پرونده پنجمین جشنواره مردمی فیلم عمار، نقد و بررسی فیلم «برای هانا»

هانا، دختری رنج کشیده و درد آشنا

نویسنده:

زمان انتشار: ۱۸:۰۴ ۱۳۹۳/۱۰/۲۱

آنچه که باعث می شود «برای هانا» دل نشین و برای مخاطب (حداقل مخاطب جشنواره عمار) جذاب باشد، استفاده از عوامل بیرونی روایت است. عواملی همچون بهره گیری از فضای روستا که با همه متعلقاتش همچون طبیعت، سادگی فضاها، لباس های ساده و مردمان به مراتب خوش دل تر از مردمان شهر، به سازنده کمک می کند تا هر چه بهتر و بی پیرایه تر پیام خود را به مخاطب منتقل کند.

نام فیلم: برای هانا

مدت زمان: 20 دقیقه

نویسنده و کارگردان: روح الله اکبری

محصول: شبکه ایلام

برای هانا فیلم داستانی کوتاهی است که البته مستند است: مستند به واقعیت های پراکنده در هر گوشه و کنار این سرزمین، حقایقی نهفته در قلب هزاران «هانا»، و دردهایی فراموش شده در پس روزمرگی های این روزگاران.

«برای هانا»، داستان خطی ساده ای دارد. هانا که با پدر و مادرش در یک روستا زندگی می کند، برای رفتن به اردو، باید همراه یکی از والدینش برای شرکت در جلسه اولیا و مربیان، به مدرسه برود. مادرش صبح روز جلسه برای عیادت مادربزرگ هانا به روستای مجاور رفته و قول می دهد تا ظهر بازگردد؛ اما مادربزرگ حالش بد شده و مادرهانا او را به بیمارستان برده. پدر هانا در زمان جنگ جانباز شده و حالا با هر سر و صدایی دچار حمله های شدید عصبی می شود، برای همین هانا که از تمسخر بچه های مدرسه هنگام حمله های عصبی پدرش می ترسد، ماجرا را برای او نمی گوید و درمانده و ناامید، به تنهایی رهسپار مدرسه می شود. پدر هانا که از ماجرا باخبر شده، خودش را به مدرسه می رساند. هانا گریان و هراسان، از او خواهش می کند که به مدرسه نیاید؛ اما پدر می گوید که نگران نباشد، و وارد مدرسه می شود. در راه بازگشت از مدرسه، پدر بی هوش روی زمین می افتد. در بیمارستان پزشک دلیل بروز این اتفاق را مصرف بیش از حد معمول قرص های آرام بخش می داند.

داستان فیلم، داستان جدیدی نیست. در سریال های مختلف رنج های نامکرر خانواده ها، مخصوصاً فرزندان و مخصوصاً دختران جانبازان را دیده ایم. رنج های آن ها بسیار به تصویر کشیده شده و کتاب های بسیار نیز در این مورد نوشته شده است.

   اما آنچه که باعث می شود «برای هانا» دل نشین و برای مخاطب (حداقل مخاطب جشنواره عمار) جذاب باشد، استفاده از عوامل بیرونی روایت است. عواملی همچون بهره گیری از فضای روستا که با همه متعلقاتش همچون طبیعت، سادگی فضاها، لباس های ساده و مردمان به مراتب خوش دل تر از مردمان شهر، به سازنده کمک می کند تا هر چه بهتر و بی پیرایه تر پیام کلیشه ای خود را به مخاطب منتقل کند، بی آنکه مخاطب از این کلیشه بودن دل آزرده شود. عامل دیگر جذابیت اثر، طراحی داستان در فضایی محلی و به زبان کردی است. شخصیت های داستان به زبان کردی تکلم می کنند و زیرنویس ترجمه و نه دوبله، برای نمایش سراسری این اثر انتخاب شده است. چه، دوبله این کار و حذف صداها و لهجه های اصیل و محلی و باصفای شخصیت ها ضربه بزرگی به فیلم می زند. استفاده از نابازیگران و انتخاب درست چهره ها (مخصوصاً برای شخصیت اصلی، هانا) یکی دیگر از نقاط قوت این فیلم است. استفاده از زبان کردی، پیام فیلم را بهتر و موثر تر منتقل می کند. مخاطب می بیند که چنین رویدادی، یک واقعه است و در زندگی افرادی که کمتر آنها و را زندگی شان را دیده است، اتفاق می افتد. مخاطب شهرنشین (مرکزنشین) بزرگسال از خلال این فیلم با دنیای بزرگ دختر بچه روستانشین (حاشیه نشین) آشنا می شود؛ کدام یک از ما به خاطر داشت که اردوی مدرسه، چنین باعث تلاطم و هیجان در ما می شده و کدام یک از ما درک کرده که تمسخر و تحقیر پدری جانباز در حال درد کشیدن، چنین رنج و ناراحتی ای در دخترش ایجاد می کند؟ هانا دختربچه ای است که بیش از هر چیز عزت نفس و بزرگی روح او به تصویر کشیده شده است، با چهره ای معصوم، اما رنج کشیده و درد آشنا.

با همه این ها، همان طور که ذکر شد، «برای هانا» داستانی ساده و تکراری دارد: فداکاری پدر جانباز برای دخترش و سپس بدحال شدنش بخاطر آن فداکاری. علاوه بر این بر خلاف بازی نسبتاً خوب و قابل قبول هانا، بی دقتی درانتخاب بازیگر برای نقش پدر هانا، ضربه ای اساسی به فیلم وارد کرده است. پدری جوان که در چهره و حالات او، نشانی از رنج زندگی با دردی مدام و طاقت فرسا دیده نمی شود.

با این حال «برای هانا» را می توان اثری قابل قبول برای جشنواره عمار دید. اثری که علاوه بر داشتن حداقل استانداردهای این جشنواره، موضوع و پرداختی متناسب با اهداف و رویکردهای برگزارکنندگان آن نیز دارد.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه