شهاب اسفندیاری در جلسه نقد و بررسی «جهانشهری ها»

همه نگاههایمان به غرب است

زمان انتشار: ۱۷:۰۳ ۱۳۹۳/۰۵/۲۸

مغز همه ما مقداری استعمارزده است و همه نگاه‌ها به غرب است و همه قیاس‌ها با غرب صورت می‌گیرد. کمتر پیش می‌آید که با غیرغربیان خود را مقایسه کنیم در حالی که در بسیاری از کشورهایی که حتی خبر از نوع حکومت آن‌ها نداریم اتفاقات قابل توجهی رخ می‌دهد

پس از استقبال از قسمت اول «جهانشهری ها» که درباره ی زندگی مسلمانان در اروپا بود مدتی است که قسمت دوم این مجموعه در 25 قسمت از شبکه سوم در حال پخش است. می توانید تمامی برنامه های پخش شده از مجموعه «جهانشهری ها» را در اینجا ببینید.

سازنده  مجموعه «جهانشهری ها»(2) در جلسه نقد و بررسی این مجموعه گفت  “فصل اول این کار را در انگلستان ساختیم و به واسطه یکی از شخصیتهای این فیلم که ونزوئلایی بود با روحانی آرژانتینی که اسباب اسلام آوردن این شخصیت بوده آشنا شدیم و از طریق او به سمت کشورهای آمریکای لاتین رفتیم.  در حقیقت سری اول جهانشهری‌ها در کشور انگلستان تصویربرداری شده بود اما در سری دوم آن به 6 کشور آمریکای لاتین سر زده‌ایم. این مستند از کاستاریکا شروع می‌شود. به ونزوئلا، کوبا، اکوادور، بولیوی و پرو می‌رسد. در این سری همراه با ادگاردو اسعد یکی از جهانشهری‌ها در سری اول به این کشور‌ها سفر کرده‌ایم.

وی ادامه داد: به دلیل اینکه مردم آشنایی چندانی با کشورهای آمریکای لاتین ندارند، در ابتدای هر قسمت شرح مختصر و مقدمه‌ای درباره وضعیت اجتماعی، اقتصادی و جغرافیایی کشور‌ها بیان می‌کنیم و به نوعی تاریخ و فرهنگ آن‌ها معرفی می‌شود. همچنین در تعدادی از قسمت‌ها به سراغ مسلمانان به ویژه شیعیان ساکن در این کشور‌ها رفته و با آن‌ها صحبت می‌کنیم و با مراکز فرهنگی و دینی این مناطق آشنا می‌شویم.

اسفندیاری به بعضی از تفاوت‌های ساختاری سری اول و دوم «جهانشهری‌ها» اشاره کرد و افزود: سری اول این مستند قالب اپیزودیک داشت و هر قسمت به گفت‌و‌گو با یک فرد اختصاص می‌یافت اما سری دوم مجموعه قالب سفرنامه‌ای دارد و شخصیت محور است. زیرا بیشتر بر فعالیت‌ها و اقدامات ادگاردو تاکید می‌شود اما در بعضی از قسمت‌ها یعنی حدود 7 قسمت هم به طور مستقل به مصاحبه با بعضی از مسلمانان ساکن در کشورهای آمریکای لاتین اختصاص می‌یابد.

وی با بیان درگیری های تولید این کار گفت: «در شروع کار گرفت و گیرهای بسیاری داشتیم بخصوص که بلحاظ هزینه دستمان تنگ بود و حتی ناچار شدیم با قرض کردن، کار را آغاز کنیم. حتی برای هماهنگیهای مربوط به فیلمبرداری هم با محدودیت روبرو بودیم و برای همین سعی کردیم فیلمبرداریمان را در پوشش توریست انجام دهیم آن هم با یک برنامه ریزی فشرده.»

مغز همه ما مقداری استعمارزده است و همه نگاه‌ها به غرب است

 اسفندیاری در پاسخ به این سوال که چرا مردم ایران تصور جامعی از مسلمانان دیگر کشور‌ها ندارند گفت: «این برآمده از عوارض استعمار است. مغز همه ما مقداری استعمارزده است و همه نگاه‌ها به غرب است و همه قیاس‌ها با غرب صورت می‌گیرد. کمتر پیش می‌آید که با غیرغربیان خود را مقایسه کنیم در حالی که در بسیاری از کشورهایی که حتی خبر از نوع حکومت آن‌ها نداریم اتفاقات قابل توجهی رخ می‌دهد.»

وی با اشاره به کم کاری مستندسازان در قبال تصویرسازی درست از مسلمانان دیگر نقاط دنیا اظهار داشت: «واقعیتش این است که در این عرصه هرچند به صورت پراکنده و تک و توک کارهایی انجام می‌شود اما به دلایل مختلف که یکی از آن‌ها عدم پخش مناسب آثار است مخاطبان چنان که باید با آثار آشنا نمی‌شوند. در اغلب موارد بد‌ترین باکس پخش تلویزیونی به این گونه آثار تعلق می‌گیرد و همین می‌شود که حتی مخاطب پیگیر هم خبر از تولید چنین آثاری نداشته باشد.»

