مصاحبه

  • دکتر محمد حسین ساعی در گفتگو با "علوم اجتماعی اسلامی ایرانی":
    ۱۳۹۴/۰۶/۸ ۱۶:۵۱

    غافلگیری از پدیده پاشایی، نماد گسست جامعه شناسان از جامعه بود

    درد اصلی همین است. یعنی کسانی که وظیفه شان رصد و فهم جامعه و گزارش آن است، ظاهراً سنسورها و حسگرهایی دارند که نمی‌تواند جامعه را خوب رصد کند./ همان موقع تشییع جنازه‌، همه ما فرصت نکردیم به عنوان یک مورد تحقیقاتی خوب، کار پژوهشی انجام دهیم، اما دوستان و گروه‌هایی که ادعای نگاه علمی و آکادمیک دارند، به جای تحلیل­های بدون پایه و مبنای کار علمی، باید تیمهاشان را تشکیل می­ دادند و می رفتند در یک چنین تجمع‌هایی تا مستقیم از مردم گزارش بگیرند.

  • نگاهی کوتاه بر سبک موسیقی «علیرضا عصار»
    ۱۳۹۴/۰۶/۵ ۰۱:۲۹

    «خلوت‌گزیده‌»ی موسیقی اعتراض و عدالت

    نگاه ایمانی، اعتقادی، سیاسی و اجتماعی عصار در هیچ‌یک از آثارش مسکوت یا در لفافه نماند و او شفاف مواضع خود را در ترانه‌ها و آلبوم‌هایش بیان کرد. «مژدگانی ای خیابان‌خواب‌ها، می‌رسد ته مانده بشقاب‌ها» عبارتی بود که تقریباً تمامی مردم آن را، اعتراض صریح و شجاعانه عصار و حرف دل خود در مواجهه با جریان برخوردار از سوبسیدهای دولتی و در ضدیت با اشرافی‌گیری و تضاد طبقاتی می‌خواندند.

  • به بهانه ممنوع الصدا شدن سامی یوسف در صدا و سیما
    ۱۳۹۴/۰۵/۱۲ ۱۹:۳۴

    «اسلام رحمانی» سامی یوسف

    تفکر “سنت گرایی” دارای مولفه هایی است که به نظر می رسد از میان این محورها، ایده “وحدت متعالی ادیان” ، “کثرت گرایی دینی” و “گرایش به عرفان و تصوف” در فضای فکری-هنری سامی یوسف نمود پیدا کرده است. مثلا آهنگ “موهبت عشق” که کلیپش مدتی قبل با هزینه ای بالا در لوکیشن های متعددی در خاورمیانه ساخته شد تمام حرفش این بود که دین کلا یعنی عشق و خلاص! هر دینی داری، داشته باش. تو خوبی، تو حقی، فقط عاشق باش. سامی یوسف موسیقی خود را “SPIRITIQUE” نامیده که خودش آن را نوعی موسیقی عرفانی می داند. چنین تمنا و ادعایی و محتوای کارهای او نشان دهنده تاثیرات سید حسین نصر و تفکرات اوست. البته نباید در اینجا از نقش نصر در پُررنگ شدن عناصر موسیقی سنتی ایرانی در کارهای سامی یوسف عبور کرد.

  • به مناسبت 18 تیر روز ادبیات کودک و نوجوان:
    ۱۳۹۴/۰۴/۱۸ ۱۲:۰۶

    قصه های دیروز برای بچه های امروز

    چگونگی ارائه آثارکهن در ادبیات کودکان و نوجوانان سالهاست که مورد‌ توجه و بررسی و بحث صاحبنظران دنیا است. محققین و دست اندکاران جهانی ادبیات کودک و نوجوان، ارائه متون کهن و هم چنین شناساندن فرهنگ عامه به آنان را لازم و ضروری می ‌دانند و راه‌ های ارائه آن را مدام مورد بررسی قرار می‌ دهند و اهمیت آن را گوشزد می‌ کنند. زیرا بر این باور هستند که شناخت کودک از فرهنگ و آثار گذشته قوم خود، اولین قدم در راه شناخت خود است تا هویت شخصی قدرتمندی را باز یابد. همچنین اعتقاد دارند که کودک و نوجوان از این طریق به فرهنگ دیگر کشورها علاقمند می شود.

