تاملی در خصوص الگوهای تولید علم:

مقایسه انتقادی ماهیت الگوی اول و دوم تولید علم

نویسنده:

منبع: وبلاگ آموزش عالی

زمان انتشار: ۲۱:۵۴ ۱۳۹۲/۰۷/۲

این الگو هر چند فرصت ها و شرایط جدید و جنبه دیگری از تولید علم را پیش روی اجتماعات علمی و دانشکاران آن قرار می دهد و همچنین تولید آن را در سطح گسترده و دموکراتیک تری از نهادهای اجتماعی و در ارتباط با نیازهای آنها پیگیری می کند، اما با هنجارها و الگوهای رفتاری ای که دارد…

الگوی اول تولید علم همان سرمشق قدیمی در اکتشافات علمی است و بر پایه سلطه علوم نظری یا تجربی رده شناسی درون زای رشته ها و استقلال دانشمندان از سازمان های میزبان یا دانشگاه ها بنا شده است. این الگو مبتنی بر  روشنگری و کنجکاوی درونی بوده و مجموعه ای از ایده ها، روش ها، ارزش ها و هنجارهای شناختی و اجتماعی را در تولید، مشروعیت بخشی و توزیع خود دنبال می کند. اما این مختصات در الگوی (سبک) دوم تغییر رادیکال یافته و با ترکیب بندی ها و فرمول بندی های جدید و بر اساس سایق و نیازهای جامعه و بازار – صنعت بروز و ظهور می یابد. گیبونز و همکاران (1994) در استدلال برای این الگو چنین می نویسند که «ما در حال حاضر شاهد تغییرات بنیادی در روش های هستیم که به وسیله آن، دانش علمی، اجتماعی و فرهنگی تولید می شود …؛ این روند خود علایم مشخص تغییر به سوی الگویی جدید از تولید علم است که به تدریج جایگزین نهادهای تأسیس شده، رشته ها، روش و سیاست ها شده و یا انها را دستخوش تغییر ساخته است»1. این الگو هر چند فرصت ها و شرایط جدید و جنبه دیگری از تولید علم را پیش روی اجتماعات علمی و دانشکاران آن قرار می دهد و همچنین تولید آن را در سطح گسترده و دموکراتیک تری از نهادهای اجتماعی و در ارتباط با نیازهای آنها پیگیری می کند، اما با هنجارها و الگوهای رفتاری ای که دارد در تقابل با سرشت و مختصات الگوی اول قرار گرفته و بر این مبنا در معرض چالش ها و تهدیداتی نیز می باشد. در این نوشتار این چالش ها و تهدیدات در قالب سه سازه مهم ارزش های بنیادین علم، تمامیت نهادی دانشگاه و مأموریت های آموزش و پژوهش و مقوله های وابسته هر یک از آنها مورد نقد و بررسی قرار گرفته است و در قالب جدول مقایسه ای ذئل ارائه شده است.
مقایسه انتقادی ماهیت الگوی اول و الگوی دوم تولید علم
الگوی تولید علم
——————————
1. Gibbons, M. Camille, L & Helga Nowotny. (1994). The New Production of Knowledge: The Dynamics of Science and Research in Contemporary Societies. London. Sage Publications.
* برای استخراج این مقوله ها و مقایسه انتقادی آن، سوابق تحقیقاتی موجود در کنفرانس ها و سمینارهای علمی، مقالات و کتاب ها بررسی و تحلیل شده اند.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه