مصاحبه

  • ۱۳۹۳/۱۱/۶ ۱۴:۲۲

    فرید العطاس: استعمار زدایی از علوم اجتماعی در جهان اسلام

    استاد دانشگاه سنگاپور با بیان اینکه در بسیاری از مناطق جهان اسلام با نوعی توسعه نیافتگی در علوم اجتماعی روبرو هستیم گفت: ما از نیاز به علوم اجتماعی مرتبط برای غیر استعماری کردن دانش سخن می گوییم.

  • ۱۳۹۳/۱۰/۱۶ ۰۸:۲۴

    پرداختن به ابن‌خلدون ما را از هژمونی مستشرقین رها می‌کند

    استاد دانشگاه سنگاپور گفت: اگر بخواهیم از هژمونی مستشرقین بیرون بیاییم و محدود به اندیشه های جامعه شناسان غربی نباشیم، نیازمند پرداختن به اندیشمندانی از جهان غیر غرب به ویژه ابن خلدون هستیم.

  • گفتاری جدید از دکتر حسین کچویان
    ۱۳۹۲/۰۷/۱۳ ۱۶:۰۷

    کچویان:مطالعات فرهنگی دقیقا در جهت عکس الزامات جامعه ما نظریه پردازی میکند

    کلیت مفاهیم و نظریات مطالعات فرهنگی ضد نظم و نظام دهی یا هنجارسازی و ادغام اجتماعی است. مفاهیم کلیدی آن نظیر هویت، قدرت یا سلطه در جهت ایجاد امکان برای حضور و حتی غلبه اقلیت ها از جمله اقلیت های دینی و قومی یا حتی گروه های نابهنجار و و حاشیه ای در جامعه و مخالفت با ادغام و سازگارسازی آنها در جامعه و فرهنگ عمومی یا ارزش های عام اخلاقی فرهنگ و جامعه است، دقیقا به خلاف جامعه ایران که مسئله محوری آن نظام سازی است.

  • گزارشی از یک مناظره در برنامه زاویه
    ۱۳۹۲/۰۶/۲۳ ۱۳:۵۶

    جمشیدیها: موضع ابن‌خلدون با موضع آگوست کنت یکی است/ محدثی: نمی توان ابن‌خلدون را جامعه‌شناس دانست.

    ابن‌خلدون مساله‌اش این است، در زمانه‌ای زندگی می‌کند که تغییر و تحولاتی در جامعه‌ی اسلامی صورت گرفته است و می‌گوید دنیای اسلام چه تحولاتی پذیرفته که به این جا رسیده است. وی گفت: می‌بینیم که فقط پاسخ‌ها متفاوت است اما سوال بین همه متفکران بزرگ مشترک و یکی است و آن هم یافتن پاسخ برای مساله‌ی زمانه‌ی خودشان است.

  • ۱۳۹۲/۰۶/۱۷ ۰۱:۲۸

    سهیلا صادقی فسایی

    نام و نام خانوادگی: سهیلا صادقی
    تخصص: جرم شناسی-بررسی مسایل اجتماعی-جامعه شناسی خانواده-جامعه شناسی زنان-روش شناسی تحلیل کیفی
    محل کار: دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
    تحصیلات: دکترای علوم اجتماعی
    سوابق کاری:سردبیر مجله زن در توسعه و سیاست-معاون گروه جامعه شناسی دانشگاه -عضو هیئت تحریریه فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات اجتماعی ایران

  • ۱۳۹۲/۰۵/۱۵ ۱۳:۱۴

    نظرات مختلف پیرامون کنترل جمعیت در «اسلام و ساماندهی جمعیت»

    «اسلام و ساماندهی جمعیت» اثری است از «حسن رهبری» که بوستان کتاب، چاپ اول آن را در سال ۱۳۸۵ در قالب ۱۲۷ صفجه راهی بازار نشر کرده است. گرچه این کتاب از سنت رایج در دانشگاه و حوزه برای تجویز و ترغیب کنترل جمعیت جدا نیست اما گنجینه ی خوبی از نظرات اسلامی و علمای مسلمان و فرقه های مختلف اسلامی در مورد تنظیم جمعیت فراهم آورده است. و گرچه بسیاری از نظارت مخالفین کنترل جمعیت را رد کرده است اما ناخواسته گنجینه ای چدید آورده که نظرات دیده نشده ی این افراد به بحث گذاشته شده و به صورت منظم دسته بندی شوند. لذا با وجود این که باید نگاه نقادانه‌ی جدی به این اثر و نوع نگاهش به تنظیم جمعیت داشت اما می توان از آن برای آشنا شدن با نظرات مخالفین و علمای اسلامی استفاده کرد.

  • ۱۳۹۲/۰۲/۲۸ ۱۵:۳۷

    جزوه تاریخ تفکر اجتماعی اسلام

    واژگانی همچون ” امام ” امت ” خلافت ” قسط ” ظلم ستیزی ” مترفین ” خطابات عام قرآن ” و ده ها واژه دیگر نشان دهنده ورود قرآن به موضوعات اجتماعی و درنتیجه ارائه تفکر ویژه اجتماعی ازسوی خداست.