  • زیارت و توریسم چه تفاوتی دارند؟
    ۱۳۹۴/۰۱/۲۹ ۱۳:۴۶

    زائر و توریست: دو گونه انسان؛ دو گونه جهان

    زائر با چشم سِرّ می‌بیند و توریست با چشم سَر. توریست نگاه محاسبه‌گرانه دارد، اما نگاه زائر، نگاهی بی‌غرض است. زائر غرق در امر مقدس می‌شود. او جز این هدفی ندارد و اجازه نمی‌دهد که اغراض، حجاب دیدگان او شوند. نگاه محاسبه‌گرانه‌ی توریست موجب می‌شود که وی پدیده‌ها را به صِرفِ «جالب‌بودن» یا «غرابت‌داشتن» مهم بداند. این شگفتی و غرابت است که برای توریست لذت به ارمغان می‌آورد، اما زائر می‌خواهد با تجربه‌ی امر مقدس به بهجت درونی برسد. لذا سفرِ زائر حکم سیر و سلوک را دارد، اما سفرِ توریست برای کسب لذت است.

  • گفتاری از محسن صفایی فرد درباره ظرفیت های جشنواره عمار و هنر انقلاب
    ۱۳۹۳/۱۰/۱۳ ۱۱:۱۶

    مردم شناسی هنر انقلاب: از جنبه های دراماتیک تاریخ تئاتر انقلاب تا نشانه شناسی دیوار

    شما نگاه كنيد،‌ دهه شصت در تصرف تئاتر است. در دهه شصت اين قدر تئاتر فعال است كه اصلاً‌ سينما در حاشیه است! با اینکه در تحليل، مي‌گويند، هنرهاي تصويري راحت‌ترين ارتباط را برقرار می‌کند. ولي چگونه است كه در آن دهه، تئاتر اين همه پرطرفدار و مردمي مي‌شود. تا جايي كه مي‌توانيم بگوييم، دهه شصت در تصرف دو هنر است و هنرهاي ديگر ذيل اين دو قرار دارند. موسيقي و تئاتر. مسجدي نيست كه گروه تئاتر نداشته باشد. همان طور كه مسجدي نيست كه گروه سرود نداشته باشد

  • کوششی در جهت آغاز یک بررسی جامعه شناختی از اثرات سازنده و مخرب موسیقی در ایران
    ۱۳۹۳/۰۸/۲۰ ۱۵:۱۳

    جامعه، احساس و موسیقی

    در این کتاب از دیدگاه جامعه شناختی به موسیقی نگاه شده و تلاش نویسنده بر آن بوده است که نقش و کارکرد موسیقی را در جامعه مورد بررسی قرار دهد.هم چنین کوشش بر آن است که نشان داده شود که تحت چه شرایطی موسیقی وحدت وهمبستگی و همچنین نظم اجتماعی را تقویت و تحت چه شرایطی آن را تضعیف و نظام اجتماعی را تهدید می نماید.
    به بیان دیگر در باب بحث های مطرح در مورد موسیقی، اسلامی یا غیر اسلامی بودن آن، سازنده یا مخرب بودن آن، او معتقد به وجود خلاء یک بررسی علمی و به دور از ارزش گذاری های دینی و ملی می باشد. لذا موسیقی را به عنوان یکی از دهها فکت تاثیرگذار بر حفظ وحدت و انسجام اجتماعی ، امری مهم و اساسی قلمداد می کند و ابتدائا به بیان ابعاد کلی جامعه و فلسفه شکل گیری جامعه ی بشری می پردازد و سپس از آنجا که موسیقی از طریق احساس بر کلیت جامعه تاثیر می گذارد، به بررسی احساس می پردازد و بعد از آن نقش و کارکرد موسیقی را در دو بعد خرد و کلان در دو شرایط متفاوت ایران و کشورهای غربی مورد مداقه ی بیشتر قرار می دهد.

  • ارائه شده در کنفرانس جهت گيري هاي تازه در علوم انساني:

    گرایش به رمان های عامه پسند در ایران

    چکیده: آمار نشر کتاب در حوزه ادبیات داستانی در دهه اخیر در ایران نشان می دهد که بیشترین میزان چاپ کتاب و تجدید چاپ آن، و نیز ژانر مسلط، رمان های عامه پسند است. در باب ادبیات عامه پسند مباحث متعارضی وجود دارد، مکتب فرانکفورتی ها آن را بخشی از صنعت کتاب و آگاهی کاذب و ایدئولوژی دروغینی می دانند که توسط طبقه حاکم ایجاد شده و قصد دارد تصویری غیرواقعی و زیبا از جامعه ارائه کند و لذا کارکردی تخدیری دارد. نظریات مطالعات فرهنگی معتقدند که ادبیات عامه پسند و اقبال به آن نوعی مقاومت نرم و زنانه در برابر فرهنگ حاکم است و تلاش دارد تا به خوانندگان آن فضایی برای کنار زدن زندگی روزمره ارائه کند و لذا کارکرد مثبت دارد؛ با توجه به اینکه بر اساس آمار، اکثریت خوانندگان و نویسندگان این آثار را زنان تشکیل می دهد. اما با توجه به گسترش فعالیت های زنان از منظر دفاع از حقوق زنان (در چارچوب آموزه های اسلامی) و نیز از منظر فمینیستی، رواج ادبیات عامه پسند نگران کننده است. این مقاله قصد دارد دلایل اجتماعی گسترش ادبیات عامه پسند در ایران را بر اساس نظریه انتقادی بررسی نماید. سیاست های نظارتی سخت گیرانه دولت در حوزه ادبیات، شدت یافتن مشکلات اقتصادی، ضعف عمومی در حوزه ادبیات و داستان نویسی در ایران، و نیز تمایل بیشتر زنان به خواندن، از جمله مهمترین این دلایل است.
    کلیدواژه: ادبیات عامه پسند، رمان، نظریه انتقادی، مطالعات فرهنگی، سیاست فرهنگی در ایران

