معرفی نخستین جلد کتاب «با یاد خاطره» اثر علیرضا کمری

با یاد خاطره

نویسنده:

علوم اجتماعی اسلامی ایرانی

نویسنده کتاب: علیرضا کمری

انتشارات: سوره مهر

زمان: 1391

زمان انتشار: ۱۲:۴۳ ۱۳۹۲/۰۵/۶

طرح کلی کتاب «با یاد خاطره» را باید پاسخی یگانه و بی‌شبیه دانست به این پرسش‌ها که در نهایت اميدوار است بتواند به تثبیت مقوله‌ای به‌مثابۀ «خاطره‌شناخت» از دوران اساطیری و باستان تا دوره اسلامی و نهایتاً دوران انقلاب اسلامی کمک کند

 پاسخی یگانه و بی‌شبیه به وسوسه‌های نظریِ خاطره‌پژوهان

 

اگر «خاطره جنگ و مقاومت» بخواهد پیشینه‌ای «تاریخی» و حتی «پیش از تاریخی» برای خود بیابد، باید به کدام منبع رجوع کند؟ به تعبیر دیگر، آیا جنگ‌نویسی و مقاومت‌نویسی در خلال روايت رزم‌آوری‌های آدمی از نخستین دوران تا امروز، مرجع و منبعی برای جست‌وجو و تحقیق دارد؟ خصوصاً آیا «خاطره» و «خاطره‌نویسی» که امروز بيهوده به‌مثابۀ شیوه‌ای خاص در ادبیات مدرن تلقی می‌شود سابقه‌ای در تاریخ و آن‌سوتر از تاریخ دارد؟ وقتي تا امروز چنين مرجعي در دست نيست، آيا نبايد پرسيد چرا با وجود داشتن مواد اوليه غني تاكنون تحقيقي درباره خاطره‌نويسي صورت نگرفته است؟ آيا روش‌ها و عادت‌هاي تحقيقاتي در دانشگاه‌هاي ما مانع اين نوع تحقيقات نبوده است؟ این‌ها، وسوسۀ هر خاطره‌پژوهی است که می‌خواهد گام‌های نخست این راه را در ایران بردارد؛ به‌ویژه اگر این گام‌ها، در حکم پیشینه‌ای نظری برای پژوهش در دوران اوج خاطره‌نویسی و خاطره‌‌شناسي در دو سه دهه پس از انقلاب اسلامی باشد.

طرح کلی کتاب «با یاد خاطره» را باید پاسخی یگانه و بی‌شبیه دانست به این پرسش‌ها که در نهایت اميدوار است بتواند به تثبیت مقوله‌ای به‌مثابۀ «خاطره‌شناخت» از دوران اساطیری و باستان تا دوره اسلامی و نهایتاً دوران انقلاب اسلامی کمک کند. اما آنچه اکنون در اولین مجلّد منتشرشده از این کتاب با نام «درآمدی بر خاطره‌نویسی و خاطره‌نگاشته‌های پارسی در تاریخ ایران» در دست است مشخصاً اختصاص دارد به خاطرات به‌جامانده از دوره باستان تا آستانه ظهور اسلام و دوره اسلامی در ایران.

بخش نخست كتاب كه به كليات و مباني شناختاري خاطره مي‌پردازد، داراي فصولي است كه بعضي عناوين بديع آن براي علاقمندان به مباحث تازه و خلاقانه در علوم انساني بي‌نهايت جذاب است:

–         نهاد انسان؛ نخستين جايگاه و خاستگاه خاطره

–         خاطره؛ راهگشاي انسان به‌سوي معرفت نفس و معرفت حق

–         خاطره‌زدگي (پيامدهاي گذشته‌نگري مفرط: خلق توتم، باستان‌گرايي و اسطوره‌‌ستايي، انزوا و اعتزال)

–         اعاده خاطره و نسبت آن با حقيقت

–         تاريخ اجمالي خاطره و سير تطور آن

پژوهش حاضر بر نگرش و معيارهاي مطالعات تاريخي و ادبي متكي است و مي‌كوشد با تحليل محتواي آثار به‌دست‌آمده و انضمام به كليات و مباني مختار خود در بخش نخست، تقريباً يك دورۀ تاريخ تحليلي خاطره‌شناسي از قديم‌ترين ادوار اين سرزمين تا امروز به دست دهد.

به همين سبب در بخش دوم كتاب، پا به يك سير تاريخي موجز و فشرده مي‌نهيم از منظري خاطره‌شناختي. «شناخت‌گونه‌های مکتوب برجای‌مانده از خاطرات روزگاران دیر و دور، مستلزم آگاهیِ اجمالی و گذرا بر تاریخ ایران و خاستگاه نخستینِ جایگاه‌های زیست و بودباشِ انسان در این سرزمین است.» اين بخش نيز دو دوره را از هم باز مي‌شناسد: دوره نخست، آثار پارسی باستان؛ و دوره دوم، آثار پارسی میانه (از اشکانیان که بازگشت مجدد به سنت شفاهی و نقل روایت‌ها نمودند تا پایان عهد ساسانی که دیوان ها و دفترها رونق فراوان يافت.)

بدين‌گونه تا پايان مجلد اول اين پژوهش، گشتي در تاريخ ايران باستان زده و تمامي اسناد و وقايع مرتبط با اين موضوع از نگاهي خاطره‌شناسانه بررسي و معرفي شده است.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

مطالب پربازدید

مصاحبه