مصاحبه

  • سخنرانی منتشر نشده دکتر فرهادی به مناسبت هفته پژوهش؛
    ۱۳۹۴/۰۶/۱۴ ۱۷:۰۳

    خاموشی بانگ آب در سراب‌های علوم اجتماعی ایران

    کدام واحد درسی مردم‌شناسی ما در مورد تقدس آب در ادیان ایرانی و اسلام است؟ متأسفانه هیچ کدام، ما کاری به این کارها نداریم. غربی به هرچه کار داشت ما به آن کار داریم! متاسفانه ما کاری به کارهای خودمان نداریم. دوستان عزیز، آب به قدری در جامعه ما مهم بوده که شما هیچ رسمی را در ایران نمی‌توانید پیدا کنید که آب درآن حضور نداشته باشد.

  • دکتر محمد حسین ساعی در گفتگو با "علوم اجتماعی اسلامی ایرانی":
    ۱۳۹۴/۰۶/۸ ۱۶:۵۱

    غافلگیری از پدیده پاشایی، نماد گسست جامعه شناسان از جامعه بود

    درد اصلی همین است. یعنی کسانی که وظیفه شان رصد و فهم جامعه و گزارش آن است، ظاهراً سنسورها و حسگرهایی دارند که نمی‌تواند جامعه را خوب رصد کند./ همان موقع تشییع جنازه‌، همه ما فرصت نکردیم به عنوان یک مورد تحقیقاتی خوب، کار پژوهشی انجام دهیم، اما دوستان و گروه‌هایی که ادعای نگاه علمی و آکادمیک دارند، به جای تحلیل­های بدون پایه و مبنای کار علمی، باید تیمهاشان را تشکیل می­ دادند و می رفتند در یک چنین تجمع‌هایی تا مستقیم از مردم گزارش بگیرند.

  • پرونده پنجمین جشنواره مردمی فیلم عمار، نقد و بررسی فیلم «برای هانا»
    ۱۳۹۳/۱۰/۲۱ ۱۸:۰۴

    هانا، دختری رنج کشیده و درد آشنا

    آنچه که باعث می شود «برای هانا» دل نشین و برای مخاطب (حداقل مخاطب جشنواره عمار) جذاب باشد، استفاده از عوامل بیرونی روایت است. عواملی همچون بهره گیری از فضای روستا که با همه متعلقاتش همچون طبیعت، سادگی فضاها، لباس های ساده و مردمان به مراتب خوش دل تر از مردمان شهر، به سازنده کمک می کند تا هر چه بهتر و بی پیرایه تر پیام خود را به مخاطب منتقل کند.

  • پدیدارشناسی پدیده مرتضی پاشایی
    ۱۳۹۳/۱۰/۲۰ ۱۸:۱۱

    شورش عاطفه بر مدرنیته/ پدیده پاشایی «واکنش جمعی به سرکوب عاطفه در زندگی مدرن» بود

    تحلیل‌هایی که تاکنون در مورد پدیده پاشایی شده از موضع سوژگی بوده و تقریبا هیچ‌کار مردمشناسانه‌ای در این پدیده انجام نشده است». حسن رویکرد پدیدارشناسی این است که به دلیل توجه به اینترسابجکتیویتی (آگاهی مشترک) به فضای مردم‌شناسی نزدیک‌تر است. وی همچنین می‌گوید: «عمده تحلیل‌ها می‌خواهد از انگیزه افراد حاضر در پدیده پاشایی، تحلیلی یکپارچه ارائه دهد در حالی که این اتفاق بیشتر یک جنبش کارناوالیستی است و هر فرد با نقطه عزیمتی متفاوت با آن همراه می‌شود بنابراین تحلیل‌های متفاوت از این پدیده، نه کاملا درست است؛ اگر بخواهد مدعی تحلیل همه واقعیت شود و نه کاملا بیراهه است؛ اگر تحلیل خود را به فهم کنش تنها جمعی از جمعیت گردآمده در تشییع پاشایی محدود کند

  • در جلسه بررسی کتاب «بنی هندل» مطرح شد:
    ۱۳۹۳/۰۷/۲۲ ۱۰:۲۸

    حسا‌م‌مظاهری: در تاکسی می توان نبض جامعه را گرفت

    محسن حسام‌مظاهری نویسنده کتاب «بنی هندل» در نشست نقد این کتاب گفت: متناسب با شرایط اجتماعی و سیاسی کشور، میزان گفتگوها در تاکسی‌ها نیز زیاد و کم می‌شود. در تاکسی می‌توان نبض جامعه را گرفت و وقتی در مدت زمان مشخصی سوار تاکسی می‌شوم و می‌بینم مردم کمتر با هم حرف می‌زنند زنگ خطری احساس می‌کنم.

  • سير تحولات حجاب و عفاف در ايران
    ۱۳۹۳/۰۳/۲۰ ۱۰:۰۴

    ما چگونه ما شدیم؟

    تاريخ حجاب و بي ‏حجابي تا پيش از آشنايي با تجدد، نوعي عامل تمايز بخش دينداري و بي‏ ديني و شكل‏ دهنده‌ی مرزبندي‏هاي اعتقادي بوده است. پس از آن نيز موضوع حجاب، با سياست و حكومت درآميخت و حكومت ضدحجاب، ترقي‏ خواه ناميده شد. بدين جهت حجاب و بي‏ حجابي پيش از وقوع انقلاب اسلامي، حامل سويه‏ هايي سياسي بود و اين مسير در سال‏هاي پس از انقلاب نيز پيگيري شد.