  • یادداشتی بر کتاب جدید یوسفعلی میرشکاک: نیست انگاری و شعر معاصر
    ۱۳۹۳/۰۸/۳ ۱۱:۳۱

    در چشمِ نیست‌انگاری

    اگر فلسفه شرح زمانه باشد شعر صورت زمانه است. لذا آنکه شعر عصر خود را خوب می خواند با دوره خویش چشم در چشم است.کسی که با سعدی و حافظ گرم گرفته با زبان فارسی به سر برده و سربردن با زبان فضیلت است.

  • ظرفیتهای پژوهشی ادبیات دفاع مقدس
    ۱۳۹۳/۰۷/۲۶ ۱۶:۱۱

    ادبیات جنگ/ دفاع مقدس؛ جهان اجتماعی فعلیت‌یافته و جهان‌های ممکن

    وجود یک ویژگی بارز فرهنگی در جامعه‌ی ایرانی، که همانا واقعه‌گریزی و یا برساخت مخیلانه از واقعیت با رنگ و بوی احساسی ـ عاطفی ـ ارزشی است، موجب شده که جهان اجتماعی جنگ ابتدائاً و یا عمدتاً در ژانر شعر تجلی یا ظهور و بروز یابد. ابتنای فرهنگ ایرانی بر سنت نقل و سایه‌اندازی سنت یادشده بر تاریخ این کشور، در برجسته‌شدگی ژانر خاطره و اقران و اشباه آن، تأثیرگذار بوده است.

  • ردیابی وضع تفکر در شعر معاصر
    ۱۳۹۳/۰۷/۲۳ ۱۲:۵۱

    یوسفعلی میرشکاک با «نیست‌انگاری و شعر معاصر» آمد

    این کتاب نه شعر است و نه طنز و نه گزیده و نه شرح بر مجموعه شعر بزرگ‌شاعری از این مرز و بوم. بلکه نگاهی تأویلی است به اشعار نیما، اخوان، شاملو و فروغ؛ و در رثای خرد برتر و ظهور نیست‌انگاری.

  • ۱۳۹۳/۰۷/۲۲ ۱۳:۴۶

    گونه شناسی واکنش های ادبی به مساله جنگ/دفاع مقدس

    نخستین واکنش ادبی ما به جنگ در زبان شعر به وقوع پیوست، این که چرا شعر زبان این رویداد و اولین واکنش ذهنی نسبت به آن بود دلایلی روشن دارد. شعر به حسب ویژگی‌هایی که رویداد جنگ داشت و تلقی‌ای که از آن شد هماوایی و هم‌جانی یافت. واقعه‌ی جنگ در خوانش ما از همان آغاز یک رویداد نظامی سیاسی شناخته نیامد بلکه با جانمایه‌هایی از باورهای وحیانی، قدسانی، شهودی و متافیزیکی که ریشه در فرهنگ اشراقی قبل از اسلام داشت و به ویژه بعد از اسلام، با باورهای غنی عاشورایی کربلایی شیعی پیوند یافت تعریف و تفسیر شد.

  • وضعیت متناقض نمای رمان دفاع مقدس در ایران

    با در نظر گرفتن دو ویژگی برجسته‌ی رمان، سؤال این است که جهان عرفی‌شده‌ی رمان با قهرمانان ناکامش، در رمان‌های دفاع مقدس چه وضعی پیدا می‌کند؟ زیرا رمان‌های دفاع مقدس سکولار یا عرفی‌شده نیستند، بلکه دنیایی را روایت می‌کنند که اولاً، به قول شهید آوینی، با روایت کربلا گره خورده است؛ یعنی جهانی است که به هر گوشه‌ی آن نگاه ‌کنیم، آیت یا نشانه‌ای از وجود خدا و بارقه‌های قدسی را شاهد خواهیم بود؛ ثانیاً، قهرمانانش همگی کامیاب‌اند ـ اگرچه شهید می‌شوند ولی شهادت، کامیابی در دنیا و آخرت است.