نکانی درباب عدم پذیرش دانشجو دکتری در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

زمان انتشار: ۲۳:۲۶ ۱۳۹۱/۰۷/۱۵

این روزها عدم پذیرش دانشجو در مقطع دکتری در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران به بهانه پایین بودن سطح علمی داوطلبان(در عین حالی که تعدادی زیادی از پذیرفته نشدگان فارغ التحصیل همین دانشکده بوده اند) و در واقع تقابل با وزارت علوم نشان می دهد که هنوز اجماعی میان دانشگاههای مادر و وزارت علوم در بحث پذیرش دانشجو در مقطع دکتری حاصل نشده است و انتظار می رود تا حاصل شدن اجماع این روند پذیرش متوقف شود تا داوطلبان دچار سردرگمی نشوند.

امسال
دومین سالی است که روند پذیرش دانشجو در مقطع دکترا از سوی وزارت علوم شکل دیگری
پیدا کرده است. برخلاف سال های گذشته که هر دانشگاه آزمون تخصصی جداگانه ای جهت
پذیرش دانشجو در این مقطع برگزار می کرد، از سال 1390 آزمون دکترا دو مرحله ای شد.
هدف از این کار آنطور که بیان شده بود، جلوگیری از اعمال سلیقه دانشگاه ها،
دانشکده ها و اساتید در انتخاب دانشجویان مورد نظر خود و ایجاد نوعی عدالت آموزشی
در روند پذیرش دانشجویان تحصیلات تکمیلی در مقطع
PHD بوده است. حال اینکه اخذ چنین
تصمیمی تا چه حد به اهداف از پیش تعیین شده آن کمک نموده است محل بحث و تأمل خواهد
بود.

بحث اصلی بر سر این است که به اعتقاد مجامع
علمی، بین مقطع کارشناسی ارشد و دکترا تفاوتی وجود دارد که باعث می شود نتوانیم در
مقطع دکترا نیز مانند مقطع ارشد، فرایند پذیرش دانشجو را به طور کامل به وزارت
علوم و سازمان سنجش و آموزش کشور بسپاریم که آن هم از طریق برگزاری آزمونی
استانداردشده و همزمان در کل کشور و با طرح سؤالات تستیِ چهار گزینه ای محقق می گردد.
در واقع استدلال مخالفان این تصمیم وزارت علوم این است که آزمون برگزارشده توسط
سازمان سنجش معیار درستی برای تشخیص صلاحیت علمی دانشجو نیست، کما اینکه بسیاری از
اساتید دانشگاه تهران به این روند معترض بوده اند و حتی گاهی شنیده می شد که برخی
دانشکده ها به وزارت علوم اخطار داده بودند که در صورت ادامه چنین روندی از پذیرش
دانشجوی دکترا ممانعت به عمل خواهند آورد. در هر صورت اولین آزمون دکترای
استاندارد در سال 90 در کل کشور برگزار شد و تبعاً اعتراضاتی را به همراه داشت.

در مقابل موافقان این روند، استدلال می کنند که
با این کار توازنی بین قدرت دانشگاه ها و وزارت علوم در پذیرش دانشجوی دکترا ایجاد
می شود. اما باید توجه داشت تنها زمانی می توان پذیرفت که روند حاضر به عدالت
آموزشی فوق الذکر تحقق خواهد بخشید که آزمون استاندارد برگزار شده به حد مطلوبی
رسیده باشد. برخلاف سال 90 که در برخی رشته های تحصیلی بویژه در رشته علوم اجتماعی
تفاوت بارزی بین آزمون ارشد و دکترا دیده نمی شد، در آزمون سال 91 گویا سعی بر این
بوده است که آزمون جنبه تخصصی بیشتری پیدا کند که البته تا حدی موفق بوده است؛
هرچند هنوز تا رسیدن به آن حد مطلوب بیان شده فاصله زیادی وجود دارد. تلاش وزارت
علوم بر مرحله اول آزمون دکترا متمرکز شده است، در حالی که ردپای اعمال سلیقه
دانشگا ه ها در مرحله دوم یعنی مصاحبه به چشم می خورد. البته تفاوت اینجاست که با
روند فعلی، دانشگاه ها تنها افرادی را پیش رو دارند که از فیلتر وزارت علوم رد شده اند
و بنابراین خودبه خود تا حد زیادی از این اعمال سلیقه کاسته می شود.

با همه این تفاصیل روند فعلی به شکلی است که
بازهم نمی توان آن را عادلانه دانست. اعلام نتایج پذیرفته شدگان نهایی دکترای سال
91 نشان از همین امر دارد. با توجه به اینکه طبق آیین نامه پذیرش دانشجو در مقطع
دکترا از مجموع 150 نمره ای که دانشجو می تواند آن را کسب کند، 50 نمره در اختیار
سازمان سنجش است که از ترکیب معدل مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و نیز رتبه آزمون
دکترا بدست می آید و 100 نمره در اختیار دانشگاه هاست، این موضوع اهمیت بیشتری
پیدا می کند. علاوه بر اینکه بعضی از دانشگاه ها به تأکید سازمان سنجش مبنی بر
غیرقانونی بودن برگزاری آزمون کتبی جداگانه، وقعی نمی نهند و در کنار برگزاری این
آزمون کتبی، از پذیرش دانشجو نیز خودداری به عمل می آورند و در پاسخ نیز دلیل خود
را پایین بودن سطح علمی دانشجویان معرفی شده توسط سازمان سنجش بیان می کنند. حتی
سازمان سنجش نیز دلیل دیر آعلام نمودن نتایج نهایی سال 91 را همین نمرات پایینِ
اعلام شده توسط برخی دانشگاه ها دانسته است. بنابراین در عین تأکید وزارت علوم بر
افزایش ظرفیت پذیرش دانشجو در مقطع دکترا شاهد آن هستیم که برخی دانشگاه ها قدرتی
بیش از وزارت علوم دارند، طوری که می توانند برخلاف تصمیمات وزارت علوم عمل کنند و
در این میان کسی بیشترین ضرر را بر سر این نزاع می بیند همانا دانشجو است.

این روزها عدم پذیرش دانشجو در مقطع دکتری در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران به بهانه پایین بودن سطح علمی داوطلبان(در عین حالی که تعدادی زیادی از پذیرفته نشدگان فارغ التحصیل همین دانشکده بوده اند) و در واقع تقابل با وزارت علوم نشان می دهد که هنوز اجماعی میان دانشگاههای مادر و وزارت علوم در بحث پذیرش دانشجو در مقطع دکتری حاصل نشده است و انتظار می رود تا حاصل شدن اجماع این روند پذیرش متوقف شود تا داوطلبان دچار سردرگمی نشوند.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه