مصاحبه

  • سوالاتی درباره گفتار دکتر کوثری پیرامون رمان دفاع مقدس
    ۱۳۹۳/۰۷/۲۶ ۱۶:۳۸

    رمان جنگ/ دفاع مقدس؛ امر متناقض یا متناقض‌نما؟ کدام‌یک؟

    «آن‌چه باید شناختِ» رمان‌های جنگ/ دفاع مقدس، جهانی حماسی است که در آن، جنگ میان دو نیروی خیر و شر یا نور و ظلمت یا سپیدی و سیاهی، همواره به نفع جبهه‌ی اول است. بنابراین، قهرمانان آن نیز، انسان‌های پرابلماتیکِ تعارض‌مندِ سرگشته‌ای نیستند که ندانند کدام راه را باید برگزینند، بلکه آن‌ها با انتخاب راه نورانی و ره‌سپاری در جاده‌ی خیر و سپیدی، رو به سوی دنیای قدسانیِ خدایانِ همیشه کامور دارند.

  • ظرفیتهای پژوهشی ادبیات دفاع مقدس

    ادبیات جنگ/ دفاع مقدس؛ جهان اجتماعی فعلیت‌یافته و جهان‌های ممکن

    وجود یک ویژگی بارز فرهنگی در جامعه‌ی ایرانی، که همانا واقعه‌گریزی و یا برساخت مخیلانه از واقعیت با رنگ و بوی احساسی ـ عاطفی ـ ارزشی است، موجب شده که جهان اجتماعی جنگ ابتدائاً و یا عمدتاً در ژانر شعر تجلی یا ظهور و بروز یابد. ابتنای فرهنگ ایرانی بر سنت نقل و سایه‌اندازی سنت یادشده بر تاریخ این کشور، در برجسته‌شدگی ژانر خاطره و اقران و اشباه آن، تأثیرگذار بوده است.

  • ۱۳۹۳/۰۷/۲۲ ۱۳:۴۶

    گونه شناسی واکنش های ادبی به مساله جنگ/دفاع مقدس

    نخستین واکنش ادبی ما به جنگ در زبان شعر به وقوع پیوست، این که چرا شعر زبان این رویداد و اولین واکنش ذهنی نسبت به آن بود دلایلی روشن دارد. شعر به حسب ویژگی‌هایی که رویداد جنگ داشت و تلقی‌ای که از آن شد هماوایی و هم‌جانی یافت. واقعه‌ی جنگ در خوانش ما از همان آغاز یک رویداد نظامی سیاسی شناخته نیامد بلکه با جانمایه‌هایی از باورهای وحیانی، قدسانی، شهودی و متافیزیکی که ریشه در فرهنگ اشراقی قبل از اسلام داشت و به ویژه بعد از اسلام، با باورهای غنی عاشورایی کربلایی شیعی پیوند یافت تعریف و تفسیر شد.

  • وضعیت متناقض نمای رمان دفاع مقدس در ایران

    با در نظر گرفتن دو ویژگی برجسته‌ی رمان، سؤال این است که جهان عرفی‌شده‌ی رمان با قهرمانان ناکامش، در رمان‌های دفاع مقدس چه وضعی پیدا می‌کند؟ زیرا رمان‌های دفاع مقدس سکولار یا عرفی‌شده نیستند، بلکه دنیایی را روایت می‌کنند که اولاً، به قول شهید آوینی، با روایت کربلا گره خورده است؛ یعنی جهانی است که به هر گوشه‌ی آن نگاه ‌کنیم، آیت یا نشانه‌ای از وجود خدا و بارقه‌های قدسی را شاهد خواهیم بود؛ ثانیاً، قهرمانانش همگی کامیاب‌اند ـ اگرچه شهید می‌شوند ولی شهادت، کامیابی در دنیا و آخرت است.

  • ۱۳۹۳/۰۶/۲۸ ۱۸:۵۳

    از ادبیات جنگ تا ادبیات مقاومت

    منشأ ادبیات پایداری ظاهراً ادبیات فلسطین است. ادبیاتی که در آن شکوه از ظالم و پیام پایداری و ایستادگی و مبارزه، با بسامد بسیار بالایی وجود دارد. دامنه ادبیات پایداری به قرن‌های قبل و مقاومت‌های مردمی، مذهبی و ملی در برابر تجاوز بیگانگان و حکومت‌های مستبد برمی‌گردد. با پیش آمدن در طول قرن‌ها دامنه آن وسیع‌تر شده و در قرن بیستم به اوج چشم‌گیری می‌رسد.