  • حسین کچویان در گفت‌وگو با «دریچه»:
    ۱۳۹۳/۰۳/۱۲ ۲۱:۵۶

    سیدجواد طباطبایی از پذیرفتن نتیجۀ منطقی بحث استنکاف کرد

    کچویان در گفت‌وگو با «دریچه»، ضمن اشاره به مناظره‌اش با طباطبایی، «دین» را عنصر محوری و وحدت‌بخشِ «هویت ایرانی» دانسته و معتقد است طباطبایی، این محوریت را به عنصر «ملیت» می‌دهد، اما موضع سیاسی‌اش مانعی است که باعث می‌شود نتیجۀ منطقی بحث را نپذیرد.

  • ۱۳۹۳/۰۱/۴ ۱۷:۴۱

    این خانه پدر ندارد: تاثیرات توسعه بر خانواده و پوشش

    انقلاب اسلامي علي‌رغم تغيير در نظام سياسي و ارائه‌ي يك الگوي جديد براي نظم جديد در عالم، متمايز از نظم جهاني موجود، اما در عرصه‌ی ارائه‌ی نرم‌افزاري براي اداره‌ي حيات اقتصادي و اجتماعي متمايز از نظم تجددي خيلي موفق نبوده است. اين وابستگي باعث می‌شود تا برنامه‌های توسعه‌ي تجددزده بعد از انقلاب نيز با هدف استقرار بيشتر نهادها و نظامات تجدد با پيشتازي توسعه‌ی اقتصادي ادامه يابد. جالب است كه كارگزار توسعه، دکترین رفاه در اسلام را تئوريزه مي‌كند تا رويكرد ابزارانگارانه‌ي خود در مواجهه‌ با توسعه را نشان دهد. در يك سوي جامعه، فرهنگ تجمل‌خواهي و تجددخواهي تبليغ می‌شود و در ديگر سوي حرکت‌هایی عليه بي‌حجابي صورت می‌گیرد.

  • باز انتشار گفتگوی خواندنی سایت با دکتر مرتضی فرهادی به مناسبات ابلاغ سیاستهای اقتصاد مقاومتی
    ۱۳۹۲/۱۲/۱۱ ۱۷:۰۰

    فرهادی:این شهر نیست؛یک نوانخانه ده میلیونی است /دوری از تولید ما را خیال پرداز و پست مدرن کرده است

    ملت ما و به ویژه شهرهای ما به تدریج دارند از تولید دور می‌شوند و البته شده اند و در نتیجه از واقعیت دور می‌شوند. یعنی این تولیدگریزی اثراتی هم در «علم» دارد؛ جامعه‌ای که تولید کننده نیست، خرده خرده واقعیت و خیال برایش برابر می‌شود. یعنی قبل از این که دنیای مجازی با این وسایل رسانه‌ای جدید به ما برسد، ما خود دنیای مجازی را کهنه کرده‌ایم. همین رشد پست مدرنیسم ایرانی را می توانیم از اثرات همین عدم تولید کنندگی و به جایش خیال پردازی شهر نشینهای مصرف گرای ما بدانیم.

  • مردم نگاری دانشجویی راهپیمایی 22 بهمن(2)
    ۱۳۹۲/۱۱/۲۵ ۱۳:۳۹

    حکایت غرفه ی ما در روز انقلاب

    مادر از من پرسید این جا که پنگول و خاله سارا برنامه دارند کجاست این پسر ما رو کشت. گفتم روبرویتان اون دست خیابان آزادی بود اما قبل از سخنرانی برنامه­ها تمام شده. پسر بچه به مادرش گفت دیدی دیر اومدیم همه چی تموم شده!! این درست وقتی بود که رئیس جمهور تازه سخنرانیش رو شروع کرده بود.

  • ۱۳۹۲/۱۱/۲ ۱۴:۲۰

    «جای خالی»؛ روزنه‌های امید برای ارتقای فرهنگ عمومی

    شاید بتوان ادعا کرد که مستند جای خالی، یکی از اولین تولیداتی است که در عرصه تصویر قرار است این کار را شروع کند. علاوه بر جریانات روشنفکری‌ای که در حوزه جامعه‌شناسی خلقیات ایرانی و نقد به فرهنگ خودی قلم زده‌اند، حرف‌های دیگری نیز وجود دارد که باید شنیده شود تا این بحث علاوه بر خروج از محدوده محافل خاص، شکل عام‌تری به خود بگیرد و تلنگری نیز به سایر علاقمندان به مباحثی چون سبک زندگی و فرهنگ عمومی بزند.

  • ۱۳۹۲/۰۵/۱۷ ۱۷:۳۳

    فراخوان پژوهش با موضوع «کار جمعی و روحیه همکاری ایرانیان»

    این پژوهشها تحت هدایت و راهنمایی دکتر مرتضی فرهادی استاد مردم شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی صورت خواهند گرفت. موضوعات پیشنهادی به شرح ذیل می باشند. بدیهی است پژوهشگران می توانند موضوعات دیگر مورد علاقه مرتبط با این زمینه ها را پیشنهاد دهند

  • نگاهی به ارتباطات بین فرهنگی ایران و عراق
    ۱۳۹۲/۰۴/۱۹ ۱۰:۵۶

    انتقادی برادرانه از زائران ایرانی عتبات عالیات

    آیا واقعا کسی که فارسی متوجه نمی شود، نفهم است؟ مگه فارسی نعوذ بالله حرف خداست؟ فارسی چه برتری ای نسبت به زبان های دیگر دارد؟ فارسی هم یک زبان و یک لهجه مثل زبان های دیگر است. آیا درست است یک انگلیسی هم به خاطر اینکه ما انگلیسی بلد نیستیم به ما خر و نفهم بگوید؟ پس چرا بسیاری از ما که خودمان شهرستانی هستیم و زخم تمسخر پایتخت نشینان را خورده ایم، به عربها نفهم، ملخ خور و سوسمارخور میگوییم؟