  • ۱۳۹۲/۰۲/۱۵ ۱۲:۱۹

    مروری سریع بر آرای اجتماعی اندیشمندان مسلمان

    ملاصدرا (محمدبن ابراهیم) فیلسوف نامدار اسلامی که نوآوریهای عظیم او تحولی در فلسفه اسلامی به وجود آورد، در باب منشأ زندگی اجتماعی از سه عامل یاد می کند:
    الف)تأمین نیازهای زندگی که بدون اجتماع بسختی میسر است و یا امکان پذیر نیست و موجب هلاکت انسان می شود؛
    ب)دستیابی به کمالات انسانی که تنها در پرتو زندگی اجتماعی امکان پذیر است؛
    ج)محبت و الفت انسانها به یکدیگر در خمیره آفرینش ایشان نهفته است و بدون آن انسانها چون حیوانات وحشی جدای از یکدیگر زیست می کنند.

  • ۱۳۹۲/۰۱/۲۸ ۱۳:۲۴

    «آزمون نظریه انحطاط دولت ابن خلدون در دورة صفویه»

    در واقع مدتی پس از پیروزی جنبش مذهبیِ صفوی و تشکیل دولت، عصبیت های قبیله ای (خویشاوند محور) داخل جنبش صفوی، به ضرر عصبیت مذهبیِ کل جنبش شروع به فعال شدن گشت و بین همه قبایل به خصوص قبایل بزرگ تر و قوی تر قزلباش بر سر کسب قدرت بیشتر، کشمکش و درگیری ایجاد شد.

  • ۱۳۹۱/۰۲/۱۵ ۱۴:۲۴

    مقدماتی در باب جامعه شناسی اسلامی

    نوع شناخت یك مكتب از جامعه و از تاریخ و طرز برداشت آن از این دو، نقش تعیین كننده در ایدئولوژی آن مكتب دارد. از این رو ضرورت دارد در متن جهان‌بینی اسلامی، طرز نگرش اسلام به جامعه وتاریخ روشن گردد. بدیهی است كه اسلام نه مكتب جامعه‌شناسی است و نه فلسفه تاریخ. در كتاب آسمانی اسلام هیچ مطلب اجتماعی یا تاریخی با زبان معمول جامعه‌شناسی طرح نشده است. همان‌طور كه هیچ مطلب دیگر، اخلاقی، فقهی و… در لفافه اصطلاحات رایج و تقسیم‌بندی‌ها مرسوم بیان نشده است. در عین حال مسایل زیادی از آن علوم، كاملاً قابل استنباط و استخراج است.

  • ۱۳۸۹/۱۲/۱۵ ۲۳:۱۵

    اسلام و علم الاجتماع

    این نوشتار، تأملی است بر تفکر اجتماعی بعضی از اندیشمندان مسلمان از ابتدا تا دوران معاصر.

  • ۱۳۸۹/۱۲/۱۳ ۱۸:۰۰

    اندیشه سیاسی و اجتماعی ابن خلدون

    ” ابن خلدون ، دانشمند و نظریه پرداز بزرگ مسلمان ، در تونس به دنیا آمد و در مصر درگذشت . به نظر می رسد زندگی پرفراز و نشیب ، مهاجرت و سفرهای متعدد و حبس ها و در یک کلام ، محیط اجتماعی و سیاسی و فعالیتهای علمی و قضایی اش ، در شکل گیری آراء سیاسی وی تأثیر داشته است . به عقیده ی ابن خلدون تلاش برای تأمین نیازهای انسانی ، انسان را به همکاری و پذیرش تقسیم کار می کشاند . تقسیم کار منجر به تولید بیشتر و نیز باعث کشمکش و درگیری بر سر مسأله کار و چگونگی انجام آن می گردد .شکل گیری دولت به حضور مردم ، سرزمین مشخص و حکومت نیز وابسته است . در رأس دولت ، شاه قرار دارد که با زور به قدرت رسیده است . نظریه «عصبیت» ، مهم ترین نظریه ی ابن خلدون و اساسی ترین کلید فهم اندیشه های اوست . عصبیت به معنای پیوند و پیوستگی است و در اثر پیوندهای فامیلی ، هم پیمانی ، هم دینی و هم نژادی پدید می آید . عصبیت در بادیه نشینان بیشتر است و آنان با بهره گیری از این عصبیت فراوان و با توجه به سست شدن عصبیت در شهرها ، به شهرنشی

  • مقایسه آراء و نظریات اجتماعی ابن خلدون، فارابی ، غزالی

    ” در نزد ابن خلدون با نوعی تطورگرایی اجتماعی و شاید نوعی اندام گرایی که قرن ها بعد در فلسفه هربرت اسپنسر تبلور می یابند نیز رو به رو هستیم. چنان که به یک عمر طبیعی برای تمدن ها باور دارد و معتقد است که آنها هم همچون انسان‏ها دوران جوانی، کهنسالی و پیری و مرگ دارند. مرگ جوامع به باور ابن خلدون در همراهی با ضعف تدریجی و از میان رفتن کامل عصبیّت در آنها اتفاق می افتد. او می گوید اجتماع امری واقعی است، از این رو باید در پیدایش و اختلافات موجود میان آنها و شیوه های معیشتشان به جستجو پرداخت. او در کنار این کندوکاو و پژوهش نه تنها تأثیری که محیط بر زندگی اجتماعی دارد پی برد بلکه به تبیین پدیده های اقتصادی و کشف قوانین حاکم به آنها پرداخت. “