جهانشهری ها

در کل آمریکای لاتین فقط در یک کشور رایزن فرهنگی داریم

اسفندیاری با اشاره به کم کاریهای مدیران فرهنگی در ایجاد شرایط مناسب برای تبلیغ اسلام در آن سوی آب‌ها افزود: «شاید باورش سخت باشد اما در کل آمریکای لاتین فقط در یک کشور رایزن فرهنگی داریم و نهادهای اسلامی ما هم در این کشور‌ها هیچ حضوری ندارند. این یک خلأ بزرگ است و باید برای جبران آن هر چه زود‌تر کاری کنیم.»

وی ادامه داد: «حتی در سفارتهای ایران در این کشور‌ها هم فقط یک شخص خاص است که می‌تواند کمکهایی را انجام دهد به تبلیغ اسلام اما در نقطه مقابل ما در آن طرف به طور جدی ما را رصد می‌کنند و از کارهای نکرده‌مان آمار می‌گیرند.»

اسفندیاری در ادامه با بیان اینکه حتی راوی آرژانتینی وی نیز به عنوان گزینه‌ای مهم برای تبلیغ اسلام مورد توجه قرار نمی‌گیرد خاطرنشان ساخت: «همین راوی آرژانتینی فیلم با این همه خدمتی که به اسلام و تشیع کرده است اما هنوز مجوز اقامت دائم در ایران را ندارد و با یک ویزای طلبگی در ایران سکونت دارد آن هم در شرایطی که وی مثلا در کشوری مثل پرو کاملا شناخته شده است و حتی مقامات بالای کشوری او را می‌شناسند.»

قبل از سفر تحقیقات کامل انجام دادیم

 «قبل از سفر به آمریکای لاتین تحقیقات کاملی در این باره انجام دادیم چراکه می‌دانستیم اگر وارد کار شویم دیگر وقتی برای تحقیق باقی نمی‌ماند. در بخشهای ابتدایی فیلم هم سعی کردیم با استفاده از‌‌ همان تحقیقاتی که درباره تاریخچه زندگی مردمان کوبا انجام داده بودم مخاطب را در حال و هوای این کشور قرار دهم.»

با سپاس از ارگانهایی که از من حمایت نکردند

 «مراکز زیادی در حوزه مستندسازی منطبق با انقلاب و دفاع مقدس فعالیت می‌کنند اما پیدا کردن یک حامی حداقلی، دوسوم انرژی‌ام را گرفت. متاسفم که بگویم همه در حمایت از این گونه آثار سخنرانی می‌کنند اما اغلب درب‌ها بسته است. آن قدر بی‌مهری دیدم که بدم نمی‌آمد در تیتراژ بزنم با سپاس از ارگانهایی که از من حمایت نکردند.»

وی ادامه داد: «البته کارهای مستندی هم هست که صرفا برای سیر و سیاحت در غرب و بدون کمترین دردسری و با بودجه‌هایی ساخته می‌شود ۲۰ برابر بودجه کار ما اما متاسفانه اگر بخواهم رقم بدهم، فیلم من با بودجه یک مستند استانی ساخته شد.»

آزارهای افراطیون به تازه مسلمانان

 «جاهایی که افراطیون حضور دارند آزارهایی هم به تازه مسلمانان وارد می‌شود بخصوص در اروپا که حوزه فعالیت سلفی‌گری بیشتر است و اغلب مساجد در اختیار آنان است و رفتارهای آنان باعث می‌شود اغلب تازه مسلمانان بعد از مدتی با تناقضات فراوان روبرو شده و در ‌‌نهایت به تشیع کشیده شوند.»

اسفندیاری درباره دلایل پخش همراه با سانسور «جهانشهری‌ها» از تلویزیون و کیفیت این سانسورها گفت:«ریشه این گونه سانسور‌ها برمیگردد به زمان ریاست علی لاریجانی بر صداوسیما. در زمان لاریجانی دندانپزشکی با سوابق امنیتی، معاون سیما شد و ایشان برای حل مشکلات مربوط به ممیزی، قدرت اصلی را به پخش داد. از اینجا به بعد بود که پخش‌ها تبدیل شدند به ابزاری برای سانسور.»

وی ادامه داد: «این روال باعث شد در سالهای بعد همواره میان مدیران گروه و مدیران پخش مشکلاتی وجود داشته باشد و بار‌ها پیش آمد که مدیر گروه کاری را تایید می‌کرد اما مدیر پخش آن را تایید نمی‌کرد.»

اسفندیاری با اشاره به جزییان سانسور «جهانشهری‌ها» افزود: «در همین کار به ما گفتند نمایی که در آن برج شیطان را نشان می‌دهی قابل پخش نیست اما من هر چه در فیلم گشتم چنین نمایی پیدا نکردم و یا در جایی دیگر همین که کلمه بهایی برده می‌شود باعث سانسور کل سکانس می‌شود بدون اینکه بدانند در نتیجه گیری نهایی کار، این بخش چه نقشی دارد.»

این کارگردان خاطرنشان ساخت: «مدیران شبکه‌ها هم آن قدر سرشان شلوغ است که دیگر وقتی برای حل مشکلات مستند‌ها ندارند. تصور کنید مدیر شبکه‌ای را که باید کلی سروکله بزند برای کنداکتور برنامه‌های ورزشی و بعدش سریال و تله فیلم؛ طبیعی است که چنین مدیری وقتی دیدن مستند‌ها را ندارد و در ‌‌نهایت زیردستانش هستند که سانسورهای عجیب و غریبی را بر کار وارد می‌کنند.»

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه