یک رشته موازی با رشته هایی چون جغرافیا و برنامه ریزی شهری و شهرسازی و اقتصاد است که هیچ کمکی به پیشرفت برنامه ریزی در کشور نکرده و فارغ التحصیلآن آن از سواد و تخصص کافی برخوردار نیستند بنابراین هیچ جایگاهی در نظام برنامه ریزی کشور ندارد

    فریبا :

    سلام منم از این رشته اصلا تعریفی نشنیدم مثلا چه کار جدیدی انجام میده که رشته های جغرافیا یا شهرسازی قادر به انجامش نیستند؟
    کیفیت آموزشی این رشته بسیار پایین هست هم در دانشگاه شیراز و هم در دانشگاه علامه طباطبایی……

    محمد :

    با سلام – رشته برنامه ریزی توسعه منطقه ای یکی از رشته هایی است که می تواند به عنوان بهترین رشته و جایگزین رشته های شهرسازی و جغرافیا و برنامه ریزی شهری و اقتصاد و مدیریت شهری شود.و فارغ التحصیلان آن در آینده قطعا بهترین برنامه ریزان کشوری خواهند بود

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه